JUBILEUSZ 50-LECIA CZASOPISMA “GÓRNICTWO ODKRYWKOWE”
Renata Skałecka- Klimkiewicz, IGO Poltegor Instytut, Wrocław
CHEMIZM WÓD PODZIEMNYCH W REJONIE KWB BEŁCHATÓW PO 30. LATACH EKSPLOATACJI ZŁOŻA METODĄ ODKRYWKOWĄ
UNDERGROUND WATER CHEMISTRY IN KWB BEŁCHATÓW AREA AFTER 30 YEARS OF LIGNITE SURFACE MINING
Renata Martyniak – PGE KWB Bełchatów S.A.,
Stanisław Ślusarczyk – Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii, Politechnika Wrocławska, Wrocław
Odwodnienie złoża węgla brunatnego Bełchatów, niezbędne dla jego odkrywkowej eksploatacji, powoduje zmiany naturalnych warunków wodnych i hydrochemicznych. Monitorowanie ilości i jakości wód pompowanych z systemu odwodnienia, pozwala na obserwację postępujących zmian chemizmu wód oraz umożliwia określenie wpływu wód kopalnianych na jakość wód powierzchniowych. W artykule zawarto opis zmian chemizmu wód podziemnych obszaru złoża w rejonach, wyodrębnionych na podstawie stwierdzonej, zróżnicowanej tendencji tych zmian, zaistniałych w wyniku długotrwałego procesu odwadniania. Odrębnie odniesiono się do problemu chemizmu wód podziemnych na Polu Szczerców, gdzie krótki, kilkuletni okres odwaniania, nie spowodował dotychczas jego istotnych zmian.
Dewatering of Bełchatów lignite deposit is indispensable to its exploitation and induce changes of natural water conditions and its chemism. Monitoring of quantity and quality of water from drainage system allows to registration of changes of underground water chemistry and making possibile to define mine water influence on surface water properties.In this paper description of changes of underground water chemistry from lignite deposit area was contained. A few different regions were distincted on the basis of changes tendence during a long term of dewatering were confirmed. Separately problem of underground water chemistry in Szczerców area was elaborated. Relatively short time of dewatering not to bring about considerable changes of water chemistry.
ANALIZA PORÓWNAWCZA NALEŻNOŚCI KRÓTKOTERMINOWYCH WYBRANYCH KOPALŃ SUROWCÓW SKALNYCH
A COMPARATIVE ANALYSIS OF SHORT-TERM DUES OF OPENCAST MINES ROCK RAW MATERIALS
Kazimierz Czopek, Beata Trzaskuś-Żak – Wydział Górnictwa i Geoinżynierii, AGH, Kraków
Wiktor Solarczyk – VITECH, Jankowice
Przedmiotem analizy w niniejszym artykule są należności krótkoterminowe, w szczególności należności z tytułu dostaw i usług w dwóch kopalniach o odmiennej technologii procesu przeróbczego. Przeprowadzono analizę statyczną w wymiarze rocznym, wykorzystując wskaźniki pozwalające ocenić należności. Analizę dynamiczną przeprowadzono z wykorzystaniem danych miesięcznych oceniając sezonowość zmian należności w obu kopalniach. Przeprowadzono również rachunek korelacji i regresji dla zależności wartości należności od ilości sprzedaży, jak również od wartości sprzedaży.
The subject of this analysis is the short-term dues, especially the supply and service dues in two mines of different type of technological recast process. A static yearly analysis has been carried out using factors which helped to estimate the dues. The dynamic analysis has been conducted using monthly data, which made it possible to study the periodical changes of the dues in the two given mines. The correlation calculation involves the relation between the value of the dues and the volume (also the value) of the sale.
BADANIA I OCENA TRWAŁOŚCI ZMĘCZENIOWEJ KONSTRUKCJI NOŚNEJ WYSIĘGNIKA PRZECIWWAGI KOPARKI SRs-1200 EKSPLOATOWANEJ W GRUNTACH TRUDNO URABIALNYCH
TESTS AND ASSESSMENT OF FATIGUE LIFE OF COUNTERWEIGHT BOOM SUPPORT STRUCTURE OF SRs-1200 EXCAVATOR OPERATING IN COHESIVE SOILS
Jerzy Alenowicz, Marek Onichimiuk, Marian Wygoda – Poltegor-Instytut IGO, Wrocław
Przedstawiono wyniki badań i oceny trwałości zmęczeniowej konstrukcji nośnej wysięgnika koparki SRs-1200 po długoletnim okresie jej eksploatacji, przeważnie w gruntach trudno urabialnych. Opisano metodę oceny trwałości zmęczeniowej. Podano sposób prowadzenia badań naprężeń od obciążeń statycznych i obciążeń dynamicznych. Określono zależność statystyczną naprężeń od mocy napędu koła czerpakowego. Oszacowano trwałość zmęczeniową wybranych elementów konstrukcji nośnej wysięgnika przeciwwagi koparki.
Results of tests and assessments of fatigue life of counterweight boom support structure of SRs-1200 excavator operating for a long time mostly in cohesive soils have been presented in the paper. Method of fatigue life assessment has been described. Methodology of tests on stresses from static and dynamic loads has been presented. Statistical dependence of stresses on bucket wheel driving power has been defined. Fatigue life of selected elements of counterweight boom support structure of excavator has been estimated.
MECHANICZNE ZABEZPIECZENIA PRZECIĄŻENIOWE W NAPĘDZIE KOŁA CZERPAKOWEGO
MECHANICAL OVERLOAD PROTECTION IN BUCKET WHEEL DRIVE
Stefan Wojciech Szepietowski, Michał Szepietowski, Marek Onichimiuk – Poltegor-Instytut IGO, Wrocław
Podstawowym elementem zabezpieczającym ustrój nośny wielonaczyniowej koparki kołowej jest, umieszczone w napędzie koła czerpakowego, sprzęgło przeciążeniowe. W publikacji przedstawiono budowę, stosowanych w napędzie koła czerpakowego, sprzęgieł przeciążeniowych w zależności od miejsca ich usytuowania w łańcuchu kinematycznym napędu. Omówiono sposób ich działania oraz znaczenie miejsca zabudowy w ochronie przeciążeniowej ustroju nadwozia koparki.
Overload coupling installed in bucket wheel drive is the basic protection element of support structure of bucket wheel excavator. Construction of overload couplings applied in bucket wheel drives, depending on their location in kinematic chain of the drive have been presented in the paper. Methods of their operation and importance of localization in excavator overload structure have been discussed.
METODYKA PROGNOZOWANIA PODTOPIEŃ I ZALEWISK NA OBSZARACH GÓRNICZYCH KOPALŃ LGOM
METHODOLOGY OF FENS AND INUNDATIONS PREDICTION ON THE MINEFIELDS OF LGOM (LOWER SILESIA, SW POLAND)
Janusz Fiszer, Monika Derkowska-Sitarz – Instytut Górnictwa, Politechnika Wrocławska
Artykuł omawia metodykę prognozowania zalewisk i podtopień terenu opracowaną przez autorów dla obszaru górniczego kopalń LGOM. Dotychczasowe sposoby prognozowania miejsc pojawienia się podtopień i zalewisk charakteryzowały się dużym stopniem uproszczenia, opierając się głównie na prognozach osiadań, podczas gdy konieczne jest również uwzględnienie warunków: geologicznych, hydrogeologicznych, hydrologicznych oraz hydrodynamicznego stanu wód podziemnych. Podtopienia na omawianym obszarze związane są z powstawaniem niecek obniżeniowych terenu spowodowanych eksploatacją górniczą oraz odwadnianiem złoża. Zlokalizowane są głównie w południowej części obszarów górniczych Polkowice i Lubin w pasie terenu nad podtrzeciorzędowymi wychodniami złoża. Stanowią one istotny problem dla mieszkańców miejscowości Szklary Górne, Jędrzychów i Sobin. Opracowane prognozy rozwoju zjawisk wskazują na możliwość ich powstawania również w innych miejscach – także na obszarze górniczym Sieroszowice.
The article presents the methodology of fens and inundiations prediction, which was elaborated by authors for the minefields of LGOM (Coper mines in Lower Silesia, Poland). Previous methods of prediction was simplified and mainly based on prognosis of mining subsidence, whiles nesesary is taking into consideration conditions of geology, hydrogeology, hydrology and hydrodynamics of groundwater. The inundations on analised area are caused by exploitation of copper ore and dewatering of mining. The inundations occur mainly in south part of minefilds Polkowice and Lubin over subtertiary outcropping bed of copper deposit and are large problem for residents places like: Szklary Górne, Jędrzychów and Sobin. The prognosis of progress of fens show, that they are possible in other places – also in Sieroszowice minefield.
APLIKACJE KOMPUTEROWE CYFROWEGO MODELOWANIA ZŁÓŻ
COMPUTER APPLICATIONS FOR DIGITAL MODELING OF DEPOSITS
Andrzej Bednarz, Andrzej Borowicz – Poltegor-Instytut IGO, Wrocław
Z chwilą powszechnego zainteresowania komputerowym wspomaganiem prac geologicznych, górniczych, mierniczych itd., producenci oprogramowań zaczęli tworzyć specjalistyczne programy dla tych służb. W artykule zaprezentowano cały wachlarz programów stworzonych przez autorów, specjalnie pod kątem zadań geologicznych, realizowanych dla potrzeb górnictwa odkrywkowego węgla brunatnego. Przedstawione aplikacje są częścią bazy funkcjonującej pod nazwą – Jednolita Baza Danych Geologicznych (JBDG) złoża węgla brunatnego Bełchatów, wykonanej przez IGO Poltegor – Instytut.
Computer software companies have undertaken production of programs supporting geological, mining and measuring works due to widespread interest in such programs. Whole range of programs created by authors paying special attention to geological tasks realized for brown coal opencast mining industry has been presented in the paper. Presented applications are part of database entitled – Unified Geological Database (JBDG) of Bełchatów brown coal deposit created by IGO Poltegor- -Instytut.
GLOBALNA PLATFORMA BADAŃ PROCESÓW OSUWISKOWYCH WNIOSKI Z PIERWSZEGO ŚWIATOWEGO FORUM OSUWISKOWEGO W JAPONII
GLOBAL PLATFORM OF LANDSLIDE RISK REDUCTION – CONCLUSIONS FROM THE FIRST WORLD LANDSLIDE FORUM IN JAPAN
Zbigniew Bednarczyk – Poltegor-Instytut IGO, Wrocław
Przedstawiono doświadczenia oraz wyniki badań zaprezentowane na Pierwszym Światowym Forum Osuwiskowym w Japonii zorganizowanym przez International Consortium on Landslides (ICL) oraz Organizację Narodów Zjednoczonych. Forum odbywało się w United Nations (ONZ) University w Tokio w Japonii, w dniach 18-22 listopada 2008. Zamiarem forum było utworzenie globalnej platformy dotyczącej zmniejszenia ryzyka osuwiskowego wspieranej przez ONZ, rządy i służby geologiczne wielu krajów świata, uniwersytety, firmy prywatne oraz osoby prywatne, które chcą wnieść wkład w zakresie przeciwdziałania i zmniejszenia ryzyka procesów osuwiskowych. W Forum uczestniczyło 450 delegatów z 49 krajów krajów świata. Autor artykułu miał okazję uczestniczyć w nim jako jedyny przedstawiciel naszego kraju dzięki specjalnemu stypendium ONZ.
In the paper conclusions and results from investigations presented on The First World Landslide Forum are presented. Forum was organized by the International Consortium on Landslides (ICL) and The United Nations in Japan on Nov.18-22. 2008. It was held Forum at the United Nations University in Tokyo, as a global platform for reducing landslide risk supported by United Nations, governments, geological Surveys, universities, private firms and individuals from many countries whose would like to contribute into landslide counteraction and landslide risk lowering. In the Forum 450 delegates from 49 countries were participating. Author of this paper have opportunity to participate in the forum as a one and only delegate from Poland due to the special financial support of the United Nations.
NAJNOWSZE TRENDY W BADANIACH POLOWYCH W ŚWIETLE TEMATYKI TRZECIEJ ŚWIATOWEJ KONFERENCJI ON SITE CHARACTERIZATION, ISC-3 NA TAJWANIE
THE LATEST TRENDS IN IN-SITU INVESTIGATIONS ACCORDING TO SUBJECT MATTER OF THE 3TH INTERNATIONAL CONFERENCE ON SITE CHARACTERIZATION ISC-3, TAIWAN
Zbigniew Bednarczyk – Poltegor-Instytut IGO, Wrocław
Przedstawiono nowe kierunki i trendy w badaniach polowych oraz doświadczenia z udziału w konferencji ISC-3, dotyczącej geotechnicznych i geofizycznych badań in-situ. Konferencja została zorganizowana przez International Society for Soil Mechanics and Geotechnical Engineering (ISSMGE) oraz Wydział Budownictwa Lądowego Narodowego Uniwersytetu w Taipei. W ramach konferencji zaprezentowano 207 artykułów z 33 krajów, eksperci z dziedziny geotechniki wygłosili trzynaście wykładów tzw. „kenote lecures” oraz zostały zorganizowane cztery kursy specjalistyczne.
In the paper new directions and trends of in-situ investigations and experiences from ISC-3 Geotechnical and Geophysical Site Characterization Conference are presented. Conference was organized by The International Society for Soil Mechanics and Geotechnical Engineering (ISSMGE) Department of Civil Engineering National University, Taiwan. Inside the conference 207 papers from 33 countries were presented, 17 keynote lectures by famous geotechnical experts were given by geotechnical experts and 4 special courses were organized.