PROBLEMY ETYCZNE W DOKUMENTOWANIU I ZAGOSPODAROWANIU ZŁÓŻ, RELACJI MIĘDZY DOKUMENTACJĄ GEOLOGICZNĄ I PZZ ORAZ POPRAWNOŚCI ICH WYKONANIA
ETHICAL PROBLEMS IN REPORTING GEOLOGICAL EXPLORATION DATA AND ITS USE IN PLANNING OF MINING ACTIVITY
Marek Nieć – Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków
Sporządzanie dokumentacji geologicznych, jest podstawową formą przekazywania informacji o wynikach badań geologicznych, które są wykorzystywane w praktyce. Na zagadnienia etyczne jej sporządzana i odpowiedzialność wykonawcy często zwraca się niedostateczną uwagę. Geolog jest twórcą informacji wykorzystywanych w praktyce. Możliwość sprawdzania ich poprawności jest ograniczona i korzystanie z dokumentacji jest oparte na zaufaniu jej wykonawcy, że przedstawione w niej dane są rzetelne a ich interpretacja poprawna. Zawód geologa wymaga zatem zaufania publicznego i poczucia odpowiedzialności za przedstawiane wyniki prac geologicznych. Wszelkie wątpliwości odnośnie przedstawianych informacji geologicznych, powinny być rzetelnie przedstawiane ich użytkownikowi. Ograniczoność wiedzy geologicznej, możliwość popełniania błędów w interpretacji danych powoduje konieczność oceny opracowań dokumentacyjnych przez niezależnych kompetentnych opiniodawców („koreferentów”).
Geological report is the basic tool of presentation of results of geological field work. It is used in various practical applications. The ethical problems of their presentation and geologist responsibility of it are seldom discussed. The possibility of immediate verification of geological data and interpretation is limited and utilization of geological reports is based on confidence as to its correctness. Geologist should be always aware of professional responsibility. All doubts on data and interpretations should be presented to the customer of report, to avoid erroneous or harmful its understanding and utilization. Because the possibility of not correct interpretations of geological data exist, due to the imperfectness of geological knowledge, the opinion of independent person is always indispensable.
WYBRANE PROBLEMY GEOETYKI W ZWIĄZKU Z DOKUMENTOWANIEM ZŁÓŻ KOPALIN
SELECTED GEOETHICAL EXPERIENCES WITH REGARD TO THE DOCUMENTATION OF MINERAL DEPOSITS
Václav Němec – AGID Vice-president (Europe) IAGETH Past President, Member Russian Academy of Natural Science
Wskazane zostały wybrane kluczowe zagadnienia odpowiedzialności wykonawców prac rozpoznawczych zarówno za ich wyniki końcowe jaki i częściowe oraz za ich wykorzystanie w dalszej działalności. Zaprezentowano niektóre ogólne problemy geoetyki, które powinny być brane pod uwagę przez decydentów odpowiedzialnych za podejmowanie prac rozpoznawczych.
Several key moments in the whole process have been selected to show the expected responsibility of “players” who should guarantee the reliability of partial and final exploration results for the following exploitation process. Furthermore some general problems of geoethics are presented which have to be taken into consideration by decision makers responsible for exploration and exploitation processes.
PROBLEMY KLASYFIKACJI ZASOBÓW I ICH RACJONALNEGO WYKORZYSTANIA W PROJEKTACH ZAGOSPODAROWANIA ZŁÓŻ KOPALIN SKALNYCH
PROBLEMS OF MINERAL RESOURCES CLASSIFICATION AND RATIONAL EXPLOITATION IN THE MINERAL ROCKS DEPOSITS MANAGEMENT PROJECTS
Ryszard Myszka – GME Consulting, Kraków
Piotr Ostrowski – Geologia i Miernictwo Górnicze, Krzeszowice
Podział zasobów geologicznych złoża na przemysłowe i nieprzemysłowe jest jednym z głównych zadań projektu zagospodarowania złoża (PZZ). Wskazano na potrzebę zwiększenia roli PZZ jako przepisu na racjonalną gospodarkę złożem w granicach dokumentacyjnych, a nie tylko wyznaczonych dla potrzeb eksploatacji. Aktualne wymagania w zakresie klasyfikacji zasobów w PZZ ograniczają się wyłącznie do wymogu podziału zasobów geologicznych na przemysłowe i nieprzemysłowe oraz określenie strat i zasobów operatywnych. W tych ramach możliwe są znaczne rozbieżności interpretacyjne, tym bardziej, iż nie są sformułowane żadne wymagania zawodowe wobec autorów. W opracowaniu przedstawiono dyskusję wybranych problemów z zakresu tych rozbieżności oraz zilustrowano je praktycznymi przykładami. Zwrócono także uwagę na błędy popełniane przez twórców PZZ w zakresie geometryzacji brył poszczególnych kategorii zasobów oraz obliczania ich ilości.
The division of geological deposits into appropriate categories is one of the main tasks of the deposit development plan (PZZ). In the article we describe the need to enhance the role of PZZ for rational management of deposit in all appointed border in the documentation, not just this part of the deposit which is designated for the exploitation. Current requirements for the classification of resources in the PZZ shall be limited solely to the requirement of the division of geological resources for industrial and non-industrial and determination of loss and operative resources. In this framework considerable discrepancies of interpretation can be observed, the more that they are not formulated any professional requirements to the authors. The paper presents a discussion of selected issues from the scope of the discrepancy and it is illustrated with practical examples. Attention is also drawn to the errors committed by the authors of PZZ, especially during appointing the geometric block shapes of individual categories of resources and calculating their volumes on this basis.
OCENA SZANS PODZIEMNEGO ZGAZOWANIA WĘGLA W NIEZAGOSPODAROWANYCH ZŁOŻACH LUBELSKIEGO ZAGŁĘBIA WĘGLOWEGO
ASSESMENT OF UNDERGROUND COAL GASIFICATION CHANCES IN THE UNDEVELOPED LUBLIN COAL BASIN DEPOSITS
Edyta Sermet, Jerzy Górecki – AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, WGGiOŚ, KGZiG, Kraków
W artykule przedstawiono stan rozpoznania Lubelskiego Zagłębia Węglowego, pozycję geologiczną i charakterystykę złóż pod kątem możliwości podziemnego zgazowania węgla (PZW). Warunkami niezbędnymi do efektywnego stosowania PZW są: minimalna miąższość pokładów 1,5m, typy węgla 31-32 (33), położenie poza półkami bezpieczeństwa wyznaczonymi z uwagi na zagrożenie wodne od nadkładu i minimalna powierzchnia parceli spełniającej powyższe warunki 1,5 km2. Podkreślono konieczność lepszego rozpoznania złoża w aspekcie projektowania podziemnego zgazowania.
W złożach LZW znajduje się około 900 mln ton węgla na obszarach potencjalnie atrakcyjnych do zgazowania – wytypowanych w obrębie złóż w różnych pokładach.
Przy aktualnym stanie wiedzy na temat PZW nie ma podstaw do rozważania tej metody jako alternatywnej, ani uzupełniającej dla konwencjonalnych metod eksploatacji w warunkach LZW.
This paper presents the characteristics of the Lublin Coal Basin (LCB) and its geological setting from the perspective of underground coal gasification (UCG). The most promising seam qualities and coal properties for the primary conditional assessment of effective UCG have been marked out. These include minimal thickness of 1.5m, coal types 31-32 (33), location outside the range of safety pillars and minimal surface area of parcels of 1.5 km2. Better exploration of deposits is necessary. Currently, 900 million tones of coal are suitable for UCG – in various deposits and different parts of Lublin beds profile. The current state of knowledge on UCG processes precludes this method as an alternative or a supplement for traditional mining methods of exploitation.
DZIAŁANIA KONTROLNE I NADZORCZE NAD RACJONALNĄ GOSPODARKĄ ZŁOŻEM W ODKRYWKOWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH PROWADZONE PRZEZ OKRĘGOWY URZĄD GÓRNICZY WE WROCŁAWIU
CONTROL AND SUPERVISION ACTIVITIES LED BY THE REGIONAL MINING AUTHORITY IN WROCŁAW ON THE RATIONAL MANAGEMENT OF THE MINERAL DEPOSIT IN THE OPEN-PIT MINING PLANTS
Miranda Ptak, Paweł Filbier – Okręgowy Urząd Górniczy we Wrocławiu
Artykuł przedstawia zadania jakie w ramach nadzoru i kontroli realizuje organ nadzoru górniczego w zakresie gospodarki złożem. Jednocześnie przedstawia jakie dokumenty i przepisy mają istotny wpływ na kształtowanie się racjonalnej gospodarki złożem. Na przykładzie działalności kontrolnej Okręgowego Urzędu Górniczego we Wrocławiu autorzy artykułu zwracają uwagę na rolę i zadania organu nadzoru górniczego w zakresie racjonalnej gospodarki złożem oraz co stanowi przedmiot najczęściej stwierdzanych nieprawidłowości w czasie kontroli w zakresie gospodarki złożem.
This article describes the control and supervision tasks performed by the mining supervision authority within the scope of the mineral deposit management. Futhermore, it details what documents and regulations have a major influence on shaping rational management of the mineral deposit. Based on the example of control activities of The Regional Mining Authority in Wroclaw, the authors of the article draw attention to the mining supervision authority role and tasks in the mineral deposit rational management and point out the most common inspection irregularities relating to mineral deposit management.
WALORYZACJA UDOKUMENTOWANYCH, NIEZAGOSPODAROWANYCH ZŁÓŻ KOPALIN SKALNYCH WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO
VALORISATION OF EXPLORED DEPOSITS OF INDUSTRIAL ROCKS IN LUBLIN DISTRICT (VOIVODSHIP)
Małgorzata Kawulak, Marek Nieć, Ewa Salamon – Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków
Przeprowadzono waloryzację niezagospodarowanych złóż województwa lubelskiego na podstawie rankingu ich walorów geologiczno-surowcowych (wielkości zasobów i jakości kopaliny), górniczej atrakcyjności, ograniczeń możliwości ich wykorzystania przez wymagania ochrony środowiska i ograniczeń dostępności przez zabudowę terenu. Każde złoże jest opisane za pomocą czterech symboli, które reprezentują ocenę złoża na podstawie tych kryteriów w skali trój- lub czterostopniowej (N, W, Z, X). Na terenie województwa znajduje się 640 udokumentowanych, nie eksploatowanych złóż kopalin skalnych. Ze względu na walory surowcowe 8 złóż margli, kredy piszącej, opok dla przemysłu cementowego zaliczono do klasy N i 24 złóż blocznych wapieni, piasków kwarcowych szklarskich, piasków i żwirów i kopalin ilastych ceramiki budowlanej do klasy W. Mają one znaczenie ponadlokalne. Pozostałych 608 złóż reprezentuje klasę Z tylko o znaczeniu lokalnym. Złoża o najwyższych wysokich walorach surowcowych, których możliwość zagospodarowania nie jest wykluczona przez zabudowę terenu i nie jest krępowana przez wymagania ochrony środowiska powinny być chronione jako potencjalna baza surowców o znaczeniu ponadlokalnym. Warunek ten spełnia tylko 5 złóż klasy W, a zatem łącznie tylko 0,8 % udokumentowanych niezagospodarowanych złóż w granicach województwa. Możliwość zagospodarowania złóż kopalin węglanowych do produkcji cementu (klasy N), jest bardzo ograniczana przez wymagania ochrony środowiska i praktycznie je uniemożliwia, co stanowi poważną barierę dla funkcjonowania i rozwoju przemysłu cementowego w tym regionie.
In Lublin Voivodship there exist 640 deposits of industrial rocks, explored but not exploited. Their ranking was proposed according to 4 groups of criteria: resources and rock quality, mining conditions, environmental restraints for exploitation, and accessibility limited by residential building. The deposit rank is described by letters: N the highest, W -high, Z ordinary, X excluding, separately in each group of criteria and represented by the symbol composed of four letters. The resources and rock quality of 8 deposits of marls and chalk for cement industry has N rank. 24 deposits of dimension limestones, quartz sands, sands and gravel (natural aggregate) and brick clay were classified as W rank of their resources and quality. The deposits of both rank has regional value. The remaining 608 deposits of small resources and low rock quality may be the source of mineral commodities for local use. The deposits of high value, 5 of W rank, which mining is not restrained by environment protection exigencies should be protected for future utilization. The exploitation of deposits of marls and chalk of highest rank N is extremely restrained by environment protection, therefore the possibility of future development of cement industry in this region is very limited.
WALORYZACJA ZŁÓŻ KOPALIN SKALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO
VALORISATION OF ROCK RAW MATERIAL DEPOSITS IN PODKARPACKIE VOIVODSHIP
Barbara Radwanek-Bąk – Państwowy Instytut Geologiczny-PIB, Kraków
W artykule przedstawiono wyniki syntetycznej, wielokryterialnej waloryzacji złóż kopalin skalnych województwa podkarpackiego. Waloryzację taką wykonywano w skali całego kraju, według jednolitych założeń i kryteriów należących do czterech niezależnie wyodrębnionych modułów oceny. Najważniejszy z nich odnosi się do walorów surowcowych złoża. Waloryzacja i hierarchizacja pozwoliły na przyporządkowanie analizowanych złóż do jednej z trzech kategorii, którym przypisany został zróżnicowany zakres proponowanej ochrony i dostępności terenów złożowych.
The paper shows some results od synthetic, multi-criteria evaluation of rock raw materials deposits in the Podkarpackie Voivodship (District). Such assessment was made in the whole country scale by using the same, uniform criteria, representing four independently extracted evaluation modules. The raw material features of the deposit are the most important among them. The assessment allowed to hierarchise the analyzed deposits and to assign them to one of the tree categories of proposed protection and land availability.
ŚRODOWISKOWO-PLANISTYCZNE UWARUNKOWANIA ZAGOSPODAROWANIA ZŁÓŻ KOPALIN SKALNYCH PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ POLSKI
ENVIRONMENTAL-SPACIAL PLANNING CONDITIONS OF THE MANAGEMENT OF THE ROCK MINERAL DEPOSITS IN THE NORTH-EASTERN POLAND
Alicja Kot-Niewiadomska – Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków
W północno-wschodniej Polsce (rozumianej jako obszar województw mazowieckiego, warmińsko-mazurskiego i podlaskiego) niezagospodarowanych pozostaje ponad 1600 złóż kopalin skalnych, spośród których ponad 80% stanowią złoża kruszyw naturalnych żwirowo-piaskowych. Przeprowadzona waloryzacja wykazała jednak, że tylko 67 spośród nich może mieć znaczenie gospodarcze większe niż lokalne. Jednocześnie konieczność ochrony środowiska przyrodniczego, a w mniejszym stopniu zabudowa i infrastruktura, ograniczają możliwości podjęcia swobodnej eksploatacji części z nich. Jako główne przyczyny konfliktów środowiskowych wskazano współistnienie kilku elementów, takich jak funkcjonowanie obszarów chronionego krajobrazu, obszarów NATURA 2000 wraz z zwartymi kompleksami leśnymi czy konieczności ochrony wód podziemnych i gleb wysokich klas bonitacyjnych. Wśród ograniczeń planistycznych najistotniejsza okazała się lokalizacja złóż w granicach strefy ochrony pośredniej ujęć wód podziemnych.
In the north-eastern Poland (inclusive Masovian, Podlaskie and Warmian-Masurian Voivodeship) is about 1600 undeveloped rock mineral deposits of which 80 percent are natural sand-gravel aggregates deposits. Based on multicriterial valorisation only 67 of them should be covered in high or superlative protection and they have regional economic importance. Simultaneously nature protection and growth of housing and infrastructure causes numerous conflicts connected with the possibility of deposits management The most common cause of environmental constraints are nature protected areas (Natura 2000 net and areas of protected landscape) along with forests and soils protections and groundwater protection (quaternary main aquifers). Medial zones of water intakes protection are most important factors among the spatial planning limits.
OPRÓBOWANIE ZŁÓŻ DO BADAŃ CHEMICZNYCH I JEGO DOKUMENTOWANIE – OCZEKIWANIA I RZECZYWISTOŚĆ
SAMPLING OF DEPOSITS FOR CHEMICAL ANALYSES AND ITS REPORTING – EXPECTATIONS AND REALITY
Jacek Mucha, Monika Wasilewska – Błaszczyk – Katedra Geologii Złożowej i Górniczej WGGiOŚ, AGH Akademia Górniczo – Hutnicza, Kraków
Przedstawiono podstawowe mankamenty i uchybienia opróbowania złóż kopalin stałych. Podkreślono powszechny brak systematycznych opróbowań kontrolnych i oceny dokładności opróbowania w dokumentacjach geologicznych. Zwrócono uwagę na zbyt powściągliwy i niedostateczny opis opróbowania rdzeni wiertniczych i wyrobisk górniczych. Zaproponowano poszerzony zakres i układ projektu opróbowania złóż. Scharakteryzowano specyficzne problemy opróbowania złóż węgla kamiennego, wapieni i rud Cu-Ag. Na przykładzie fikcyjnego zbioru danych zilustrowano wpływ trzech rodzajów błędów opróbowania (losowego, systematycznego stałego i systematycznego proporcjonalnego) na ocenę zawartości składników chemicznych.
The basic shortcomings and misconduct of deposits’ sampling were presented. The common lack of systematic control samples and the assessment of deposit sampling accuracy in geological reporting were emphasized. The attention has been drawn to too laconic and insufficient description of sampling of bore cores and mine workings. The specific problems of deposit sampling of hard coal, limestone and Cu-Ag ores were characterized. The impact of three kinds of sampling errors (random, systematic – constant and systematic – proportional) on an estimation of mean contents of chemical components was illustrated by example of fictional data set.
O PROBLEMIE STEROWANIA JAKOŚCIĄ STRUGI UROBKU W KOPALNIACH WĘGLA BRUNATNEGO W KONTEKŚCIE WŁAŚCIWEGO ROZPOZNANIA PARAMETRÓW JAKOŚCIOWYCH ZŁOŻA
ABOUT THE PROBLEM OF LIGNITE STREAM QUALITY CONTROL IN THE CONTEXT OF PROPER IDENTIFICATION OF DEPOSIT’S QUALITY PARAMETERS
Wojciech Naworyta – AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
Szymon Sypniewski – Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków
Artykuł dotyczy problemu sterowania jakością strumienia urobku w kopalniach węgla brunatnego. Przedstawiono ideę systemu sterowania i jego etapy. Omówiono zróżnicowanie oraz możliwości zarządzania jakością węgla w polskich kompleksach górniczo-energetycznych opartych na węglu brunatnym. Przedstawiono ograniczenia geologiczne i górnicze dla tego procesu. Zwrócono uwagę na właściwe rozpoznanie zmienności parametrów złoża jako podstawę dla systemu zarządzania jakością strumienia urobku. Dla zilustrowania problemu, na podstawie jednego ze złóż, przedstawiono analizę przydatności danych z dokumentacji geologicznej do długoterminowego planowania eksploatacji. Na potrzeby analiz wykonano modele blokowe wartości opałowej węgla Q [kJ/kg] z wykorzystaniem metody krigingu oraz symulacji geostatystycznej. Wykonane prognozy średniej wartości opałowej dla czterdziestu jednomiesięcznych etapów eksploatacji porównano z prognozą wykonaną na podstawie rozpoznania eksploatacyjnego wykonywanego na bieżąco w miarę postępów frontów nadkładowych. Stwierdzono znaczące rozbieżności pomiędzy prognozowanymi wielkościami na podstawie dwóch rodzajów danych źródłowych. Wykazano, że planowanie długoterminowe w oparciu o dokumentację geologiczną obarczone jest dużym stopniem niepewności. Prognozy jakości wymagają uściślania na etapie planowania średnio- i krótkoterminowego.
The article concerns the problem of output stream quality control in lignite mines. The idea of a quality control system and its stages have been presented. The variability and the possibilities for managing quality of the winning in Polish mining and energy complexes basing on lignite have been discussed. Geological and mining constraints for this process have been presented. Particular attention has been paid to proper identification of variability of deposit’s parameters as a basis for the system of output stream quality control. In order to depict the problem, an analysis of usefulness of data from the geological documentation for long-term mine planning has been conducted for a lignite deposit. Block models of calorific value Q [kJ/kg] prepared with the use of kriging method and geostatistical simulation have been prepared for the purposes of the analysis. The conducted prognoses of average calorific value for forty monthly periods of mining were compared with the prognosis created on the basis of mining exploration conducted simultaneously with gradual advance of overburden faces. Significant discrepancies between the predicted values have been found in both sources of data. It has been indicated that the long-term planning basing on the geological documentation is burdened with large degree of uncertainty. The prognoses of quality require verification during the middle- and short-term planning stage.
PROGNOZA ZUSKOKOWANIA GÓROTWORU NIEZAGOSPODAROWANEGO ZŁOŻA WĘGLA KAMIENNEGO W SĄSIEDZTWIE CZYNNEJ KOPALNI
FORECAST FAULTING NON-EXPLOITED DEPOSITS USING THE INFORMATION FROM THE NEIGHBORING ACTIVE COAL MINE
Magdalena Głogowska, Robert Warzecha – Główny Instytut Górnictwa, Katowice
W artykule podjęto próbę prognozy wskaźnika zuskokowania na polu niezagospodarowanym przy użyciu informacji tektonicznej z sąsiadującego obszaru zagospodarowanego. Podstawą badań była analiza pokładów wyeksploatowanych górniczo, w obrębie obszaru zagospodarowanego oraz tego samego pokładu rozpoznanego jedynie otworami wiertniczymi na sąsiadującym polu niezagospodarowanym. Analizowano zuskokowanie pokładu o największej powierzchni odkrycia robotami górniczymi i określano wskaźnik zuskokowania o zrzutach większych niż zrzuty najmniejszych uskoków wyinterpretowanych na polach niezagospodarowanych. Następnie policzono wskaźnik zuskokowania na obszarze niezagospodarowanym górniczo. Porównano kierunki szczelin uskokowych na wszystkich polach. Po stwierdzeniu dużej zgodności – obliczono wskaźnik zuskokowania i określono azymuty szczelin uskoków o zrzutach mniejszych niż najmniejszy uskok na polu niezagospodarowanym.
Jeżeli więc istnieje bardzo duże podobieństwo przebiegu uskoków dużych we wszystkich obszarach to z bardzo uzasadnionym prawdopodobieństwem można prognozować zuskokowanie (dużych i małych uskoków) na obszarze niezagospodarowanym. Praca nie jest zakończona i stanowi jedynie wstępny etap do dalszych badań.
The paper attempts to forecast the faulting index at the non-exploited field using information from the neighboring active coal mine (exploited field). The basis of this study was the analysis of worked-out seams, within the exploited field and the same seams recognized only by borehole on the neighboring non-exploited field. The seams faulting analyzed with the area of mining work and count faulting index of vertical slip larger than the smallest faults on non-exploited deposit. Then counted faulting index at the non-exploited field. Compared the azimuths of the faults fissure on the all studied fields. After finding strong correlation – counted faulting index and identified the azimuths of the faults fissure of vertical slip smaller than the smallest fault at non-exploited deposit.
So if there is a very strong correlation course of large faults in both fields is a very reasonable probability to predict faulting (large and small faults) in the non-exploited field. Work is not complete and represents only a preliminary step for further research.
POTENCJAŁ ZASOBOWY SOLI KAMIENNEJ I SOLI POTASOWYCH W POLSCE A PERSPEKTYWY JEGO WYKORZYSTANIA
SALT RESOURCES OF POLAND AND PERSPECTIVES OF THEIR MANAGEMENT
Grzegorz Czapowski – Państwowy Instytut Geologiczny-Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa
Krzysztof Bukowski – Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
Udokumentowane zasoby bilansowe soli kamiennej wynosiły w 2011 roku blisko 85 mld ton zaś pozabilansowe – blisko 21 mld ton. Dominują zasoby soli permskiej, występujące głównie w obrębie wysadów solnych, zaś zasoby złóż soli mioceńskich stanowią ułamek krajowych zasobów soli kamiennej (bilansowe – 5,1 % i pozabilansowe – 0,28 %).
Przewidywane (prognostyczne i perspektywiczne) zasoby soli kamiennej w Polsce wynoszą ponad 2 256 mld ton, w tym zasoby soli permskiej to ponad 2 254 mld ton, (ponad 96,7% to zasoby wystąpień soli pokładowych). Zasoby przewidywanemioceńskiej soli kamiennej wynoszą 2,4 mld ton (0,1% krajowych zasobów przewidywanych).
Łączny stan zasobów soli kamiennej (udokumentowanych i przewidywanych) w Polsce szacowany jest na ok. 2 362,4 mld ton, z czego absolutną większość (87,3% całości) stanowią zasoby perspektywiczne soli permskiej, ulokowane głównie w wystąpieniach pokładowych. Zasoby dotychczas udokumentowane to jedynie 4,7% całego krajowego potencjału zasobowego soli kamiennej.
Przyjmując średnie roczne ok. 3,9 mln i całkowite wykorzystanie zasobów udokumentowane zasoby soli kamiennej wystarczą na ponad 27 tys. lat, zaś zasoby przewidywane – na ponad 500 lat (zakładając pozyskanie jedynie 1/106 części zasobów). Coraz częściej złoża soli wykorzystuje się do budowy w ich obrębie operacyjnych kawernowych magazynów gazu (Mogilno, Kosakowo) i paliw (Góra), a w przyszłości – mogą być z nich lokowane składowiska odpadów niebezpiecznych.
Zasoby bilansowe permskich soli potasowo-magnezowych są niewielkie (72 mln ton udokumentowane w wysadzie solnym Kłodawa, sporadycznie eksploatowane). Zasoby prognostyczne tych soli wynoszą 719,44 mln ton i obejmują zasoby złóż soli typu siarczanowego (polihalit), występujące w rejonie Zatoki Puckiej oraz zasoby w obrębie wysadu kłodawskiego. Zasoby perspektywiczne soli potasowo-magnezowych na terenie monokliny przedsudeckiej oszacowano na 300 mln ton. Łączne zasoby przewidywane soli potasowo-magnezowych w Polsce oszacowano na blisko 1,02 mld ton.
The documented anticipated economic resources of rock salts in 2011 were 84,98 bln t and the subeconomic resources – c. 20,7 bln t. Miocene salt resources equaled to 5,1% and 0,28% – of total anticipated economic and subeconomic resources and the resources of Permian rock salt predominated in both categories.
Predicted (prognostic and prospective) resources of rock salt were estimated for >2 256 bln t, with >2 254 bln t of the Permian salts (stratiform deposits constituted 96,7% and the salt diapirs – 3,2% of total resources). Predicted resources of Miocene rock salt equaled 2,45 bln t (0,1%).
Total (documented and predicted) resources of rock salt in Poland was estimated for c. 362,38 bln t, with the dominant (87,3%) prospective resources of Permian salts, belonged mainly to the stratiform deposits. Hitherto documented resources of rock salt constituted only 4,7% of whole rock salt potential. The documented rock salt resources could prove over 27 Ka of exploitation, assuming the current production rate (annual output of c. 3,9 mln t) and the total resource excavation. Wit the same production and excavation of 1/106 of total predicted resources these resources will prove >500 years of salt production Underground cavern storages for gas (as Mogilno and Kosakowo) and fuels (as Góra) as well as underground safety disposals for hazardous wastes become the more important form of salt deposits management in the nearest future. The small (72 mln t) anticipated economic resources of Permian potash-magnesium became documented in the Kłodawa salt diapir. The predicted resources of such salts are 719,44 mln t and included the prognostic resources of polyhalite (619,44 mln t) at the Puck Bay and in the Kłodawa salt diapir (100 mln t). The prognostic resources of Permian potash-magnesium salts in the Fore-Sudetic monocline area were estimated for 300 mln t. Total predicted resources of these salts in Poland equaled 1,02 bln t and until now their exploitation was sporadic and uneconomic but last time the increased interest of these deposits management is observed, especially of polyhalite deposits at the Puck Bay.
HYDROGEOLOGICZNE I HYDROLOGICZNE WARUNKI EKSPLOATACJI TORFU METODĄ FREZOWANIA ORAZ REKULTYWACJI WYROBISK W POLSCE PÓŁNOCNEJ
HYDROGEOLOGICAL AND HYDROLOGICAL CONDITIONS OF PEAT EXPLOITATION USING GRINDING METHOD AND EXCAVATION SITES RECLAMATION IN NORTHERN POLAND
Leszek Jurys – Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy Oddział Geologii Morza, Gdańsk
Torfowiska, szczególnie torfowiska wysokie, uznawane są za niezwykle cenne przyrodniczo obszary. Dlatego przemysłowa eksploatacja torfu, w praktyce głównie z torfowisk wysokich, poddawana jest silnej krytyce. Za szczególnie szkodliwe uznaje się odwadnianie wyrobisk, które ma jakoby prowadzić do bardzo niekorzystnych zmian stosunków wodnych w okolicy. Pogląd ten w świetle praktyki i wyników badań nie znajduje potwierdzenia. Eksploatowane torfowiska wysokie posiadają autonomiczne warunki hydrogeologiczne i hydrologiczne. Stan ten nie zmienia się istotnie w wyniku eksploatacji, co radykalnie ogranicza jej oddziaływanie na otoczenie.
W artykule przedstawione są warunki wodne w różnych torfowiskach wysokich, w zależności od położenia w typowych sytuacjach geologicznych, oraz zmiany warunków wodnych wywołane eksploatacją torfu.
Bogs, especially raised bogs are recognized as environments of extreme natural value. This is why peat industrial exploitation, in fact mainly from the areas of raised bogs, comes across strong criticism. Drainage of peat excavation sites is considered to affect the adjacent water regime negatively. Such an outlook, in the light of current praxis and results of researches, is not confirmed. Raised bogs possess autonomic hydrogeological and hydrological systems. They are not likely to change during the exploitation which limits the interaction radically.
Water regimes within raised bogs are described in this article. Their local geological conditions and water regime variation due to exploitation has been investigated.
MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA NIEKTÓRYCH METOD GEOFIZYCZNYCH W POSZUKIWANIACH I DOKUMENTOWANIU CZWARTORZĘDOWYCH NAGROMADZEŃ RUD ŻELAZA
THE POSSIBILITIES OF USING OF SELECTED GEOPHYSICAL METHODS FOR PROSPECTING AND DOCUMENTING OF QUATERNARY IRON ORE DEPOSITS
Tomisław Gołębiowski, Tadeusz Ratajczak, Grzegorz Rzepa, Dariusz Sala – Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
W artykule przedstawiono czwartorzędowe nagromadzenia żelaza – rudy darniowe i ochry. Charakteryzują się one skomplikowanym sposobem zalegania, co utrudnia ustalenie granic ich nagromadzeń, powierzchni i zasobów. W celu rozwiązania tych zagadnień określono możliwości wykorzystania metod geofizycznych – magnetycznych i georadarowych, których głównymi zaletami są nieinwazyjność oraz krótki czas uzyskania informacji przestrzennej dla okonturowania nagromadzeń rud żelaza. Było to również możliwe z uwagi na specyficzne cechy mineralno-chemiczne oraz fizykochemiczne tych kopalin, a także znaczne zawartości żelaza w analizowanych próbkach.
The paper presents Quaternary bog iron ores and ochre deposits. They are characterized by a complicated layers position, which makes it difficult to determine the boundary of accumulation, surface and resources. Solving these problems was possible using of selected geophysical methods – magnetic and GPR measurements. The main advantage of these techniques is non-invasive methods and short time needed for gathering of spatial information for outlining accumulations of iron ores. It was also possible due to the specific mineralogical, chemical and physicochemical properties of these deposits and large iron content in the analyzed samples.
MOŻLIWOŚCI EKSPLOATACJI ZŁÓŻ BLOCZNYCH Z ZASTOSOWANIEM NOWEJ METODY URABIANIA O OGRANICZONYM ODDZIAŁYWANIU ŚRODOWISKOWYM
POSSIBILITIES OF EXPLOITATION OF DIMENSION STONES USING NEW MINING METHOD WITH LIMITED ENVIRONMENTAL IMPACT
Magdalena Mania, Szymon Modrzejewski – Poltegor-Instytut IGO, Wrocław
Wykorzystując nowoczesne metody dokumentacyjno-wizualizacyjne przedstawiono możliwości aplikacji nowej metody urabiania bloków skalnych. Prezentowany sposób pozwala na racjonalne wykorzystanie zasobów oraz na ochronę bloczności złóż. Przedstawiono złoża i ich zasoby, w których będzie mogła być zastosowana prezentowana metoda.
New methods of blocks separating have been presented in the paper. Possibilities and conditions of new mining method implementetion have been discussed. Presented method enables rational usage of resources and gives the possibility to preserve deposits. Deposits in which presented method can be used have been indicated.
OPOKI I GEZY – ZAPOMNIANE KOPALINY LUBELSZCZYZNY
OPOKA AND GAIZE – FORGOTTEN ROCKS OF LUBLIN REGION
Bogusław Bąk, Adam Szeląg – Państwowy Instytut Geologiczny – PIB Oddział Karpacki, Kraków
Celem pracy jest przypomnienie nieco zapomnianych kopalin, jakimi są opoki i gezy. Pierwsze z nich miały od dawien dawna, aż do czasu II wojny światowej niebagatelne znaczenie jako kamień budowlany w regionie lubelskim, częściowo świętokrzyskim oraz w okolicach Łodzi. Po wojnie wykorzystywano je na znaczną skalę do regulacji Wisły. Gezy stosowano lokalnie jako kamień budowlany lub drogowy. Liczne badania i praktyka, potwierdzają też przydatność obu kopalin do produkcji cementu, w tym gatunków specjalnych. Obecnie niektóre, opuszczone kamieniołomy opok i gez przekształcono w cenne geostanowiska dokumentujące georóżnorodność regionu.
The purpose of the paper is to present some of a little forgotten rocks like opoka and gaize. The first one has been used for a long time until the second world war as a building stone in lubelski and partly świętokrzyski regions, as well as in the vicinity of Łódź (central Poland). After the war it was used as a stone material for the Vistula river regulation. Geza was a typical, local road and building stone. In the light of results of several analysis, and practices both of them are suitable for cement production (for special cements too). Today some of abandoned quarries become the status of important geosites, showing the regional geodiversity.
DOKUMENTOWANIE ZŁÓŻ KOPALIN WEDŁUG PROJEKTU ZMIAN PRAWA GEOLOGICZNEGO I GÓRNICZEGO (MINISTRA ŚRODOWISKA Z 15.02.2013 r.)
DOCUMENTING MINERAL DEPOSITS ACCORDING TO THE DRAFT AMENDMENT TO THE GEOLOGICAL AND MINING LAW (THE MINISTRY OF ENVIRONMENT OF 15.03.2013)
Jan A. Stefanowicz – Kancelaria Juris Sp. z o.o., Warszawa
W artykule dokonano krytycznej prezentacji projektowanej zmiany prawa geologicznego i górniczego dla potrzeb uregulowania eksploracji i eksploatacji węglowodorów ze szczególnym omówieniem tych regulacji od strony dokumentowania złóż węglowodorów. Przedstawiono skutki nowego ujęcia fazy rozpoznawczej i wyodrębnienia oraz deregulacji poszukiwania węglowodorów. Omówiono także nowe instytucje dokumentacji badań geofizycznych koncesji rozpoznawczo-wydobywczej, decyzji inwestycyjnej oraz właśnie nowego typu dokumentacji geologiczno – inwestycyjnej złoża węglowodorów. Jednocześnie zaprezentowano krytyczne uwagi i zastrzeżenia do tych projektów, przedstawione w toku konsultacji.
The Article is the critical presentation of the geological and mining law changes proposed to regulate the exploration and exploitation of hydrocarbons with a special discussion of these adjustments from the documentation of hydrocarbon. The Author presents the new effects shots of the exploratory phase and extract and the deregulation of hydrocarbon exploration. In addition, shows the new documentation institutions geophysical reconnaissance concessions-mining, investment decision and a new type of geological documentation hydrocarbon deposits investment. The Author presented also criticisms and objections to these projects, presented in the course of the legislative consultations.
OBSZARY CHRONIONE W GRANICACH LUBELSKIEGO ZAGŁĘBIA WĘGLOWEGO – POTENCJALNA BARIERA ZAGOSPODAROWANIA ZŁÓŻ
PROTECTED AREAS WITHIN THE LUBLIN COAL BASIN – POTENTIAL BARRIER OF DEPOSITS DEVELOPMENT
Edyta Sermet – AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, WGGiOŚ, KGZiG, Kraków
W artykule przedstawiono formy ochrony przyrody ustanowione na obszarze udokumentowanych złóż Lubelskiego Zagłębia Węglowego oraz omówiono jego pozycję geologiczną i warunki hydrogeologiczne. Sieć obszarów chronionych w granicach LZW tworzą: park narodowy, parki krajobrazowe, obszary Natura 2000, obszary chronionego krajobrazu, rezerwaty przyrody. Znaczna część powierzchni LZW, to tereny objęte ochroną. Największe, zwarte, łączące się ze sobą obszary zlokalizowane są w północnej, północno-wschodniej i centralnej części zagłębia.
Występowanie obszarów chronionych w LZW może stanowić poważne bariery lub ograniczenia w zagospodarowaniu złóż różnych kopalin, w tym w pierwszej kolejności złóż węgla kamiennego.
This paper presents forms of environmental protection areas established on the reported reserves of Lublin Coal Basin and discusses its geological position and hydrogeological conditions.
Network of protected areas within the LCB consists of: national park, landscape parks, Natura 2000 protected landscape areas, nature reserves. Much of the surface of LCB include the protected areas. The largest, compact, linking together areas are located in the northern, north-eastern and central part of the basin.
The presence of protected areas in LCB can be significant barriers or limitations in the use of various mineral deposits, including the first coal deposits.
KIERUNKI ZMIAN METODYKI ROZPOZNAWANIA I DOKUMENTOWANIA ZŁÓŻ ĆWIERĆ WIEKU WYMIANY DOŚWIADCZEŃ
EXPLORATION OF MINERAL DEPOSITS – QUARTER CENTURY OF IMPROVEMENTS
Marek Nieć – Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków
Jerzy Górecki – AGH Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
Niedoskonałości badania złóż z punktu widzenia potrzeb praktycznych były podstawą dla podjęcia systematycznych, kompleksowych prac badawczych w latach 80-tych ubiegłego wieku i pojawiła się potrzeba popularyzacji nowych metod i wymiany doświadczeń. W tym celu podjęto organizację seminariów pod hasłem „Metodyka rozpoznawania i dokumentowania złóż kopalin stałych” Wyróżniającym się przedmiotem zainteresowania są zagadnienia dotyczące opróbowania i oceny jakości kopaliny, popularyzacja doświadczeń i osiągnięć w komputeryzacji prac dokumentacyjnych, zastosowania metod geofizycznych, ochrony środowiska i planowania zagospodarowania przestrzennego oraz gospodarki złożem.
The need of improvement of exploration methods had motivated organization of special seminars on exploration methodology and its results reporting. The main topics of investigation and exchange of experience are: sampling and mineral quality evaluation, computerization of the mode of presentation geological data, utilization o0f geophysical methods, environment protection and land use problems related to exploration and minreral recomomy.
WALORYZACJA ZŁÓŻ SUROWCÓW SKALNYCH WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO
VALORISATION OF OF INDUSTRIAL ROCKS DEPOSITS IN LODZ VOIVODSHIP
Urszula Kaźmierczak, Justyna Górniak-Zimroz – Instytut Górnictwa, Politechnika Wrocławska
W publikacji przeprowadzono waloryzację udokumentowanych i niezagospodarowanych złóż surowców skalnych województwa łódzkiego przy wykorzystaniu metody waloryzacji i hierarchizacji Niecia i Radwanek-Bąk, opierającej się na czterech obszarach waloryzacji: kryteriach geologiczno-surowcowych, atrakcyjności górniczej, ograniczeń środowiskowych i ograniczeń planistycznych. Pierwszy etap waloryzacji surowcowo-zasobowej wykazał, że spośród 508 udokumentowanych i nieeksploatowanych złóż 13 złóż należy do klasy ochrony N (najwyższej) i 17 do klasy W (wysokiej). Pozostałe waloryzowane złoża zakwalifikowano do klasy Z, tj. o znaczeniu lokalnym. Dalszej waloryzacji zostały poddane złoża o walorach ponadlokalnych. W przypadku kryteriów górniczych dogodne warunki posiada 11 złóż a utrudnione 12 złóż. Kolejny etap waloryzacji wykazał, że wymagania środowiskowe nie stanowią ograniczeń jedynie dla 2 złóż piaskowca i wapieni przemysłu wapienniczego. Natomiast dla 11 złóż czynniki środowiskowe są czynnikami ograniczającymi dostępność eksploatacji. Z kolei uwarunkowania planistyczne nie stanowią bariery dla wykorzystania 20 badanych złóż, w przypadku 7 częściowo tą możliwość ograniczają a dla 3 złóż obecnie wręcz wykluczają. Reasumując najbardziej atrakcyjnymi złożami z uwagi na walory surowcowe, dostępność górniczą i środowiskową są złoża: wapieni przemysłu cementowego – Mariampol-Stok (NWWN) piaskowców – Chełmska Góra II i Góry Borowskie (WNWN), Chełmska Góra II (WWWN) oraz Sielec II (WWNN), piasków i żwirów – Góry Borowskie, Kalenice (WNWN), surowców ilastych ceramiki budowlanej: Ruda (Goryń) (WWWN) i Złote (WWWW).
A result of valorization of industrial rock deposits is presented in the paper. Special class of deposits was considered, namely explored (i.e. recognized from geological point of view) but not exploited till now. A methodology proposed by Niec and Radwanek- -Bak was used to valorize deposits. This approach is based on four aspects: geological criteria, mining conditions, environmental and planning constraints. The first stage (preliminary classification according to geological criteria) of raw material and resource valorization showed that only 13 deposit belongs to the highest class (N) and 17 can be referred as class high (W) for 508 of investigated, documented and unexploited deposits . Rest of deposits have been associated to class Z (“with local importance”). Second step of deposits valorization takes into account mining conditions. However, deposits belong to the highest and high class were used for analysis. This stage of analysis provided two group of deposits: 11 deposits are attractive (from mining perspective) and 12 deposits are difficult to mine. Environmental constraints can be neglected for 2 deposits (sandstone and limestone deposits of lime industry). However, environmental factors can be considered as constraints for 11 deposits. Planning aspects are not critical for 20 considered deposits, for 7 deposits these factors make exploitation difficult and the last group of 3 deposits cannot be mined due to planning constraints. So finally, one may conclude that, taking into account mentioned above four criteria, the most attractive deposits are: limestone for cement industry – Mariampol-Stok (NWWN), sandstone – Chełmska Góra II and Góry Borowskie (WNWN), Chełmska Góra II (WWWN) and Sielec II (WWNN ), sand and gravel – Góry Borowskie, Kalenice (WNWN) ceramic clay building materials: Ruda (Goryń) (WWWN) and Złote (WWWW).
ZASOBY ZŁOŻA WĘGLA BRUNATNEGO „RUJA”
„RUJA” – RESOURCES BROWN COAL DEPOSITS
Eugeniusz Sztromwasser, Magdalena Bajor – Państwowy Instytut Geologiczny-Państwowy Instytut Badawczy Oddział Dolnośląski we Wrocławiu
Złoże węgla brunatnego „Ruja” odkryto w latach 50-tych przy okazji poszukiwań i dokumentowania złóż miedzi.
Aktualnie złoże węgla brunatnego „Ruja” jest udokumentowane w kat. D przy pomocy 75 otworów wiertniczych. Bilansowa część złoża jest związana z pokładem II. Złoże węgla brunatnego „Ruja” nie miało dotychczas zatwierdzonych zasobów geologicznych przez organ administracji rządowej. W celu ochrony prawnej należy podjąć działania wynikające z przepisów prawa geologicznego i górniczego oraz przeprowadzenia działań formalnoprawnych.
Brown coal deposits „Ruja” were discovered in the 50’s by accident while searching for and documenting copper deposits.
Currently brown coal deposits „Ruja” are documented as category D with the help of 75 bores. On balance part of the deposit is associated with base II. Brown coal deposits „Ruja” do not have confirmed geological resources from a government administration. Any actions should follow the geological and mining law and should be taken in a formally legal way.
KILKA UWAG NA TEMAT PODSTAWOWEJ TERMINOLOGII GÓRNICZEJ W JĘZYKU POLSKIM
FEW REMARKS ON BASIC MINING THERMINOLOGY IN POLISH LENGUAGE
Jacek Czaplicki, Anna Kulczycka – Instytut Mechanizacji Górnictwa, Politechnika Śląska, Gliwice
W podstawowej terminologii górniczej obowiązującej w naszym kraju utrzymują się terminy wypracowane pół wieku temu, które nie w pełni były trafione. Minęło pięćdziesiąt lat, górnictwo znacznie się rozwinęło, powstały nowe obszary inżynierii górniczej i nowe metody eksploatacji, a obowiązujące polskie nazewnictwo pozostało bez zmian. Wiele terminów jest niewłaściwych, w pewnych obszarach panuje chaos, niektóre podziały są niepoprawne, a niektóre, podstawowe pojęcia z literatury światowej nie mają odpowiedników polskich.
W kraju, w którym górnictwo istnieje od wieków i w którym inżynieria górnicza jest na wysokim poziomie od wielu lat, taki stan rzeczy nie powinien mieć miejsca.
There are many terms in basic mining terminology being in force in Poland now which were introduced half a century ago. Unfortunately, some of them have occurred not well aimed. Fifty years passed, mining has been developed significantly, new areas of mining engineering have been created together with new methods of mineral extraction but terminology remains intact. There are some improper terms, in some areas is chaos, some divisions are inadequate and some terms have no Polish equivalents.
In the country where mining has existence for centuries and where mining engineering is at high level for many years such state should not have happened.
OCENA REGIONU ŚWIĘTOKRZYSKIEGO W KONTEKŚCIE ZASOBÓW I WYDOBYCIA SUROWCÓW SKALNYCH
ASSESSMENT OF ŚWIĘTOKRZYSKI REGION IN THE LIGHT OF RESOURCES AND EXTRACTION OF ROCK RAW MATERIALS
Maria Brych, Magdalena Mania, Sławomir Patla, Kamil Rogosz – Poltegor-Instytut IGO, Wrocław
Celem pracy jest zaprezentowanie potencjału województwa świętokrzyskiego w świetle zasobów i wydobycia kopalin skalnych. W formie opisowej i graficznej przedstawione zostały najbardziej znaczące zakłady bazujące na eksploatacji złóż świętokrzyskich. Wykazano, że wielkość zasobów i wydobycia wskazuje na duże możliwości regionu w pokryciu krajowego zapotrzebowania na kruszywa, pod warunkiem zapewnienia możliwości wywozu w kierunkach strategicznych. Wskazano również strategiczne złoża, które warto chronić szczegółowymi zapisami w planach zagospodarowania przestrzennego.
Structure of resources and extraction of rock raw materials in the region has been discussed. The most important mines and processing plants in Świętokrzyski region have been described and presented on the map. Possibilities to secure aggregate demand for road infrastructure investments in Świętokrzyski Region have been pointed out. Strategic deposits which should be preserved in spatial development plans have been indicated.
PROCES EWIDENCJONOWANIA WALORYZOWANYCH ZŁÓŻ SUROWCÓW SKALNYCH W BAZIE DANYCH
THE PROCESS OF VALORISATION OF ROCK RAW MATERIAL DEPOSITS IN DATABASES
Andrzej Borowicz, Michał Duczmal, Grażyna Ślusarczyk – Poltegor-Instytut IGO, Wrocław
Anna Nowacka – Poltegor-Instytut IGO, Wrocław, Instytut Górnictwa, Politechnika Wrocławska
W artykule przedstawiono opracowane w Poltegor-Instytut IGO bazy danych. Zaproponowane bazy danych mają umożliwiać ewidencję waloryzowanych złóż surowców skalnych do prowadzenia wszechstronnych analiz wariantowych scenariuszy ich zagospodarowania. Racjonalne wykorzystanie danych geośrodowiskowych ułatwi zarządzanie nie tylko środowiskiem naturalnym, ale wspomoże także wiele procesów inwestycyjnych.
In this article was described new databases worked in Poltegor-Instytut IGO. These databases will to make possible of valorized rock raw material deposits recording to make versatile analyses of deposits development. Efficient using of geo-environmental data will to make easy to management of natural environment and to aid of many investments as well.
MODELOWANIE TEKTONIKI NA PRZYKŁADZIE ZŁOŻA WĘGLA BRUNATNEGO „SOLNTSEVSKOYE”
MODELING OF THE TECTONIC FAULTS ON THE EXAMPLE OF BROWN COAL DEPOSIT “SOLNTSEVSKOYE”
Andrzej Gądek – Ventyx International, Oddział w Katowicach
Zbudowanie spójnego modelu strukturalnego serii pokładów węgla, rozszczepionych i zaburzonych bogatą tektoniką stanowi wyzwanie zarówno dla twórca modelu jak i dla metody oraz użytego narzędzia. Ten artykuł opisuje to wyzwanie oraz metodę zastosowaną do modelowania konkretnego złoża o takiej właśnie charakterystyce.
Building a consistent structural model of the series of coal seams, containing seam splits and affected by a complex system of tectonic faults constitutes a challenge for the model creator as well as the modeling method and the tool adopted. This article describes that challenge and the method employed to model a particular deposit of characteristics meeting these criteria.