PREDYKCJA ZASOBNOŚCI WYTYPOWANYCH METALI W ZŁOŻU KONKRECJI NA PACYFIKU OPARTA NA MODELACH REGRESYJNYCH (STREFA CLARION-CLIPPERTON, OBSZAR INTEROCEANMETALU)
PREDICTION OF ABUNDANCE OF SELECTED METALS IN THE NODULES DEPOSIT IN THE PACIFIC OCEAN BASED ON REGRESSION MODELS (CLARION-CLIPPERTON FRACTURE ZONE, THE INTEROCEANMETAL EXPLORATION AREA
Jacek Mucha, Monika Wasilewska-Błaszczyk, Justyna Auguścik, Jerzy Wójtowicz – Katedra Geologii Złożowej i Górniczej, Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza
Zweryfikowano metodami statystycznymi poprawność predykcji zasobności metali (Cu, Mn, Ni) w złożach konkrecji polimetalicznych na Pacyfiku (strefa Clarion-Clipperton, obszar INTEROCEANMETALU) na podstawie liniowych i nieliniowych modeli regresyjnych wiążących je z zasobnościami konkrecji. Stwierdzono, pełną przydatność prostych liniowych modeli regresji do prognozy zasobności metali przy założeniu, że dysponuje się wiarygodnymi oznaczeniami zasobności konkrecji. Metoda ta może mieć duże znaczenie w najbliższej przyszłości po wdrożeniu metody pośredniego określania zasobności konkrecji na podstawie rejestracji fotograficznej dna pacyficznego.
Correctness of prediction of metals abundance (Cu, Mn, Ni) in deposit of polymetallic nodules (the Pacific Ocean, Clarion-Clipperton zone, the INTEROCEANMETAL exploration area) was verified using statistical methods. The prediction was based on linear and non-linear regression models describing dependences between metals and nodules abundances. Usefulness of
simple linear models for predictions was confirmed. This method can be of great importance in the nearest future after implementation of indirect method of defining of nodules abundance based on photographic registration seabed of the Pacific.
FINANSOWE SKUTKI ZOBOWIĄZANIA REKULTYWACJI W GÓRNICTWIE SKALNYM
FINANCIAL EFFECTS OF RECLAMATION COMMITMENT IN ROCK MINING
Urszula Kaźmierczak, Jerzy Malewski, Paweł Strzałkowski – Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii, Politechnika Wrocławska
Publikacja dotyczy zagadnienia zabezpieczenia finansowego rekultywacji w całym cyklu życia kopalni odkrywkowej górnictwa skalnego. Pokazano, że wielkość zobowiązania rekultywacji w czasie jest zmienna i zależna od zaawansowania przedsięwzięcia górniczego i przychodów kopalni, ale także od wartości terenu jakie może on osiągnąć po zrealizowaniu uzgodnionego celu rekultywacji. Na przykładzie kopalni granitu pokazano, że obligatoryjny Fundusz Likwidacji Zakładu Górniczego może być niewystarczający do pokrycia zobowiązań rekultywacyjnych i ten deficyt środków powinien być podstawą tworzenia funduszu rezerwowego.
The publication concerns the problem of financial commitments reclamation throughout the lifecycle of rock mining. It is shown that the value this reclamation commitments is variable at the time and depends on project advancement of the mining project and mining revenues, but also on the value of land which can be achieved after completion of the agreed objective of reclamation. On the example granite mine, describes that obligatory Mine Closure Fund may be insufficient to cover commitments reclamation and the deficit of funds should be the basis for the creation of a financial reserve.
OSADY OKRUCHOWE STREFY PŁYTKOWODNEJ ORAZ PLAŻOWEJ WYBRANYCH REGIONÓW INDONEZJI
DETRITAL SEDIMENTS OF SHALLOW MARINE AND BEACH ZONE IN SELECTED REGIONS OF INDONESIA
Krzysztof Szamałek, Karol Zglinicki, Beata Marciniak-Maliszewska – Zakład Geologii Złożowej i Gospodarczej, Wydział Geologii, Uniwersytet Warszawski
Gustaw Konopka – Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych, Zakład Nanotechnologii, Warszawa
W ramach prospekcyjnych prac geologicznych na obszarze wschodniej Indonezji dokonano wstępnego rozpoznania plażowych oraz morskich osadów okruchowych. Przedmiotem badań były również odpady powydobywcze (tailing) powstałe w wyniku przerobu piasków kasy terytonośnych pozyskiwanych wzdłuż wybrzeży wyspy Bangka (Indonezja Zachodnia). Celem badań było określenie potencjału złożowego wybranych regionów Indonezji. Przeprowadzone wstępne badania wykazały, że najbardziej perspektywicznym regionem występowania pierwiastków krytycznych jest rejon Indonezji Zachodniej, gdzie w obszarze alimentacji występują głównie skały magmowe kwaśne. W osadach antropogenicznych stwierdzono obecność minerałów – nośników lekkich (monacyt) oraz ciężkich pierwiastków ziem rzadkich (ksenotym), które mogą stanowić sumarycznie nawet do 39% masy próbek. Dodatkowo z osadów można odzyskać cyrkon oraz minerały żelaza i tytanu. Odmienny charakter mają utwory badane na obszarze Indonezji Wschodniej (Halmahera, Nowa Gwinea). We frakcji ciężkiej stwierdzono obecność minerałów o znaczeniu złożowym głównie magnetytu, spinelu chromowego, hematytu, rutylu oraz ilmenitu, co jest typowe dla osadów występujących w pozycji geotektonicznej łuków wysp i basenów marginalnych.
Within the framework of geological exploration in the Eastern Indonesia, preliminary examination of beach and shallow marine sediments, have been conducted. The subject of this study were also tailings formed during processing of cassiterite bearing sand, mined alongside the shores of Bangka (Western Indonesia). Aim of this study was to assess the potential of occurrence of mineral deposits in the selected perspective areas. Initial laboratory results show that the most promising region, in terms of occurrence of critical elements is Western Indonesia (Bangka – Belitung province), where felsic magmatic rocks occur. Monazite and xenotime were detected here in abundance (up to 39%w) in anthropogenic deposits. What is more these deposits are the potential source of zircon and various Fe and Ti minerals. Different mineralogical and geochemical character of sampled eastern Indonesian deposits (Halmahera, New Guinea) is the result of distinct geotectonic position of sediment sources – intraoceanic magmatic arcs and marginal basins. Here, identified minerals of economic importance are: magnetite, hematite, ilmenite and chromium spinels.
METODYKA ROZPOZNAWANIA I DOKUMENTOWANIA ZŁÓŻ KOPALIN ORAZ GEOLOGICZNEJ OBSŁUGI KOPALŃ – XVI SEMINARIUM W RAMACH III POLSKIEGO KONGRESU GÓRNICZEGO
METHODOLOGY OF EXPLORATION AND DOCUMENTATION OF DEPOSITS AND GEOLOGICAL SURVEY IN MINES – XVI SEMINARY IN RELATION TO III POLISH MINING CONGRESS
Marek Nieć – Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków
Jerzy Górecki, Edyta Sermet – Katedra Geologii Złożowej i Górniczej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków
Jacek Szczepiński, Grażyna Ślusarczyk, Andrzej Borowicz – „Poltegor-Instytut” IGO, Wrocław
Pod koniec lat 80. XX wieku podjęto organizację seminariów pod hasłem „Metodyka rozpoznawania i dokumentowania złóż kopalin stałych”. Tematyką seminariów są zagadnienia dotyczące dokumentowania, opróbowania i oceny jakości kopaliny, elementów prawa geologicznego i górniczego, popularyzacja doświadczeń i osiągnięć w komputeryzacji prac dokumentacyjnych,
stosowania metod geofizycznych, ochrony środowiska i planowania zagospodarowania przestrzennego oraz gospodarki złożem.
The need of improvement of exploration methods had motivated organization of special seminars on exploration methodology and its results reporting. The main topics of investigation and exchange of experience are: documentation, sampling and mineral quality evaluation, elements of geological and mining low, computerization of the mode of presentation geological
data, utilization o0f geophysical methods, environment protection and land use problems related to exploration and mineral economy.
MONITOROWANIE I REJESTRACJA PARAMETRÓW PRACY MASZYN – NOWOCZESNE NARZĘDZIA WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE I OPTYMALIZACJĘ WYDOBYCIA
MONITORING AND RECORDING OF MACHINES OPERATING PARAMETERS – MODERN TOOLS TO SUPPORT AND OPTIMIZE MINING MENAGMENT
Anna Nowak-Szpak, Krzysztof Poterała, Marek Onichimiuk, Marian Wygoda – ,,Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
W artykule przedstawiono wyniki prac nad modułem ładowarka zrealizowanych w ramach projektu rozwojowego pt.: ,,Zintegrowany system sterowania technologią wydobycia surowców skalnych” finansowany ze środków NCBiR. Projekt zrealizowany był w latach 2011-2014, a jego głównym celem było opracowanie i przetestowanie na obiektach rzeczywistych systemów automatyzacji procesu wydobycia surowców skalnych metodą lądową oraz spod lustra wody w wyrobiskach odkrywkowych, a także wprowadzenie nowoczesnego systemu organizacji i zarządzania wydobyciem w tych kopalniach.
The paper describes a module for a loader, which was created within the project entitled „The integrated control system for opencast mining technology”. The project was financed by NCBiR and implemented in 2011 – 2014. The main objective of the project was to develop and test the system for open pit mining in real conditions, including surface and underwater mining methods. A modern tool to support and optimize mining management was also developed.
GEOINFORMACJA W RACJONALNEJ GOSPODARCE ZŁOŻAMI KOPALIN
GEOINFORMATION IN THE RATIONAL MANAGEMENT OF MINERAL DEPOSITS
Katarzyna Pactwa – Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii, Politechnika Wrocławska
Artykuł prezentuje przykłady zastosowania geoinformacji w racjonalnej gospodarce złożami kopalin. Wykorzystanie komputerowych metod analiz ma na celu podkreślenie przydatności narzędzi informatycznych przy rozwiązywaniu problemów na różnych etapach gospodarki złożem.
The paper presents examples of the use of geoinformation in the rational management of mineral deposits. The exploitation of computer methods of analysis, is used to emphasize the usefulness of IT tools to solve problems in different stages of deposit management.
PODSUMOWANIE DOROBKU KONFERENCJI KRUSZYWA MINERALNE. SUROWCE – RYNEK – TECHNOLOGIE – JAKOŚĆ ZA LATA 2001–2015
UNDERGROUND COAL GASIFICATION – UNFULFILLED EXPECTATIONS OF RESOURCES BASE RECOVERY
Mariola Stefanicka, Wojciech Glapa – Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii, Politechnika Wrocławska
Wrocławski Oddział Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Górnictwa z Wydziałem Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii Politechniki Wrocławskiej (poprzednio z Instytutem Górnictwa) organizują coroczną konferencję naukowo- -techniczną z zakresu górnictwa kruszywowego. Od piętnastu lat uczestniczy w niej około 250 przedstawicieli wyższych
uczelni, instytutów badawczych, przemysłu górniczego oraz dostawców maszyn i urządzeń dla tej branży. Tematyka konferencji realizowana jest przy ścisłej współpracy z Instytutem Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego w Warszawie i Polskim Związkiem Producentów Kruszyw.
DZIAŁALNOŚĆ GÓRNICTWA W ŚRODOWISKU PRZYRODNICZYM – POTRZEBA NOWEGO SPOJRZENIA
MINING ACTIVITY IN NATURAL ENVIRONMENT – NEED OF NEW APPROACH
Marek Nieć – Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków
Górnictwo postrzegane jest jako działalność szkodliwa dla środowiska. Nie zwraca się uwagi, że tereny pogórnicze mogą być nowymi wartościowymi elementami środowiska przyrodniczego: krajobrazowymi, siedliskami dzikiej przyrody i obszarami bioróżnorodności. Eksploatacja złóż kopalin może być postrzegana nie tylko jako sposób pozyskiwania dóbr materialnych kosztem środowiska, ale także jako świadoma działalność zmierzająca do tworzenia nowych jego wartości, spełniając tym samym wymagania zrównoważonego rozwoju. Górnictwo można określić jako „chirurgię plastyczną środowiska”, która jest zabiegiem bolesnym, ale zmierzającym do tworzeni nowych atrakcyjnych fizjonomii. Takie spojrzenie na górnictwo powinno być wyraźnie uwzględnione w przepisach prawnych dotyczących planowania zagospodarowania przestrzennego i postępowania z terenami pogórniczymi.
Mining is commonly considered as damaging environment. The often observed environmental value of post mining area: new attractive landscape features, new wild life habitats and biodiversity sites are not appreciated enough. Mining should be recognized not only as minerals extraction in expense of environment, but also as planned activity of formation new its value, according to sustainability demands. Mining may by compared to “plastic surgery” which is painful operation but leading to new attractive physiognomy. Such understanding of mining activity should be considered in mining and end land use planning law.
POTRZEBA NOWEGO SPOJRZENIA NA GÓRNICTWO JAKO ŹRÓDŁO SUROWCÓW MINERALNYCH
NEED OF A NEW APPROACH TO MINING AS A SOURCE OF MINERAL COMMODITIES
Marek Nieć – Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, Kraków
Surowce mineralne, które są produktem działalności górniczej tradycyjnie dzielone są na energetyczne, rudy metali, surowce skalne i chemiczne. Podział ten nie odpowiada współczesnym kierunkom wykorzystywania kopalin. Kopaliny mają charakter wielosurowcowy. Wykorzystywane bywają do produkcji surowców o różnym zastosowaniu. Zilustrowano to przykładem węgla
i surowców stosowanych w energetyce. Nowe, szersze spojrzenie na przeznaczenie wydobywanych kopalin jest niezbędne dla właściwej oceny znaczenia górnictwa dla zaspokajania potrzeb bytowych ludności i zrównoważonego rozwoju. Zarazem powinno być brane pod uwagę w działaniach zmierzających do jego ograniczania. Uwzględniane powinno być w dokumentowaniu
złóż i projektowaniu ich zagospodarowania.
Mineral commodities traditionally are divided into: fossil fuels, metallic ores, industrial minerals, industrial rocks. Such subdivision do not reflect recent areas of utilization of mineral commodities and their multipurpose use. It may be presented by coal utilization as fossil fuel, as well as in metallurgy (coke), or in chemical industry (after gasification), or by the varied commodities of mineral origin used in energy production including its renewable mode. New approach to utilization of mineral commodities produced due to mining activity is necessary for correct understanding of mining importance for sustainable development. It should be considered in exploration and feasibility studies.
MODELOWANIE STRUKTUR ZŁOŻOWYCH DLA RACJONALNEGO WYKORZYSTANIA ZŁOŻA WĘGLA BRUNATNEGO ZŁOCZEW
MODELLING OF DEPOSITIONAL STRUCTURE FOR RATIONAL USE OF ZŁOCZEW BROWN COAL DEPOSIT
Michał Duczmal, Andrzej Borowicz, Grażyna Ślusarczyk – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Ryszard Frankowski – PGE GiEK S.A. O/KWB Bełchatów
W artykule przedstawiono prace nad budową modelu geologicznego złoża węgla brunatnego Złoczew. Opisano założenia warstwowego modelu stratygraficznego oraz modeli blokowych. Złoże Złoczew jest przewidziane do eksploatacji w najbliższych latach, stąd model geologiczno-górniczy stanowi ważne narzędzie wspomagające projektowanie kopalni i przyszłe zagospodarowanie złoża.
This article presents the work on construction of geological model of Złoczew brown coal deposit. Assumptions of a layered stratigraphical and block models were described. Złoczew brown coal deposit is intended for use in the coming years and this geological and mining model is an important implement for open mine planning and future development of the deposit.
ROCKSPLITTER – GAZOGENERATOR DO URABIANIA ZŁÓŻ BLOCZNYCH I REALIZACJI SPECJALISTYCZNYCH PRAC STRZAŁOWYCH
ROCKSPLITTER – GAS EXPANSOR TO QUARRYING OPERATIONS ON THE BLOCKS AND EXECUTION OF SPECIALIZED BLASTING WORKS
Andrzej Maranda – Wojskowa Akademia Techniczna, Warszawa
Bogdan Florczak – Instytut Przemysłu Organicznego, Warszawa
Barbara Gołąbek, Bernard Korytkowski – AUSTIN POWDER Polska Sp. z o.o., Zagrodno
Józef Pyra – AGH w Krakowie
Henryk Ciosmak – Kopalnia Granitu „Zimnik”, Kopalnia Wapienia „Wola Morawicka”
Rostyslav Zrobok – CEBAR DG Sp. z o.o., Warszawa
Gazogenerator ROCKSPLTTER jest oryginalnym środkiem strzałowym, którego podstawą działania jest wysokoenergetyczna przemiana mieszaniny pirotechnicznej, w wyniku której generowana jest duża objętość produktów spalania o podwyższonej temperaturze. Przedstawiono uwarunkowania formalnoprawne stosowania urządzeń w polskich zakładach górniczych. W pracy przedstawiono wyniki szacowań parametrów termodynamicznych mieszanin pirotechnicznych i finalnego produktu. Został zaprezentowany sposób projektowania robót strzałowych z wykorzystaniem gazogeneratora i dokonano porównania oddziaływania wzbudzanego Rocksplitterem i lontem detonującym.
The ROCKSPLITTER gas generator device is the original blasting agent which principle of operation bases on the high energy conversion of the pyrotechnic mixture during the decomposition reaction. The large volume of high temperature gas bi- -products expand during the decomposition reaction.
In the article, legal issues of the gas generator application in Polish open strip mines are presented. Furthermore, results of research in subject of the estimation of thermodynamic parameters of: the final product and other various pyrotechnical mixtures were provided. Moreover the issue of blasting work design and results of the impact of the Rocksplitter device and detonating cord on the environment were discussed.