WYMAGANIA STAWIANE ZĘBOM CZERPAKÓW KOPAREK WIELONACZYNIOWYCH KOŁOWYCH EKSPLOATOWANYCH W UTWORACH TRUDNO URABIALNYCH
REQUIREMENTS FOR BUCKET WHEEL EXCAVATOR TEETH OPERATING IN HARD MINEABLE SOILS
Jerzy Alenowicz – „Poltegor – Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Przedstawiono specyfikę zużycia zębów czerpaków do koparek wielonaczyniowych kołowych eksploatowanych w utworach trudno urabialnych. Zaprezentowano wyniki badań modelowych różnych rodzajów zębów na stanowiskach doświadczalnych. Podano zasadę samoostrzenia się zębów i wynikające stąd korzyści. Zamieszczono sposoby montażu zębów na narożach czerpaków. Opisano stosowane technologie wytwarzania
zębów. Zaprezentowano wykaz wymagań jakie powinny spełniać zęby czerpaków do koparek wielonaczyniowych kołowych eksploatowanych w utworach trudno urabialnych.
The wear of teeth in bucket wheel excavators (BWE) operating in hard mineable soils has been presented. Results of model tests of different types of teeth carried out on experimental stands have been discussed. The rule of teeth self – sharpening and resulting benefits have been shown. Methods of teeth assembly on bucket knives have been presented. Also technologies of bucket teeth manufacturing have been described. List of requirements for bucket teeth which should be met by BWEs operating in hard mineable soils has been presented.
ANALIZA MONITOROWANIA ZAGROŻENIA STATECZNOŚCI NADWOZIA MASZYN PODSTAWOWYCH GÓRNICTWA ODKRYWKOWEGO
ANALYSIS OF THE MONITORING OF THE HAZARD OF STABILITY OF BODYWORK MACHINES OF BASIC MINING DISCONTINUES
Stefan Wojciech Szepietowski – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Przeprowadzono analizę celowości monitorowania stateczności nadwozia maszyn górnictwa odkrywkowego. Wykazano opłacalność monitorowania stateczności nadwozia zwałowarek taśmowych. Podano zależności matematyczne w oparciu o które, wykorzystując wartości uzyskane z monitoringu, można ocenić aktualny stan stateczności nadwozia zwałowarki oraz dopuszczalną prędkość wiatru.
An analysis of the advisability of monitoring the stability of the surface mining machinery body was performed. The cost-effectiveness of monitoring the stability of the belt web billboards has been demonstrated. Mathematical relations are given based on which, using the values obtained from monitoring, one can assess the current state of stability of the belt stacker body and allowable wind speed.
ZASTOSOWANIE STANDARDU SIMATIC SAFETY INTEGRATED (SSI) DO OBSŁUGI OBWODU BEZPIECZEŃSTWA „WSZYSTKO STOP” NA PRZENOŚNIKU SAMOJEZDNYM PGOT-2 W PGE GIEK S.A. ODDZIAŁ KWB TURÓW
APPLICATION OF THE SIMATIC STANDARD SAFETY INTEGRATED (SSI) TO OPERATE THE SAFETY CIRCUIT „WSZYSTKO STOP” ON THE SELF-PROPELLED CONVEYOR PGOT-2 IN PGE GIEK S.A. ODDZIAŁ KWB TURÓW
Konrad Leśniewski – PGE GiEK S.A., O. KWB Turów
Każda maszyna może stanowić zagrożenie dla otoczenia. Zgodnie z normami technicznymi urządzenie musi być wyposażone w środki techniczne redukujące poziom zagrożeń do wartości minimalnej, a raczej akceptowalnej. W artykule przedstawiono zagadnienie podstawowego zabezpieczenia maszyn górniczych pracujących w układzie KTZ (Koparka–Taśmociąg–Zwałowarka) jakim jest elektryczny obwód bezpieczeństwa potocznie nazywany „wszystko STOP” występujący w grupie technologicznej jako symbol A0. Wskazano na ważność obwodu bezpieczeństwa do natychmiastowego wyłączenia awaryjnego wszystkich urządzeń technologicznych w przypadku powstania zagrożenia dla obsługi maszyny lub po przekroczeniu skrajnych położeń konstrukcji ruchomych, w przypadku gdy nie wyłączy się poprzedni stopień zabezpieczenia.
Each machine may pose a threat to the surroundings. According to technical standards, the device must be equipped with technical means reducing the level of threats to the minimum value, or rather acceptable one. The article presents the problem of basic safety equipment of mining machines operating in the KTZ system (Koparka–Taśmociąg–Zwałowarka / excavator – conveyor – stacker) which is an electric safety circuit colloquially called „all STOP”, present in the technological group as the A0 symbol. The article presents out importance of the safety circuit for immediate emergency shutdown of all technological devices in the event of a threat to the operation of the machine or after exceeding the extreme positions of movable structures, if the previous security level does not turn off.
STRUKTURA PRODUKTÓW PIROLIZY KWASÓW HUMINOWYCH WĘGLA BRUNATNEGO I KATALITYCZNE WŁAŚCIWOŚCI UTLENIONYCH KARBONIZATÓW
STRUCTURE OF PYROLYSIS PRODUCTS FROM BROWN COAL HUMIC ACIDS AND CATALYTIC PROPERTIES OF OXIDIZED CARBONIZATES
Franciszek Czechowski – Instytut Nauk Geologicznych, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław,
Roman Klimkiewicz – Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN, Wrocław
Kwasy huminowe wydzielone z węgla brunatnego z kopalni Konin zostały scharakteryzowane w zakresie analizy technicznej i elementarnej oraz FTIR, 13C NMR jak też termograwimetrycznej i różnicowej analizy termicznej. Zostały one poddane procesowi konwencjonalnej pirolizy. Skład molekularny gazowych oraz lotnych ciekłych produktów pirolizy kwasów huminowych określono odpowiednio przy pomocy GC oraz GC-MS. Uwolnione składniki gazowe są reprezentowane przez ditlenek węgla, tlenek węgla, metan oraz wodór. Lotne produkty ciekłe stanowią mieszaninę struktur polialkilobenzenowych oraz pochodnych fenolu i metoksyfenoli, w tym głównie gwajakolu. Związki łańcuchowe są reprezentowane przez serię homologiczną kwasów tłuszczowych wykazujących dużą przewagę homologów parzystowęglowych w zakresie C22-C32 oraz serię homologiczną węglowodorów alifatycznych w postaci par n-alk-1-enów/n-alkanów w zakresie homologów C8-C36. Otrzymane wyniki wskazują na materię roślin naczyniowych wzbogaconych w biopolimer występujący w roślinnych kutykulach jako składnik przyczyniający się do budowy substancji humusowej kwasów huminowych. Ze wzrostem temperatury pirolizy następuje pogłębianie defunkcjonalizacji karbonizatu. Utlenione karbonizaty przez częściowe zgazowanie tlenem powietrza wykazują specyficzną aktywność w kierunku dehydratacji i dehydrogenacji w teście z udziałem alkoholu n-butylowego. Karbonizaty kwasów huminowych są obiecującym materiałem dla otrzymywania katalizatorów do niedestruktywnej transformacji oksygenatów.
Humic acids extracted from Konin brown coal (Midland, Poland) were characterized by proximate and elemental analyses as well as FTIR, 13C NMR and thermogravimetric and differential thermal analyses. They were subjected to conventional pyrolysis. Molecular composition of gaseous and liquid pyrolysis products released during the process were determined by GC and GC-MS, respectively. Released gaseous products are composed of carbon dioxide, carbon monoxide, methane and hydrogen. The liquid volatile products constitute mixture of polyalkyl substituted benzene compounds as well as phenolic and methoxyphenolic mainly of guaiacol type derivatives. Chained compounds are represented by homological series of fatty acids with pronounced prevalence of even carbon numbered representatives in the C22-C32 range and aliphatic hydrocarbons represented by n-alk-1-enes/n-alkanes pairs in the range C8-C36. Obtained results indicate on vascular plant matter enriched in biopolymers encountered in plant cuticles as the constituent contributing to humic substance of humic acids. Pyrolysis leads to gradual defunctionalization of remaining solid carbonizates upon increasing heat treatment. Oxidized humic acids carbonizates with air oxygen revealed specific catalytic dehydration and dehydrogenation activity in n-butyl alcohol test. They are promising materials for obtaining catalysts for nondestructive transformations of oxygenates.
ZASTOSOWANIE WYBRANYCH METOD BADANIA HYDROGEOLOGICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI SKAŁ DLA CELÓW PROGNOZOWANIA WPŁYWU REKULTYWACJI WYROBISKA ODKRYWKOWEGO SKAŁĄ PŁONNĄ NA WODY PODZIEMNE
USING OF SELECTED METHODS OF TESTING THE HYDROGEOLOGICAL PROPERTIES OF ROCKS FOR PREDICTING THE IMPACT OF OPEN PIT RECLAMATION USING MINING WASTES ON THE CONDITION OF GROUNDWATER
Katarzyna Niedbalska – Główny Instytut Górnictwa, Katowice
Racjonalne zarządzanie wyrobiskiem odkrywkowym oraz kierunkiem i zakresem jego rekultywacji jest istotne z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego i środowiskowego. Szczególne znaczenie ma ograniczenie oddziaływania na środowisko wód podziemnych i powierzchniowych w przypadku rekultywacji odkrywki poprzez częściowe lub całkowite jej wypełnienie materiałem allochtonicznym, najczęściej odpadami pogórniczymi z kopalń węgla kamiennego. Dla tego typu obiektów autorka zaproponowała zakres zintegrowanych badań hydrogeologicznych, których zastosowanie pozwoli na docelowy dobór optymalnego kierunku zarządzania wyrobiskiem odkrywkowym i ograniczenie wymywania zanieczyszczeń ze zwałowiska i dalszej ich migracji w wodach podziemnych.
The rational management of the open pit and the direction and scope of its reclamation is important from the point of view of ensuring universal and environmental safety. It is of particular importance to limit the environmental impact on groundwater and surface water in the case of the excavation reclaimed by partial or full filling with allochtonous material, most often with post-mining waste from hard coal mines. For such as objects author proposed a range of integrated hydrogeological research, the application of which will allow for the targeted selection of the optimal management direction of the open pit work and limitation of leaching of pollution from the dump and further their migration in groundwater.
WYKORZYSTANIE MIKROBIOTESTÓW OSTREJ TOKSYCZNOŚCI JAKO NARZĘDZIE DO OCENY STOPNIA REMEDIACJI GLEB POCHODZĄCYCH Z TERENÓW PRZETWÓRSTWA RUD METALI NIEŻELAZNYCH
USE OF ACUTE TOXIC MICROBIOTTERS AS A TOOL TO ASSESS SOIL REMEDIATION DEGREE ORIGINATED FROM THE PROCESSING AREA OF NON-FERROUS METALS ORES
Dagmara Pułaczewska, Dominika Kufka – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Przedmiotem badań przedstawionych w artykule była możliwość wykorzystania mikrobiotestów ostrej toksyczności jako wskaźnika jakościowego, przedstawiającego efekt remediacji gleb zanieczyszczonych metalami nieżelaznymi. Badane próbki gleb początkowo poddano oczyszczaniu przy użyciu karbonizatów, a następnie wykonywano mikrobiotesty fitotoksyczności wykorzystujące testy na kiełkowanie i wczesny wzrost roślin. Do badań użyto nasion sorga cukrowego, rzeżuchy i gorczycy białej, które w wyniku kontaktu z badaną substancją wykazują specyficzną reakcję. Przeprowadzone badania wykazały, że zastosowanie karbonizatów do oczyszczania gleb z metali nieżelaznych nie wpłynęło w znaczący sposób na ich jakość. Aby jednak umożliwić pełną ocenę stopnia remediacji gleb, konieczne jest wykonanie badań komplementarnych.
The subject of the research presented in the article was the possibility of using microbiotests of acute toxicity as a qualitative indicator, showing the effect of remediation of soils contaminated by non-ferrous metals. Soil samples were initially purified using chars, then phytotoxicity microbiotests using germination and early plant growth tests were performed. Sugar sorghum, Cress and White mustard seeds were used for testing, which have specific reactions as a result of contact with the tested substance. The research carried out showed that the use of chars for soil cleaning from non-ferrous metals did not significantly
affect their quality. However, to enable fully assess the degree of soil remediation, it is necessary to perform complementary research.