WCZORAJ I DZIŚ DOKUMENTOWANIA GEOLOGICZNEGO ZŁÓŻ KOPALIN I PROBLEMY PRAWA GEOLOGICZNEGO I GÓRNICZEGO
PAST AND RECENT MODE OF REPORTING MINERAL DEPOSITS EXPLORATION RESULTS AND RELATED GEOLOGICAL AND MINING LAW QUESTIONS
Marek Nieć – Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków
Stosowane w Polsce zasady dokumentowania złóż i klasyfikacji zasobów sformułowane zostały na początku lat 50. XX w. W latach następnych były one modyfikowane i uściślane. W krajach o zdecydowanej gospodarce rynkowej potrzebę formalizacji zasad dokumentowania złóż dostrzeżono na przełomie lat 80. i 90. XX w. i ujęto je w kodeksie JORC. Zasady dokumentowania złóż według kodeksu JORC są podobne jak w systemie polskim. Od połowy XX w. zmieniał się sposób pozyskiwania danych i prezentacji informacji geologicznych w dokumentacjach geologicznych. Zasadnicza zmiana w sposobie przedstawiania informacji
geologicznych następuje od końca XX w. w wyniku powszechnego zastosowania techniki komputerowej. Jej zastosowanie niesie ze sobą niebezpieczeństwo niewłaściwej sformalizowanej interpretacji danych geologicznych. Podporządkowanie dokumentowania geologicznego złóż przepisom prawa geologicznego i górniczego stwarza niebezpieczeństwo jego nadmiernej formalizacji kosztem dbałości o poprawność merytoryczną. Wadliwie sformułowane przepisy prawa i ich interpretacja, utrudniają prawidłowe dokumentowanie złóż kopalin.
Polish system of reporting exploration results and resources classification was established at the beginning o second half of XX-th century for the needs of central planned economy. It was modified and improved in following years. In the countries of market economy the necessity of commonly accepted formalized rules of reporting resources data was noticed about 30 years later and the JORC Code was compiled. The backgrounds and the mode of reporting exploration results and resources according to JORC Code and polish system are comparable. Since the half of XX th century the mode of exploration and presentation of exploration results has subsequently changed. The basic transformation begins since the end of XX-th century due to computerization. However the common use of computer based mode of deposit modeling is menaced by too formalized approach, not geologically justified. The exigencies imposed on reporting of exploration results and data on mineral resources are defined in Geological and Mining Law. Incorrectly formulated legal statements make difficult correct exploration and presentation and of its results.
PROGRAMY KOMPUTEROWE – BŁOGOSŁAWIEŃSTWO CZY PRZEKLEŃSTWO? PROBLEMY WIZUALIZACJI DANYCH GEOLOGICZNYCH
COMPUTER SOFTWARE – A BLESSING OR A CURSE? PROBLEMS OF VISUALIZATION OF THE GEOLOGICAL DATA
Edyta Sermet, Angelika Musiał, Martyna Paszek – WGGiOŚ, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
Dokonano porównania narzędzi używanych w przeszłości z wykorzystywanymi obecnie. „Nowoczesne techniki”, które w dużym stopniu miały uprościć obróbkę danych geologicznych nie do końca okazały się ułatwieniem, czasami wręcz utrudnieniem. Do stosowania metod komputerowych niezbędna jest rzetelna i dobrze skonstruowana baza danych oraz znajomość algorytmów wykorzystywanych przez różnego rodzaju oprogramowania, ale przede wszystkim wiedza i doświadczenie dokumentatora.
This paper presents the problems of visualization of the geological data. Tools which were used in the past were compared with those used nowadays. „Modern techniques”, which suppose to be simplication, turn into difficulty. To use computer method indispensable is reliable and well structured data base. The knowledge of algorithms, which are used in various programs are very important as well, but the first of all user’s skills and experience.
ZŁOŻE KRUSZYWA NATURALNEGO „MIROWO II” – OBRAZ ZŁOŻA W DOKUMENTACJI GEOLOGICZNEJ A RZECZYWISTOŚĆ
THE AGGREGATE DEPOSIT „MIROWO II” – DEPOSIT REPRESENTATION BASED ON DATA COMPILED IN A GEOLOGICAL DOCUMENTATION VERSUS REALITY
Leszek Jurys, Mateusz Damrat – Państwowy Instytut Geologiczny – PIB Oddział Geologii Morza, Gdańsk
Autorzy artykułu przedstawiają porównanie obrazu złoża z dokumentacji geologicznej z obrazem rzeczywistym uzyskanym w wyniku eksploatacji. Robią to na przykładzie złoża kruszywa naturalnego „Mirowo II” położonego niedaleko Gdańska, eksploatowanego w latach 2003 – 2014. Szczegółowe porównanie obejmuje położenie spągu złoża oraz zasobów udokumentowanych i wydobytych w poszczególnych polach obliczeniowych. W sposób ogólny odniesiono się do budowy geologicznej, genezy i metodyki wyznaczania granic złoża oraz do warunków hydrogeologicznych. W wielu przypadkach wykazano brak zgodności rzeczywistych cech złoża z poznanymi w drodze geologicznych badań rozpoznawczych, podając ich prawdopodobne przyczyny, zarówno naturalne jak i wynikające z uwarunkowań prawnych oraz przyjętej metodyki badań.
The authors present a comparison of a model of aggregate deposit which is based on data compiled in a geological documentation with one developed using data gathered during the mining phase. The collation was done using the mining site „Mirowo II” located near Gdansk, which was operated from 2003 until 2014. This detailed comparison verifies the level of the bottom boundary of the deposit and the amount of resources initially estimated with those actually excavated from each of the calculation fields. The geological structure and the origin of deposit as well as the methodology of determining the boundaries and hydrogeological conditions were broadly described. In many cases, lack of conformity between the actual characteristics of the deposit and the model based on geological investigation was demonstrated. Its most probable causes ranged from limitations related to the geology to those resulting from the legal requirements or research methods used.
NOWOCZESNE METODY WYKAZYWANIA ZASOBÓW ZŁOŻA Z PUNKTU WIDZENIA POTRZEB INWESTYCJI GÓRNICZYCH
MODERN METHODS OF REPORTING OF GEOLOGICAL RESOURCES FROM THE POINT OF VIEW OF THE NEEDS OF MINING INVESTMENT
Iwona Sieniawska – PD Co Sp. z o.o., Warszawa
Jan Wierchowiec – Wydział Geologii, Uniwersytet Warszawski
Głównym zadaniem stosowanego obecnie w Polsce systemu dokumentowania zasobów jest jedynie zinwentaryzowanie kopalin (surowców mineralnych), gdyż nie uwzględnia on aspektów technicznych i ekonomicznych wydobycia kopaliny. Międzynarodowe standardy dotyczące wykazywania zasobów złóż wymagają osiągnięcia możliwie najbardziej wiarygodnych wyników z bieżących prac rozpoznawczych, co w połączeniu z wnikliwą i szczegółową weryfikacją danych archiwalnych oraz modelowaniem złoża przy użyciu technik komputerowych pozwala na minimalizację ryzyka związanego z niepewnością wyników rozpoznania złoża. Modyfikacja zasad dokumentowania złóż w polskim systemie prawnym i dostosowanie ich do wymagań międzynarodowych rynków finansowych (instytucji finansowych) mogłoby znacznie uatrakcyjnić inwestycje w polskim sektorze poszukiwawczo-rozpoznawczym i górniczym.
The main purpose of the currently used geological resources reporting system in Poland is only inventory of mineral resources, because it does not consider the technical and economic aspects of the mining of mineral deposit. International standards for geological resources reporting require achieving of the most reliable results from ongoing geological exploration. In conjunction with a thorough and detailed verification of historical data and digital modeling of the mineral deposit allows for minimalization of the risk associated with the uncertainty of exploration results. Modification of geological resources reporting rules in the Polish legal system and adapt them to the requirements of international financial markets (institutions) could make investments in the Polish exploration and mining sector much more attractive.
NADMIERNA DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW GEOLOGICZNYCH
EXAGGERATED DEREGULATION OF THE ACCESS TO THE GEOLOGICAL PROFESSIONS
Jerzy Górecki, Jacek Mucha, Edyta Sermet – WGGiOŚ, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
W dniu 31 marca 2016 roku weszła w życie ustawa ułatwiająca dostęp do zawodu geologa, wprowadzająca zasadnicze zmiany w art. 50-52 Prawa geologicznego i górniczego. W tym samym terminie zaczęło obowiązywać rozporządzenie wykonawcze Ministra Środowiska w sprawie kwalifikacji w zakresie geologii. Obniżenie wymagań odnośnie wykształcenia oraz skrócenie wymiaru i zakresu wymaganej praktyki zawodowej może się odbić negatywnie na jakości wszelkich prac geologicznych, zwłaszcza dokumentowania geologicznego. Zbytnie ułatwienie dostępu do regulowanego zawodu geologa nie podnosi prestiżu tej grupy zawodowej.
On 31 March 2016 an act facilitating the access to the profession geologist came into effect. This act implemented essential changes in art. 50-52 of geological and mining law. In the same time an implementation regulation of the Minister of the Environment came into force on the classification in geology. Lowering requirements in relations to educating and shortening traineeship can affect adversely the quality of all geological works, of especially geological reporting. Excessive facilitating the access to the governed profession of the geologists won’t raise the prestige of this professional group.
https://www.igo.wroc.pl/wp-content/uploads/2016/07/GO_2_2016_5_32_34.pdf" style="margin: 0px; padding: 0px; border: 0px; font: inherit; vertical-align: baseline; color: rgb(52, 163, 86); text-decoration: none; outline: 0px; transition: all 0.07s ease-in 0s;">Cały artykuł…
PROBLEMY DOKUMENTOWANIA ZŁÓŻ W ŚWIETLE ZMIAN KOMPETENCYJNYCH I INSTYTUCJONALNYCH
ISSUES CONCERNING DOCUMENTATION OF MINERAL DEPOSITS IN THE LIGHT OF COMPETENCE AND INSTITUTIONAL CHANGES
Jan A. Stefanowicz – Kancelaria Juris Sp. z o. o., Warszawa
Artykuł ma na celu przedstawienie całego szeregu istotnych zmian w wielu ustawach, które poczynając od 2011 r. istotnie zmieniły warunki, zakres i przedmiot rozpoznawania i dokumentowania prac geologicznych, przy uwzględnieniu równolegle dokonanych zmian kompetencyjnych i instytucjonalnych w szczególności na przełomie lat 2015/2016. Już zmiany w regulacjach dotyczących planowania przestrzennego i rozwoju, wprowadzenie podstaw prawnych dla stanowienia obszarów funkcjonalnych, planowania wydobycia kopalin, ustanawiania złóż strategicznych oraz ich wprowadzania do KPZK i Wojewódzkich Planów Zagospodarowania Przestrzennego, spowodowały istotne zmiany kompetencyjne i w uwarunkowaniach dla eksploracji i eksploatacji. Równolegle nowa ustawa Prawo geologiczne i górnicze z 2011r., ze zmianami z 2014 r., przyniosła istotne zmiany co do zakresu i znaczenia dokumentowania prac geologicznych, informacji geologicznej oraz bieżącego informowania i przekazywania danych z prac geologicznych. W artykule przedstawione zostały zmiany od strony merytorycznej jak i formalnej ze wskazaniem jednocześnie na niejasności i błędy regulacji, a także niespójność wynikającą z niewłaściwego ustalenia kompetencji i właściwości w ramach działów administracji rządowej. W szczególności wskazano na istotne uwarunkowania wynikające z nowego modelu trójstopniowego planowania przestrzennego, w którym mają być uwzględniane obszary funkcjonalne dla złóż lub prognostyczne występowania złóż strategicznych, jak również nowe reguły ujawnień w studium i w planach zagospodarowania przestrzennego złóż kopalin. Ponadto w referacie przedstawiono uwagi krytyczne do najnowszych, często niespójnych i niedostosowanych systemowo, zmian ustawowych regulacji wykonawczych dla sporządzania dokumentacji geologicznych oraz przekazywania danych geologicznych i próbek.
This paper aims to present a whole range of significant amendments made in many directives, which commencing with the year 2011, significantly changed the conditions, scope and subject of evaluation and documentation of geological work, including competentional and institutional changes made simultaneously, particulary on the turn of 2015 and 2016. Changes already made in regulations regarding spatial planning and development, introduction of legal basis for establishing functional areas, planning of mineral extractions, establishing strategic mineral deposits and implementing them to KPZK and Voivodship Spatial Development Plans, resulted in significant competentional changes and conditions for exploration and explatation. Concurently, new Geological and Mining Law (2011 with amendments from 2014) brought significant changes to the scope and importance of documenting geological work, geological information, current information and remit data from geological work. This paper deals with both material and formal aspects of above-mentioned changes indicating inconsistencies and errors in regulations as well as incoherence resulting from inappropriate establishing of competence and characteristics within Government Administration Departments. In particular this paper points substantial circumstances resulting from new three-step spatial development plan, in which functional areas for deposits or forecasting (prognostic) occurance of strategic deposits as also new rules of disclosing in study and in spatial planning of miming deposits shall be taken into consideration. Furthermore, paper presents reservations concerning the newest and frequently incoherent and systematically inadequate statutory changes of executive regulations for preparation of geological documentation and remitting geological data and samples.
DOKUMENTOWANIE WODY JAKO KOPALINY WIELOSUROWCOWEJ – POTRZEBA DYSKUSJI I ZMIAN
GEOLOGICAL DOCUMENTATION OF MULTIMINERAL WATER – A DISCUSSION ON SUGGESTED CHANGES
Krzysztof Szamałek – Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy Warszawa,
Wydział Geologii Zakład Geologii Gospodarczej i Złożowej, Uniwersytet Warszawski
Badania prowadzone w ramach dokumentowania geologicznego bardzo często wskazują, iż wody podziemne jednocześnie spełniają kryteria wymagane przez prawo geologiczne i górnicze, aby zostać uznanymi za wody termalne, solanki czy wody lecznicze. Tylko te trzy rodzaje wód uznawane są przez prawo geologiczne i górnicze za kopaliny. Za wydobycie wód-kopalin
należy opłacić opłatę eksploatacyjną. Opłata eksploatacyjna za wydobycie wody-kopaliny jest zróżnicowana i inna dla każdego z rodzajów wody-kopaliny. Wody termalne mają stawkę opłaty eksploatacyjnej równą 0 złotych, solanki 1,97 zł/m3 ,zaś wody lecznicze 1,32 zł/m3. Ponadto, wydobycie kopaliny udokumentowanej jako kopalina towarzysząca obniża stawkę opłaty eksploatacyjnej o 50%. Taka regulacja stwarza (gdy woda spełnia jednocześnie kryteria trzech wód-kopalin) potencjalne pole do realizacji strategii firmy wydobywczej polegającej na takim dobraniu zestawu wydobywanych wód (np. woda termalna jako kopalina główna, solanki i woda lecznicza jako kopaliny towarzyszące), by obciążenia finansowe firmy były najniższe. Racjonalnym wnioskiem wydaje się wprowadzenie nowej definicji w prawie geologicznym i górniczym wody jako kopaliny wielosurowcowej. Dla tak zdefiniowanej kopaliny proponuje się przyjęcie stawki opłaty eksploatacyjnej w wysokości 50% sumy stawek eksploatacyjnych dla trzech rodzajów wód-kopalin.
Geological documentation projects often reveal underground water reservoirs which can be qualified as thermal waters, brines or curative waters in accordance with geological and mining laws. These are the only types of water deposits which are classified as minerals according to geological and mining laws — therefore, extracting them incurs an exploitation fee. Such fees are different for each of the three kinds of water-minerals. The exploitation fee for thermal waters is set at 0 PLN, 1,97 PLN per cubic meters for brines and 1,32 PLN per cubic meter for curative waters. Additionally, extracting minerals documented as so-called „accompanying minerals” decreases the exploitation fee by 50%. This regulation allows minimizing the costs of exploitation of water-minerals by classifying one type of water (e.g., thermal) as the main mineral, and others as accompanying minerals. It is suggested here that, in order to close this loophole, a new legal definition, which would encompass all three types of water-minerals at the same time, should be introduced to geological and mining laws. It is further proposed here that the exploitation fee for thusly defined mineral be set at 50 % of the current average fee for water-mineral exploitation.
PROWADZENIE PRAC GEOLOGICZNYCH A TYTUŁ PRAWNY DO NIERUCHOMOŚCI – ZE WZGLĘDU NA WŁAŚCICIELA ZŁOŻA KOPALINY LUB MIEJSCE JEJ POŁOŻENIA
PERFORMING GEOLOGICAL WORK IN CONTEXT OF THE LEGAL TITLE TO THE REAL ESTATE BECAUSE OF THE MINERAL DEPOSIT OWNER OR ITS LOCATION
Ewelina Anna Kostka – Kancelaria Juris Sp. z o.o., Warszawa
Artykuł ma na celu przedstawienie aspektów konieczności dysponowania tytułem prawnym do nieruchomości w celu prowadzenia prac geologicznych z uwzględnieniem problematyki właściciela złoża kopaliny oraz miejsca jej położenia. W przypadku wykonywania prac geologicznych w odniesieniu do złóż kopalin objętych własnością górniczą przedsiębiorca zobowiązany jest zawrzeć ze Skarbem Państwa umowę użytkowania górniczego. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest ponadto uzyskanie od właściciela (dzierżawcy, użytkownika, użytkownika wieczystego) cywilnoprawnego tytułu do prowadzenia prac geologicznych w granicach jego nieruchomości gruntowej, bez względu, czy zamierza on poszukiwać lub rozpoznawać złoża kopalin objęte własnością górniczą, czy też planuje on eksplorować złoża kopalin należące do właściciela nieruchomości gruntowej. Wtargnięcie na lub korzystanie z cudzej nieruchomości bez zgody właściciela niesie za sobą określone skutki prawne, przewidziane tak prawem cywilnym, jak i karnym.
The present paper aims to face the topic of the necessity to obtain a legal title to the real estate, in order to carry on geological work, including the issues of the mineral deposit owner and the place of its location. In case of performing geological work, regarding to the mineral deposit covered by mining ownership, entrepreneur is obliged to conclude a mining lease agreement
with the State Treasury. The entrepreneur is also obliged to obtain a civil legal title from the real estate owner (or lessee, usufructuary, perpetual usufructuary) to perform geological work within the boundaries of real estate, regardless of whether he intends to prospect for or explore mineral deposits covered by mining ownership, or he plans to explore mineral deposits belonging to the land owner. The intrusion or use of land without the consent of its owner carries certain legal consequences, provided by civil or criminal law.
PRZESTRZENNE OGRANICZENIA BAZY ZASOBOWEJ KAMIENIA ŁAMANEGO NA PRZYKŁADZIE POWIATU KIELECKIEGO
SPATIAL LIMITATIONS OF CRUSHED STONE RESOURCES ON THE EXAMPLE OF KIELCE DISTRICT
Jarosław Badera – Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski, Katowice
Na przykładzie złóż kamienia łamanego w powiecie kieleckim ukazano problem konfliktowości złóż perspektywicznych względem pozagórniczych sposobów zagospodarowania przestrzennego, skutkujący potencjalnym ograniczeniem udokumentowanej bazy zasobowej surowców mineralnych w skali regionalnej nawet o połowę, zwłaszcza w przypadku wzrostu zapotrzebowania. Źródeł problemu upatrywać można w lokalizacji względem prawnych form ochrony przyrody, a przede wszystkim braku dostępności do dróg transportu nie kolidujących z obszarami zamieszkanymi. Szczególną rolę odgrywają przy tym ograniczenia w dostępności do złóż o dużych zasobach. W celu zabezpieczenia przyszłych potrzeb gospodarki niezbędna staje się skuteczna ochrona udokumentowanych zasobów kopalin skalnych, realizowana w ramach planowania przestrzennego na poziomie wojewódzkim, z wykorzystaniem wielokryterialnej analizy porównawczej uwzględniającej także możliwości przewozu surowca.
On the example of crushed stone deposits in the Kielce district, the problem of conflict between prospective deposits and non-mining ways of spatial management was shown, resulting in a potential reduction of proved mineral resources on a regional scale, even by half, especially in the case of an increase in demand. The sources of the problem can be traced in relation to the legal forms of nature protection, and above all, the lack of availability to transport roads not interfering with the inhabited areas. The restrictions of access to deposits with large resources play the key role. In order to secure the future needs of the economy, the effective protection of proved resources of mineral deposits is essential, carried out within the spatial planning at the regional level, using the multi-criteria comparative analysis taking into account possibilities for transport of raw material, too.