PROPOZYCJA ADAPTACJI WSKAŹNIKA WYKORZYSTANIA WYPOSAŻENIA OEE (OVERALL EQUIPMENT EFFECTIVENESS) DO OCENY EFEKTYWNOŚCI TECHNICZNEJ PRACY MASZYN PODSTAWOWYCH W KOPALNIACH ODKRYWKOWYCH WĘGLA BRUNATNEGO
PROPOSAL FOR ADAPTATION OVERALL EQUIPMENT EFFECTIVENESS RATIO OEE TO ASSESS THE TECHNICAL EFFECTIVENESS WORK FOR BASIC MACHINES IN OPEN LIGNITE MINES
Andrzej Strempski – Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Zakład Górnictwa, Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii, Politechnika Wrocławska
Justyna Woźniak – Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Zakład Ekonomiki Przemysłu i Geoekonomii, Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii, Politechnika Wrocławska
W artykule przedstawiono problematykę związaną z szacowaniem efektywności technicznej wielonaczyniowych koparek kołowych pracujących w układzie KTZ. Porównano stosowane w raportach kopalnianych wskaźniki technicznej efektywności całkowitej wraz z propozycją zastosowania miary efektywności wyposażenia OEE (Overall Equipment Effectiveness). Z uwagi na specyfikę procesu technologicznego zaproponowano alternatywny zmodyfikowany sposób liczenia składowej jakościowej w mierze OEE, rozumianej jako „jakość procesu eksploatacji”. Przeprowadzono analizę porównawczą rocznych wyników pracy dwóch koparek wielonaczyniowych kołowych w czasie trzech lat pracy, przy zdejmowaniu nadkładu w przykładowej kopalni węgla brunatnego.
The article presents the problem associated with the estimation of technical efficiency of bucket wheel excavators working in KTZ system. It was compared such parameters which are used in mine reports (indicators of total technical efficiency) with a proposal for the use of measuring equipment effectiveness OEE – Overall Equipment Effectiveness. Taking into account specificity of the technological process proposed an alternative method of calculating the modified component qualitative measure OEE ratio, understood as “quality of exploitation process”. They made a comparative analysis of the annual results of the work of two bucket wheel excavators in the three years of work, during the removal of overburden in a lignite mine.
WYMAGANIA STAWIANE CZERPAKOM KOPAREK WIELONACZYNIOWYCH KOŁOWYCH EKSPLOATOWANYCH W UTWORACH TRUDNO URABIALNYCH
REQUIREMENTS FOR BUCKETS OF BWES OPERATING IN HARD MINEABLE SOILS
Jerzy Alenowicz – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Przedstawiono specyfikę budowy i użytkowania czerpaków koparek wielonaczyniowych kołowych eksploatowanych w utworach trudno urabialnych. Wskazano na przyczyny powstawania uszkodzeń i zużycia czerpaków. Zaprezentowano mechanizm pracy czerpaka w utworach trudno urabialnych. Podano wytyczne do projektowania i produkcji czerpaków. Przedstawiono przykłady czerpaków przystosowanych do pracy w tych utworach. Zaprezentowano wykaz wymagań jakie powinny spełniać czerpaki koparek wielonaczyniowych kołowych eksploatowanych w utworach trudno urabialnych.
Specificity of construction and use of buckets of BWEs operating in the hard mineable soils has been presented in the paper. Reasons of failure and wear in these buckets have been indicated. The operational mechanism of buckets for hard mineable soils has been presented. Guidelines for design and production of buckets have been given. Examples of buckets adapted to operate in these soils have been placed. List of requirements for buckets which should be met by BWEs operating in hard mineable soils has been presented.
WPŁYW WARUNKÓW GEOLOGICZNYCH NA TECHNOLOGIĘ EKSPLOATACJI POKŁADU WĘGLA W PRZYSPĄGOWYCH PARTIACH ZŁOŻA PRZY ZASTOSOWANIU KOPARKI ŁAŃCUCHOWEJ
INFLUENCE OF GEOLOGICAL CONDITIONS ON THE TECHNOLOGY OF EXPLOITATION OF COAL NEAR FLOOR PARTS OF THE DEPOSIT USING A BUCKET CHAIN EXCAVATOR
Andrzej Strempski – Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Zakład Górnictwa, Wydział Geoinżynierii,
Górnictwa i Geologii, Politechnika Wrocławska
Tomasz Cichoń – „Poltegor – Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
W kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego ważnym elementem procesu wydobywczego jest eksploatacja węgla w przyspągowych partiach złoża. W niniejszym artykule przedstawiono analizę sposobów pracy koparki łańcuchowej zbliżonej budową do koparki typu ERs 710, podczas eksploatacji przyspągowych partii złoża węgla brunatnego w zróżnicowanych warunkach jego zalegania. Analizę przeprowadzono dla pokładu węgla brunatnego, charakteryzującego się nieregularnością granic, zmienną miąższością oraz znacznymi deniwelacjami spągu. Opisano i zilustrowano na schematach proponowany sposób urabiania węgla w deniwelacjach pokładu, którego miąższość przekracza możliwości wynikające z zasięgu pionowego omawianej koparki łańcuchowej. Przedstawiona na schematach technologia pracy maszyn zależna jest głównie od miąższości pokładu oraz od współpracy z koparką kołową (w tym z zastosowaniem przejezdnego przenośnika PGOT).
In brown coal (lignite) opencast mines an exploitation of coal near floor parts of a deposit is a very important part of operations. In the article, an analysis of bucket chain excavator ways of work in varied conditions of floor parts of the deposit, has been presented. The analysis has been done for a coal seam characterized by irregular borders, variable thickness and significant floor denivelations. The ways of exploitation of coal in floor drops exceeding excavator vertical capabilities have been presented. Presented bucket chain excavator exploitation technology is dependent mainly on seam thickness and cooperation with bucket wheel excavator including use of PGOT mobile conveyor.
WYKORZYSTANIE SATELITARNEJ INTERFEROMETRII RADAROWEJ W BADANIACH DEFORMACJI POWIERZCHNI W GÓRNICTWIE ODKRYWKOWYM WĘGLA BRUNATNEGO
APPLICATION OF SATELLITE RADAR INTERFEROMETRY IN STUDIES OF GROUND SURFACE DEFORMATION IN BROWN COAL OPEN PIT MINING
Wojciech Milczarek, Jan Blachowski, Piotr Grzempowski – Zakład Geodezji i Geoinformatyki,
Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii, Politechnika Wrocławska
W artykule, na przykładzie Kopalni Węgla Brunatnego „Turów”, zademonstrowano możliwości wykorzystania satelitarnej interferometrii radarowej w badaniach deformacji powierzchni w odkrywkowym górnictwie węgla brunatnego. Przedstawiono metodykę opracowania danych SAR (ang. Synthetic Aperture Radar) pochodzących z satelity Sentinel-1 Europejskiej Agencji Kosmicznej technikami małych baz (SBAS) oraz interferometrii różnicowej (DInSAR). Na podstawie ich wyników określono stan geometryczny powierzchni terenu górniczego w dłuższym – rok (22.11.2015 – 11.04.2016) oraz w krótszym okresie – dwa tygodnie (22.11.2015 – 4.12.2015). Wyznaczone przemieszczenia w linii obserwacji satelity (ang. Line of Sight, LOS) przedstawiono w sposób graficzny na mapach i wykresach. Przedyskutowano przydatność interferometrii satelitarnej w badaniach deformacji powierzchni otoczenia odkrywkowych kopalni węgla brunatnego jako obserwacji komplementarnych dla pomiarów geodezyjnych realizowanych przez służby miernicze zakładu górniczego.
In the article, application of satellite radar interferometry in studies of ground surface deformation in open pit brown coal mining have been demonstrated on the case study of KWB “Turów” mine. Methodology of Synthetic Aperture Radar (SAR) Sentinel- 1 ESA satellite mission data processing with small base (SBAS) and differential (DInSAR) interferometric techniques from has been presented. Based on these results geometrical condition of mining ground surface has been determined for a longer, one year (22.11.2015 – 11.04.2016) and shorter, two week (22.11.2015 – 4.12.2015) periods. The displacements calculated in the satellite’s Line of Sight (LOS) have been presented graphically on maps and graphs. Application of satellite interferometry in studies of ground surface deformations in areas of open pit brown coal mining as a data source complementary and augmenting geodetic measurements conducted by mine surveyors has been discussed.
POMIAR PRĘDKOŚCI DETONACJI ŁADUNKÓW MATERIAŁÓW WYBUCHOWYCH W WARUNKACH POLOWYCH Z WYKORZYSTANIEM URZĄDZEŃ EXPLOMET-FO-2000 ORAZ MICROTRAP™
FIELD TESTS OF VELOCITY OF DETONATION OF EXPLOSIVES BY THE USE OF EXPLOMET-FO-2000 AND MICROTRAP™ DEVICES
Piotr Mertuszka, Krzysztof Fuławka – KGHM Cuprum sp. z o.o. Centrum Badawczo-Rozwojowe, Wrocław
Bogusław Cenian – KGHM Polska Miedź S.A. Oddział Zakłady Górnicze Polkowice-Sieroszowice, Kaźmierzów
Badania parametrów materiałów wybuchowych nie obejmują szeregu czynników zewnętrznych, które istotnie wpływają na ich zachowanie w warunkach rzeczywistych. Uzasadnione jest zatem prowadzenie pomiarów bezpośrednio w miejscu prowadzenia robót strzałowych w celu określenia ich stabilności i zgodności z parametrami deklarowanymi przez producentów. Jednym z podstawowych i zarazem najczęściej stosowanym parametrem opisującym właściwości materiałów wybuchowych jest prędkość detonacji. W ramach niniejszego opracowania dokonano porównania urządzenia MictroTrap™ kanadyjskiej firmy MREL pozwalającego na ciągły pomiar prędkości detonacji w oparciu o metodę elektryczną oraz urządzenia Explomet-Fo-2000 szwajcarskiej firmy Kontinitro działającego w oparciu o odcinkową metodę elektrooptyczną. W artykule opisane zostały parametry techniczne, możliwości i ograniczenia obydwu systemów oraz przedstawiono przykładowe wyniki badań polowych.
The tests of explosive’s parameters do not consider a number of external factors, that significantly impact on their behaviour in mining conditions. It is therefore justified to perform the in-situ measurements in order to determine their stability and conformity with parameters declared by the manufacturers. One of the basic and also the most commonly used parameter describing the properties of explosives is the velocity of detonation. In this paper, the following VOD recorders were compared: the Micro- TrapTM VOD/Data TM Recorder from MREL, Canada, which allows for continuous VOD measurements based on electrical method, and Swiss Made – the Explomet-Fo-2000, which is triggered by the light emitted during the detonation. The article describes the technical parameters, possibilities and limitations of both systems as well as selected results of field tests.
SPOSÓB OKREŚLANIA WARTOŚCI POZIOMEJ STYCZNEJ WEKTORA PRĘDKOŚCI DRGAŃ GRUNTU DLA RÓŻNYCH ODLEGŁOŚCI OD ŹRÓDŁA DRGAŃ
METHOD FOR DETERMINING THE VALUES HORIZONTAL TANGENTS VECTOR SPEED VIBRATIONS OF GROUND FOR DIFFERENT DISTANCES FROM THE SOURCE OF VIBRATIONS
Tadeusz Chrzan- Dolnośląska Szkoła Wyższa, Wrocław
Rajmund Durał, Magdalena Rogosz, Kamil Rogosz – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
W artykule przedstawiono sposób określania wartości poziomej stycznej wektora prędkości Vy drgań gruntu dla różnych odległości od źródła drgań wytworzonych poprzez odpalenie ładunku materiału wybuchowego umieszczonego w otworach strzałowych, znajdujący zastosowanie w górnictwie odkrywkowym w celu określenia czy rozkład drgań parasejsmicznych układa się kołowo. Sposób ten może być stosowany również przy urabianiu za pomocą ładunków materiału wybuchowego [MW] zamarzniętych gruntów i skał pod trasy gazociągu, ropociągu, trakcję kolejową, drogi i autostrady. Podano przykład zastosowania opisanego rozwiązania w praktyce.
The paper presents a method of determining the horizontal tangential velocity Vy of ground vibrations at different distances from the source of vibration generated by firing an explosive charge placed in the blast holes which is applied in surface mining to determine whether the paraseismic oscillation distribution is circular. This method can also be used when mining using explosive charges [MW] frozen soils and rocks under the route of the pipelines, railway traction, roads and highways. An example of using the described method in practice has been presented.
METODY NOWOCZESNEGO WSPOMAGANIA PROJEKTOWANIA I BADANIA EFEKTÓW ROBÓT STRZAŁOWYCH W ODKRYWKOWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH
MODERNING METHODS OF PROJECT TASK SUPPORT AND MEASURING THE EFFECTS OF BLASTING IN QUARRIES
Arkadiusz Grześkowiak, Sławomir Patla – „Poltegor Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
W artykule przedstawiono i omówiono metody wspomagania prac projektowych, kontroli i oceny robót wiertniczo-strzałowych. Wskazano na istotne czynniki determinujące projekt strzelania i możliwości optymalizacji uzyskiwanych efektów przy urabianiu skał na kruszywo oraz prowadzeniu makroniwelacyjnych robót strzałowych. Wiedza, umiejętności oraz sprzęt będący w dyspozycji firm strzałowych lub kopalń w Polsce nie ustępuje standardom stosowanym na świecie, a ich lepsze wykorzystanie może przynieść korzyści wszystkim interesariuszom działalności górniczej.
The article describes the methodology of project tasks support as well as the control and evaluation of drilling and blasting work. Crucial factors were indicated, these determine the blasting project and the possibility of obtained effects from the optimisation of blasting for chipping and macroleveling. Knowledge, skills and equipment possessed by blasting companies or polish mines are not worse in quality than those used worldwide, and such usage may bring benefits to all stakeholders of mining activity.
ZAGOSPODAROWANIE ENERGETYCZNE ODPADÓW FERMENTACYJNYCH ORAZ WĘGLA BRUNATNEGO
ENERGETIC UTILIZATION OF THE FERMENTED WASTES AND LIGNITE
Dominika Kufka – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław; Uniwersytet Wrocławski, Wrocław
Łukasz Pleśniak – Instytut Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa; Uniwersytet Wrocławski, Wrocław
W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczące możliwości zagospodarowania odpadów pofermentacyjnych oraz węgla brunatnego z wykorzystaniem metody pirolitycznej konwersji do karbonizatów. Wykazano, że zastosowanie tej metody pozwala uzyskać produkty o znacznie lepszej jakości, niż surowce, z których są wytwarzane. Tego typu podejście do kwestii zagospodarowania surowców odpadowych otwiera nowe możliwości ich powtórnego użycia w wielu gałęziach gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem energetyki i rolnictwa.
The paper presents the results of studies on the potential utilization of the fermented wastes and lignite by using of the pyrolytic conversion to chars. It has been shown that the application of this method enables the production of high quality residue, when compared to the source material. This kind of waste management approach, opens up new opportunities for reuse of wastes in many areas of the economy, with particular emphasis on energy and agriculture.
USUWANIE METALI NIEŻELAZNYCH Z WYKORZYSTANIEM WŁAŚCIWOŚCI SORPCYJNYCH WYBRANYCH KARBONIZATÓW
REMOVAL OF NON-FERROUS METALS WITH USING SORPTION PROPERTIES OF SELECTED CHARS
Dominika Kufka, Dagmara Pułaczewska – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
W publikacji przedstawiono wyniki badań, w których przeprowadzono eksperymenty testujące właściwości sorpcyjne karbonizatów na rzeczywistych próbkach gleb, pobranych z miejsc skażonych metalami nieżelaznymi. W ramach prac wytwarzano mieszaniny testowe, w których wykorzystywano toksyczne podłoże oraz karbonizaty wytworzone z pelletu sosnowo-świerkowego i słomy. Przeprowadzone badania pozwoliły na weryfikację tezy dotyczącej oczyszczania środowiska za pomocą karbonizatów.
This publication presents the study, in which experiments were carried out to test the sorption properties of chars on soil samples, collected from places contaminated with non-ferrous metals. As a part of the work, test mixtures were prepared using toxic soil and chars made from pine and spruce pellets, as well as from straw. The study allowed to verify the thesis on environmental purification by means of chars.