OKREŚLANIE WARTOŚCI MAKSYMALNEJ POZIOMEJ RADIALNEJ PRĘDKOŚCI DRGAŃ GRUNTU PRZY KOŁOWYM ROZKŁADZIE PRĘDKOŚCI DRGAŃ, W CZASIE WYBUCHOWEGO URABIANIA SKAŁ
DETERMINATION OF THE MAXIMUM VALUE OF THE HORIZONTAL RADIAL GROUND VIBRATION VELOCITY WITH CIRCULAR DISTRIBUTION OF THE VIBRATION VELOCITY, DURING ROCK BLASTING
Tadeusz Chrzan – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
DOI: 10.5604/01.3001.0054.6348Przedmiotem artykułu jest sposób określania maksymalnej wartości poziomej radialnej prędkości drgań budynku na poziomie gruntu przy urabianiu skał, przy jednoszeregowym milisekundowym odpaleniu ładunków materiałów wybuchowych [MW]. Maksymalna pozioma radialna wartość prędkości drgań budynku stosowana jest w górnictwie odkrywkowym w celu określenia bezpieczeństwa sejsmicznego obiektów znajdujących się w pobliżu urabianego złoża. Ochrona sejsmiczna obiektu osiągana jest przez wyznaczenie bezpiecznej odległości, obliczonej z uwzględnieniem maksymalnej wartości poziomej radialnej prędkości drgań działającej na budynek na poziomie gruntu. Zaprezentowany sposób ma zastosowanie przy kołowym rozkładzie prędkości drgań gruntu powstałych wskutek odpalenia ładunków materiałów wybuchowych.
The subject of this article is how to determine the maximum value of the horizontal radial vibration velocity of a building at ground level when mining rock by firing charges of explosives [MW] placed in blast holes arranged in a line and fired successively with a millisecond delay with respect to the previous charge. The maximum horizontal radial building vibration velocity value is used in open-pit mining to determine the seismic safety of objects in the vicinity of the excavated deposit. Seismic safety will be ensured by the determined safe distance value calculated taking into account the maximum value of the horizontal radial vibration velocity acting on the building at ground level. The method is applicable to the circular distribution of ground vibration velocities resulting from the firing of explosive charges.
POTENCJALNY WPŁYW NIECZYNNEJ KOPALNI RUD ŻELAZA „XX-LECIE PRL” W GOLCACH NA ŚRODOWISKO GRUNTOWOWODNE
POTENTIAL IMPACT OF FORMER FE ORE MINE „XX-LECIE PRL” IN GOLCE ON SOIL AND WATER QUALITY
Mateusz Machnik - Uniwersytet Wrocławski, Instytut Nauk Geologicznych, Zakład Hydrogeologii Stosowanej, Wrocław
DOI: 10.5604/01.3001.0054.6350Złoża rud żelaza w regionie częstochowskim występują w pasie od Zawiercia po Wieluń i związane są z utworami jury środkowej. W latach 1945-1982 eksploatację złóż prowadziło ponad 100 kopalń. W czasie ich działalności powstały liczne hałdy, składowiska odpadów poprzeróbczych oraz zbiorniki osadnikowe, stanowiące potencjalne zagrożenie dla środowiska naturalnego. Jednym z przykładów takich obiektów jest kopalnia „XX-lecie PRL” w Golcach koło Częstochowy, będąca jedną z największych oraz najdłużej działających. Prace wydobywcze prowadzono w niej w latach 1964-79. W artykule zwrócono uwagę na potencjalny wpływ składowania odpadów w rejonie kopalni na środowisko gruntowo-wodne. Zaproponowano również rozszerzenie prowadzenia monitoringu wód o dwa nowe punkty pomiarowe, zlokalizowane w sąsiedztwie hałdy oraz zbiornika osadnikowego.
Iron ore deposits in the Czestochowa region occur in the area between Zawiercie and Wieluń and are associated with the Middle Jurassic formations. Over 100 mines exploited these deposits from 1945 to 1982, resulting in numerous waste rock,post-processing tailings, and sedimentation ponds posing potential environmental risk. The „XX-lecie PRL” mine in Golce near Czestochowa, the largest and longest-operating one, exemplifies such objects. Mining operations were carried out there from 1964 to 1979. This article highlights the potential impact of waste storage at the mine site on the soil and water environment. Additionally, it suggests expanding water monitoring by two new measurement points, located in the vicinity of the tailing and the sedimentation pond.
ENERGIA WIATRU
WIND POWER
Sławomir Szymanowicz –„Poltegor Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wroclaw
Łukasz Piotrowicz – Iberdrola, Warszawa
Mimo, iż energia wiatru znana jest ludzkości od tysięcy lat, od czasu tzw. Rewolucji Przemysłowej jej gospodarcze znaczenie na przestrzeni wieków wyraźnie zmalało. Obecnie w dobie kryzysu klimatycznego, energia pochodząca z wiatru ponownie przeżywa renesans i zyskuje na znaczeniu, jako źródło o praktycznie niewyczerpalnych zasobach. W artykule przedstawiono podstawowe informacje na temat energetyki wiatrowej w szczególności Offshore oraz jej miejsce w Polskiej Polityce Energetycznej Państwa do 2040 r.
Although wind energy has been known to mankind for thousands of years, since the so-called Industrial Revolution, its economic importance has declined markedly over the centuries. Today, in the era of the climate crisis, wind energy is once again experiencing a renaissance and gaining importance as a source with virtually inexhaustible resources. The article presents basic information on wind energy in particular Offshore and its place in the Polish National Energy Policy until 2040.
OD FOURIERA DO ZIELONEJ TRANSFORMACJI – SUBIEKTYWNY PRZEGLĄD NAJWAŻNIEJSZYCH WYDARZEŃ
FROM FOURIER TO GREEN TRANSFORMATION - SUBJECTIVE REVIEW OF THE MOST IMPORTANT EVENTS
Alicja Pawłowska - „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
DOI: 10.5604/01.3001.0054.6357Artykuł w skrótowy sposób przedstawia wydarzenia leżące u podstaw dzisiejszej polityki klimatycznej. Odkrycia sięgające pierwszej połowy XIX w. i zapoczątkowane przez nie późniejsze badania pozwoliły zwiększyć wiedzę naukowców na temat klimatu. Dzięki temu wzrosła świadomość w zakresie jego zmian, co przełożyło się na szereg podjętych działań. Powstały nowe instytucje koordynujące inicjatywy związane z klimatem, zapoczątkowano także działania polityczno-gospodarcze mające na celu przeciwdziałanie zmianom klimatu poprzez ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. Efekty tych działań są jednak niezadowalające.
The article briefly presents the events underlying today’s climate policy. Discoveries dating back to the first half of the 19th century and the subsequent research they initiated have allowed scientists to increase their knowledge of the climate. Thanks to this, awareness of its changes increased, which resulted in a number of actions taken. New institutions coordinating climaterelated initiatives have been established, as well as political and economic activities have been initiated to counteract climate change by reducing greenhouse gas emissions. However, the effects of these actions are unsatisfactory.