Wspomnienie o Dyrektorze Jacku Szczepińskim
ZMIANY W STRUKTURZE UŻYTKOWANIA TERENU I DEGRADACJA GLEB W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI ODKRYWKOWEJ W CENTRALNEJ POLSCE: STUDIUM PRZYPADKU GMINY KLECZEW
LAND USE/LAND COVER CHANGES AND SOILS DEGRADATION DUE TO OPENCAST MINING ACTIVITIES IN CENTRAL POLAND: A CASE STUDY OF KLECZEW MUNICIPALITY
Michał Kozłowski, Krzysztof Otremba, Anna Zbierska, Anna Oliskiewicz-Krzywicka - Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, Katedra Gleboznawstwa, Rekultywacji i Geodezji, Poznań
Adam Bajcar - „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Celem pracy było określenie zmian w strukturze użytkowania gruntów oraz degradacji gleb na terenie gminy Kleczew w latach 1935–2017, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu odkrywkowej eksploatacji węgla brunatnego. W pracy wykorzystano dane kartograficzne z 1935 i 1970 roku oraz ewidencję gruntów z 2017 roku. Analizę przeprowadzono przy użyciu systemu GIS. W badanym okresie doszło do znacznego przekształcenia krajobrazu, szczególnie w południowej i centralnej części gminy, gdzie od lat 70-tych XX wieku działa kopalnia węgla brunatnego „Konin” (obecnie PAK KWB Konin S.A.). W okresie 1935-2017 nastąpił wyraźny spadek powierzchni gruntów ornych (z 9444 ha do 6990 ha) i użytków zielonych (z 731 ha do 371 ha), przy jednoczesnym wzroście powierzchni terenów zabudowanych (z 207 ha do 700 ha) oraz kopalnianych (do 980 ha w 2017 roku). Działalność kopalni doprowadziła do dewastacji 2046 ha gleb płowych, 404 ha czarnych ziem, 210 ha gleb organicznych i 198 ha gleb rdzawych. Gleby te charakteryzowały się głównie średnią i wysoką jakością dla prowadzenia produkcji rolniczej.Pomimo dewastacji naturalnie występujących gleb, KWB Konin prowadzi na analizowanym obszarze rekultywację rolniczą, na skutek której włączono ponownie do produkcji rolniczej 623 ha gleb antropogenicznych.
The aim of the study was to analyze changes in land use structure and soil degradation in the municipality of Kleczew between 1935 and 2017, with particular emphasis on the impact of open-pit lignite mining. The study utilized cartographicdata from 1935 and 1970, as well as land registry data from 2017. The analysis was conducted using a GIS system. During the studied period, significant landscape transformations occurred, especially in the southern and central parts of the municipality, where the „Konin” lignite mine (currently PAK KWB Konin S.A.) has been operating since since the 1970s. The analysis revealed a decrease in the area of arable land (from 9,444 ha to 6,990 ha) and grasslands (from 731 ha to 371 ha), accompanied by an increase in built-up areas (from 207 ha to 700 ha) and mining areas (reaching 980 ha in 2017). The mine’s activities led to the devastation of 2,046 ha of Luvisols/Retisols, 404 ha of Phaeozems/Gleysols, 210 ha of Histosols and 198 ha of Arenosols. These soils were mainly of medium to high quality for agricultural production. Despite the destruction of naturally occurring soils, KWB Konin is carrying out agricultural reclamation in the analyzed area, as a result of which 623 ha of Technosols have been put back into agricultural production.
BADANIA STANOWISKOWE SKUTECZNOŚCI DZIAŁANIA UKŁADU ZRASZANIA KOMBAJNU ŚCIANOWEGO W GASZENIU I NIEDOPUSZCZANIU/PRZENIESIENIU ZAPŁONU ATMOSFERY METANOWEJ OD ISKIER MECHANICZNYCH
TEST STAND FOR ASSESSING THE EFFECTIVNESS OF THE SPRAYING SYSTEMS INSTALLED ON ROADHEADERS AND LONGWALL SHEARERS IN TERMS OF EXTINGUISHING AND PREVENTING THE IGNITION ON METHANE BY SPARKS
Michał Siegmund, Dominik Bałaga, Marek Kalita - KOMAG Instytut Techniki Górniczej, Zakład Maszyn i Urządzeń, Gliwice
Daniel Mieszaniec, Krzysztof Libera, Remigiusz Pyka - Grenevia SA FAMUR Mining Oddział w Katowicach
W artykule przedstawiono badania stanowiskowe prowadzone pod kątem określenia skuteczności układu zraszania kombajnu ścianowego w gaszeniu i niedopuszczaniu/przeniesieniu zapłonu atmosfery metanowej od iskier mechanicznych. Badania prowadzono dla organu wyposażonego we wszystkie sprawne dysze zraszające przy pełnym przepływie wody (badanie referencyjne) oraz dla organu przy zmniejszonym przepływie wynikającym z niedrożności dysz (zastosowano korki w miejscu dysz) w różnych wariantach. Zrealizowano badania dla sześciu takich wariantów, przy czym zatykane było od 3 do 12 dysz. Cykle badawcze przeprowadzono dla czterech rodzajów dysz. Badania przeprowadzono na stanowisku do badania skuteczności układów zraszania w zakresie gaszenia i niedopuszczania/przeniesienia zapłonu metanu przez iskry zlokalizowanym na terenie laboratorium Instytutu Techniki Górniczej KOMAG.
This paper presents stand tests conducted to determine the effectiveness of a longwall shearer’s spraying system in extinguishing and preventing/transmitting ignition of the methane atmosphere from mechanical sparks. Tests were conducted for an organ with all operational spraying nozzles at full water flow (reference test) and for an organ at reduced flow due to nozzle obstruction (plugs were used in place of the nozzles) in various variations. Tests were carried out for six such variants, with between three and 12 nozzles plugged. Test cycles were carried out for four nozzle types. The tests were carried out at the test stand for testing the effectiveness of spraying systems in extinguishing and preventing/transmitting ignition of methane by sparks, located at the laboratory of the KOMAG Institute of Mining Technology.
PRZEGLĄD WYBRANYCH METOD FITOREMEDIACYJNYCH - ZIELONE TECHNOLOGIE W OCZYSZCZANIU ŚRODOWISKA
REVIEW OF SELECTED PHYTOREMEDIATION METHODS – GREEN TECHNOLOGIES IN ENVIRONMENTAL CLEANUP
Wiktoria Szmelich, Zbigniew Lazar- Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Katedra Biotechnologii i Mikrobiologii Żywności
Fitoremediacja to ekologiczna metoda oczyszczania środowiska z wykorzystaniem roślin, które usuwają lub neutralizują zanieczyszczenia z gleby, wody i powietrza, takie jak metale ciężkie, pestycydy czy substancje ropopochodne. Główne mechanizmy tego procesu to fitoekstrakcja (akumulacja zanieczyszczeń), fitostabilizacja (ograniczenie ich mobilności), fitodegradacja (enzymatyczny rozkład) oraz rizofiltracja (oczyszczanie wody przez korzenie). Metoda ta jest przyjazna dla środowiska i tania,choć jej skuteczność zależy od rodzaju zanieczyszczeń i warunków lokalnych. Obecne badania koncentrują się na doborze roślin, ich modyfikacjach genetycznych oraz wykorzystaniu mikroorganizmów wspomagających proces
Phytoremediation is an environmentally friendly method of cleaning up the environment using plants that remove or neutralize pollutants from soil, water, and air, such as heavy metals, pesticides, or petroleum-derived substances. The main mechanisms of this process include phytoextraction (accumulation of contaminants), phytostabilization (limiting their mobility), phytodegradation (enzymatic breakdown), and rhizofiltration (water purification through roots). This method is eco-friendly and cost-effective, although its efficiency depends on the type of contaminants and local environmental conditions. Current research focuses on plant selection, genetic modifications, and the use of microorganisms that support the remediation process.
65 lat czasopisma „Górnictwo Odkrywkowe”