MODERNIZACJA MASZYN PODSTAWOWYCH GÓRNICTWA ODKRYWKOWEGO
MODERNIZATION OF BASIC MACHINES FOR OPENCAST MINING
Jerzy Alenowicz, Marian Wygoda – IGO Poltegor Instytut, Wrocław
Podano uwarunkowania dotyczące modernizacji maszyn podstawowych górnictwa odkrywkowego. Zestawiono wszystkie maszyny podstawowe eksploatowane w krajowych kopalniach węgla brunatnego, z podaniem ich wieku, wydajności teoretycznej i masy. Opisano działania dotyczące modernizacji konstrukcji nośnych oraz głównych układów roboczych, takich jak układy urabiania obrotu i jazdy, a także modernizacji części elektrycznej. Przedstawiono korzyści wynikające z powyższych działań oraz wykazano celowość ich kontynuacji.
Conditions of modernization of basic machines for opencast mining have been presented in the paper. All basic machines exploited in domestic brown coal mines along with its age, theoretical capacity and weight have been compiled. Activities connected with modernization of supporting structures and main working systems, for example digging, main slewing and traveling system, as well as electrical equipment have been described. Benefits of above mentioned activities have been presented and advisability of its continuation has been pointed out.
NOWOCZESNE KABLE I PRZEWODY W OFERCIE TECHNOKABLA
MODERN CABLES AND WIRES IN TECHNOKABEL OFFER
Dariusz Ziółkowski – Technokabel S.A., Warszawa
W artykule przedstawione zostały wyroby firmy Technokabel w kontekście ich zastosowania i oferowanych właściwości. Prezentowane są różne rodzaje kabli do instalowania w instalacjach przemysłowych i budownictwie. Wśród prezentowanych kabli znajdują się kable górnicze, kable iskrobezpieczne i kable zachowujące swoje funkcje w pożarze. Rozwinięte są też zagadnienia związane z zagrożeniami, jakie niosą kable w pożarze. Artykuł pozwala spojrzeć kompleksowo na ofertę Technokabla i umiejscowić jego produkty w wybranych obszarach zastosowań.
Selected safety standards influencing cables design have been presented in the paper. European Union regulations concerning utilization of hazardous materials have been pointed out in the first part of the article. In the following part attention has been focused on cables’ combustibility, especially industrial installations. Aspects of wiring system operation in fire conditions have been presented at the end of this paper.
EFEKTYWNOŚĆ HAMOWANIA PRZENOŚNIKA TAŚMOWEGO HAMULCEM TARCZOWYM
BRAKING EFFICIENCY OF A BELT CONVEYOR WITH USE OF A DISK BRAKE
Marcin Habrych, Bogdan Miedziński, Zenon Okraszewski, Stanisław Szkółka, Grzegorz Wiśniewski – Instytut Energoelektryki, Politechnika Wrocławska
Wiktor Solarczyk – VITECH, Jankowice
W artykule omówiono wyniki badań dynamiki hamowania przenośnika taśmowego napędzanego jednym bębnem napędowym z dwoma silnikami o mocy 630 kW każdy i wyposażonym w hamulce tarczowe. Przedstawiono zalety hamulców tarczowych w porównaniu z tradycyjnymi układami z hamulcami bębnowymi wyposażonymi w luzowniki.
In the paper the investigated results of dynamics of a belt conveyor under braking with one drum driven by two motors of 630 kV each and equipped with the disk brakes are presented and discussed. Advantages of application of the disk brakes with compare to traditional systems applying drum brakes with brake relase are underlined.
WPŁYW ZWIĘKSZONYCH WYMOGÓW BEZPIECZEŃSTWA NA PROJEKTOWANIE NOWYCH KABLI
INFLUENCE OF TIGHTEN SAFETY STANDARDS ON NEW CABLE DESIGNING
Dariusz Ziółkowski – Technokabel S.A., Warszawa
W artykule przedstawione zostały wybrane wymogi bezpieczeństwa mające wpływ na projektowanie kabli. W pierwszej części zwrócono uwagę na uwarunkowania unijne dotyczące ograniczenia stosowania niebezpiecznych substancji. W dalszej części skoncentrowano uwagę na palności kabli, ze szczególnym uwzględnieniem instalacji przemysłowych. Na zakończenie przedstawione zostały zagadnienia funkcjonowania systemu okablowania w warunkach pożaru.
Technokabel’s products have been presented in the paper in the context of its utilization and properties. Different kinds of cables for installation in industrial systems and in building engineering have been presented. Among presented cables are mining cables, intrinsically-safe cables and cables working during fire. Questions concerning hazards connected with wiring system in fire have been discussed more precisely. This article enables complex look at Technokabel offer and to situate its products in selected areas of interests.
ZINTEGROWANE FUNKCJE BEZPIECZEŃSTWA W NAPĘDACH SINAMICS S120
INTEGRATED SAFETY FUNCTION IN SINAMICS S120 DRIVES
Robert Słaby – Siemens Sp. z o.o., Warszawa
W wyniku wprowadzenia innowacyjnych technik bezpieczeństwa do napędów SINAMICS S120 stał się on napędem dedykowanym dla wszystkich maszyn produkcyjnych.
As result of its innovative safety features and characteristics, SINAMICS S120 is predestined as drive system in all types of production machines.
SYSTEM SIMATIC PCS 7 W STEROWANIU INSTALACJĄ OBRÓBKI I TRANSPORTU SUROWCÓW KAMIENNYCH
STONE PROCESSING AND TRANSPORTATION PLANT CONTROLLED BY SIMATIC PCS 7 SYSTEM
Bogdan Antkowiak – intec Automation Sp. z o. o., Wrocław
Szymon Paprocki – Siemens Sp. z o.o., Wrocław
System sterowania SIMATIC PCS 7 wraz z nowoczesną technologią SIMATIC jako standard w automatyce procesów sterowania spełnia wymagania jakości, niezawodności, kompletności, prostoty i bezpieczeństwa działania. Przykładem systemowej strategii firmy SIEMENS określanej jako Totally Integrated Automation (Całkowicie Zintegrowana Automatyka) jest wybór sterowania PCS 7 do automatyzacji zakładu produkcyjnego zajmującego się przeróbką kamienia pozyskiwanego metodą strzałową oraz dystrybucją produktów bezpośrednich jak również mieszanek za pomocą przenośników na wagony kolejowe. Zgodnie z założeniami cały system sterowania, a także zasilania i dystrybucji mocy na poziomie rozdzielni napędowych niskiego napięcia wykonany został systemowo przy użyciu urządzeń i elementów firmy SIEMENS.
SIMATIC PCS 7 control system as a part of SIMATIC technology is a standard solutions in the automation process and manufacturing industries and simply meets high requirements of quality, reliability and even more security. Contemporaneously guarantee high system availability and ease of use and integration. Made use of PCS 7 control system for automation of production plant specialize in stone processing quarried by blasting-method is the best example of SIEMENS system strategy called Totally Integrated Automation. Entire control and power supply and distribution system is made exclusively of SIEMENS components.
DCC – GRAFICZNE PROGRAMOWANIE FUNKCJI OKOŁONAPĘDOWYCH DLA SIMOTION I SINAMICS
DCC – GRAPHIC PROGRAMMING OF DRIVE-RELATED FUNCTIONS FOR SIMOTION AND SINAMICS
Konrad Karwowski – Siemens Sp. z o.o., Warszawa
Przy pomocy Drive Control Charts (DCC) system napędowy SINAMICS S120 może nie tylko realizować klasyczną regulację dla napędów, ale także pozwolić na przeniesienie związanych z napędami zadań sterowania i regulacji do jednostki napędowej. Dzięki temu możliwe jest elastyczne i optymalne dopasowanie systemu napędowego do różnych wymagań aplikacyjnych [1].
Using Driver Control Charts, the SINAMICS S120 drive system can do more than just handle the classic driver control – beyond his, DCC permits drive-related open-loop and closed-loop control tasks to be shifted into the drive. This means that the drive system can be flexibly and optimally adapted to a whole range of applications [1].
WYKRYWANIE OSŁABIEŃ I ZWARĆ ZWOJOWYCH METODĄ UDARÓW NAPIĘCIOWYCH
DETECTION FAULTS BETWEEN TURN TO TURN INSULATION USING THE SURGE TEST METHOD
Sławomir Świtała – Partner Serwis Sp. z o.o., Kwidzyn
Artykuł poświęcony metodzie diagnozowania stanu izolacji zwojowej maszyn elektrycznych. Zawiera opis metody oraz wiele przykładów wykrycia drobnych i dużych osłabień izolacji zwojowej, a także zwarć metalicznych. Zawarte są również informacje o samym zjawisku powstawania zwarcia i jego skutkach dla pracy maszyny. Opracowanie zawiera, krótki opis trendów pogorszenia się własności izolacyjnych uzwojeń w tym izolacji zwojowej.Autor wykorzystał materiały zgromadzone w 2004 roku przy badaniu izolacji uzwojeń maszyn komutatorowych, stojanów trójfazowych, a także cewek transformatorów małych mocy.
In the article has been described the surge test theory. The paper presents diagnoses and results from the surge tests. Tests include some amplitude-frequency characteristic curves. Some examples of good windings and windings with deferent degree of the damaging insulation. Author took advantage of experimental results stored in the year 2004 when made tests on insulation winding DC and AC motors. He wanted to explain that this method called comparative test can be use to test insulation in non symmetrical windings. The article wants using this method with connection DC voltage insulation system test.
DŁAWIK Z LITYM RDZENIEM FERROMAGNETYCZNYM DO ROZRUCHU I HAMOWANIA ELEKTRYCZNEGO SILNIKÓW INDUKCYJNYCH PIERŚCIENIOWYCH
THREE PHASE REACTOR WITH FERROMAGNETIC CORE FOR START-UP AND ELECTRICAL BRAKING WOUND-ROTOR INDUCTION MOTORS
Janusz Jaszczyk – Partner Serwis Sp. z o.o., Legnica
W celu ograniczenia prądu rozruchowego oraz zwiększenia momentu rozruchowego do wartości uwarunkowanej rodzajem rozruchu, uruchomienia silników pierścieniowych dokonuje się za pomocą rozruszników włączonych w obwód wirnika. Znanym i nowoczesnym rozwiązaniem stosowanym do rozruchu silników indukcyjnych pierścieniowych jest zastosowanie dławików z litym rdzeniem ferromagnetycznym, noszących również nazwę rozruszników wiroprądowych. Prace nad dławikami prowadzone od szeregu lat w Instytucie Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Politechniki Wrocławskiej pozwoliły na ich zastosowanie również do podsynchronicznego hamowania elektrycznego układów napędowych z silnikami pierścieniowymi.
Middle and large drives which work in special technological processes or work in application with many start-ups and breakings require using start-up and braking devices. A well-known modern solution for start-up of asynchronous sleep-ring motors is reactors with solid ferromagnetic core, also known as addy current starters. Research on the reactors done for many years by Faculty of Electrical Engineering of Wrocław University of Technology made it possible to use them for sub-synchronous electrical braking of drives with sleep-ring motors. This article describes applications of electrical reactor with solid ferromagnetic core for start-up and electrical braking of sleep-ring asynchronous motor 630 kW exemplified with application of electrical reactor for counter-current braking in the bucket wheel drive in the process of braking with the addy starter.
SYSTEMY WAG TAŚMOWYCH I STATYCZNYCH W GÓRNICTWIE ODKRYWKOWYM
BELT SCALES AND STATIC WEIGHING SYSTEMS IN OPEN-PIT MINING INDUSTRY
Marcin Masek – Siemens Sp. z o.o., Warszawa
W artykule poruszono tematykę grawimetrycznych pomiarów ilości materiałów sypkich oraz kruszyw. Autor opisał szczegółowo metodologię doboru wag taśmociągowych. Przybliżone zostały najczęściej popełniane błędy przy wyborze miejsca montażu na przenośniku taśmowym oraz aktualne trendy w dziedzinie integracji układów ważenia z nadrzędnym systemem sterowania i wizualizacji.
The paper presents topic of mass dynamics and static weighing systems used for measurement of solids. Author describes methodology of belt scales selection. The most common mistakes during installation process are given and discussed. New trends in data acquisition from continuous weighing devices to control and visualization system are presented as well.
SILNIKI DWUBIEGOWE I ICH ZASTOSOWANIA
TWO-SPEED MOTORS AND THEIR APPLICATIONS
Jan Zawilak – Instytut Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych, Politechnika Wrocławska
W artykule przedstawiono możliwości zastosowania silników dwubiegowych z przełączalnymi uzwojeniami o zmienianych liczbach biegunów pola magnetycznego. Silniki takie mogą być zastosowane do napędów o wentylatorowej charakterystyce mechanicznej oraz o stałym momencie w funkcji prędkości obrotowej np. przenośnikach taśmowych. Pokazano wybrane aspekty ekonomiczne zastosowania dwubiegowych silników z przełączalnymi uzwojeniami.
This paper presents possibility of applications of two-speed motors with polechanging windings. Motors like these may be applied to drive devices with fan type or even constant torque-speed characteristic. Special economic aspects of using pole changing motors are shown.
SIMOCODE PRO W PRAKTYCE: STEROWANIE KRUSZARKĄ I PRZENOŚNIKIEM TAŚMOWYM W ZAKŁADZIE PRZERÓBCZYM KRUSZYW ŁAMANYCH
SIMOCODE PRO IN PRACTICE: OPERATION OF CRUSHING MILL AND BELT CONVEYOR IN CRUSHED AGGREGATE PROCESSING PLANT
Edmund Grabias – intec Automation Sp. z o.o., Wrocław
Dariusz Ways -Siemens Sp. z o.o., Wrocław
W artykule opisana jest aplikacja zrealizowana przy współpracy firm intec Automation i Siemens, związana z zabezpieczeniem oraz sterowaniem pracą napędów elektrycznych wybranych urządzeń technologicznych w Zakładzie Przeróbczym Kruszyw Łamanych. Całą instalację, zarówno w zakresie automatyki i aparatury łączeniowej zrealizowano na urządzeniach produkcji Siemens. Spośród znajdujących się na obiekcie około 150 napędów, jako najbardziej interesujące, do opracowania wybrano dwa urządzenia: kruszarkę oraz transporter taśmowy. Ponadto przedstawiono opis wybranych i zastosowanych w projekcie elementów związanych z parametryzacją SIMOCODE pro. Przekazana w oparciu o wybrane elementy projektu informacja ma na celu pokazanie mechanizmów włączania w układ sterowania pracą napędów urządzeń SIMOCODE pro oraz przybliżenie ich zdolności programowych i komunikacyjnych i, co za tym idzie, możliwości wykonywania pewnych funkcji z pominięciem nadrzędnych systemów sterowania.
This article describe realized, by cooperation between two firms: intec Automation and Siemens, project, connected to protecting and control of electrical drives in selected technological equipment in Crushed Aggregate Processing Plant. Whole project, both in automation systems and low voltage equipment, is realized with using of Siemens devices. From about 150 drives installed on the plant, there were chosen for description two of the most interested equipment: Crushing Mill and Belt Conveyor. Besides there were also described selected elements of parametrization SIMOCODE pro used in the project. Relayed information about this project elements serve a purpose how to apply SIMOCODE pro in drives control system and approximate theirs programming and communication capacity and consequences of them – possibilities to execute some functions with omission of superior control systems.
PRZEMIENNIKI SINAMICS S120 W APLIKACJACH NAPĘDOWYCH
FREQUENCY CONVERTERS SINAMICS S120 IN DRIVER APPLICATIONS
Grzegorz Drabik – Siemens Sp. z o.o., Katowice
W artykule opisano budowę przemienników częstotliwości SINAMICS S120, sposób konfiguracji stopni wejściowych w zależności od wymagań aplikacji napędowych oraz omówiono podstawowe zagadnienia występujące w aplikacjach z przemiennikami częstotliwości takie jak: zniekształcenia sieci zasilającej, współpraca z silnikami elektrycznymi.
The article describes construction of SINAMICS S120 frequency converters, configuration of input modules in dependence of drive applications requirements . In the article basic problems in drive applications with frequency converters, like line distortions and operation with electric motors was described.
WYBRANE PROBLEMY ZWIĄZANE Z ROZRUCHEM NAPĘDÓW ELEKTRYCZNYCH MASZYN PODSTAWOWYCH GÓRNICTWA ODKRYWKOWEGO
SELECTED ISSUES CONCERNING STARTING OF ELECTRIC DRIVE OF OPENCAST MINING BASIC MACHINES
Wojciech Roman – T-System Projekt Sp. z o.o., Łódź
W artykule przedstawiono wybrane, kolejne etapy prac rozruchowych napędów elektrycznych maszyn podstawowych górnictwa odkrywkowego – jako szczególnie ważnych i związanych z profilem działalności firmy – ale również bardzo ciekawych i stanowiących duże wyzwanie przed ekipą uruchamiającą.
Ukazane są typowe usterki występujące podczas uruchomienia napędów regulowanych – te których można uniknąć i te, których przewidzieć się nie da. Przedstawiono również problemy występujące przy doborze algorytmów sterowania wybranymi napędami maszyny górniczej – na przykładzie napędów obrotu, zwodzenia i jazdy.
ROLA I ZNACZENIE PROFILI APLIKACYJNYCH PROFIdrive W ŚWIETLE NOWOCZESNYCH ROZWIĄZAŃ PRZEZNACZONYCH DO ZASTOSOWANIA W SYSTEMACH NAPĘDÓW URZĄDZEŃ GÓRNICTWA ODKRYWKOWEGO
ROLE AND MINING PROFIdrive APPLICATION PROFILES IN TERMS OF MODERN SOLUTIONS THAT ARE DESIGNED FOR ADAPTATION IN DRIVE SYSTEMS FOR MINING APPLICATIONS
Mariusz Jabłoński – Katedra Informatyki Stosowanej, Politechnika Łódzka; SIMLOGIC, Łódź
Szymon Machtałowicz, Piotr Krajewski – SIMLOGIC, Łódź
Artykuł powstał w oparciu o tłumaczenia i praktyczne zastosowanie materiałów światowej organizacji PROFIBUS & PROFINET International dostępnych dla zrzeszonych członków oraz doświadczenia zawodowe autorów zajmujących się teleinformatyką w zastosowaniach do zadań automatyki przemysłowej. Na przykładzie standardu PROFIdrive, zaprezentowano możliwości opracowania specjalistycznych rozwiązań w zakresie realizacji projektów systemów napędowych takich jak np. SINAMICS, czy SIMOVERT oraz skomplikowanych technologicznie sterowań i programów technologicznych SIMATIC Technology, czy SIMOTION, komunikacji procesowej i diagnostyki w sieciach przemysłowych. Artykuł zawiera zarówno podstawowe informacje dotyczące samego systemu PROFIdrive, jak i prezentuje główne zasady opisujące jego strukturę, porusza aspekty systemu automatyki w integracji ze sterownikami SIMATIC, sieciami przemysłowymi oraz technikami napędowymi wraz z ich sposobem implementacji do kompleksowych systemów sieciowego sterowania PROFIBUS i PROFINET.
This article is based on translations and practical appliance of the world wide PROFIBUS & PROFINET International organization materials which are available for associated members and professional experience of authors that take up IT issues in the field of industry automation. Based on PROFIdrive standard, authors have shown the possibilities of technical solutions descriptions on project realization based on drive systems such as SINAMICS or SIMOVERT and complex technological control systems as well as technological programs such as SIMATIC Technology or SIMOTION, process communication and industrial networks. The article contains both basic information’s about the PROFIdrive system and it shows the main rules that describe its structure, it brings up the aspects of automation systems with SIMATIC controllers, industrial networks or drive technologies with the method of implementation to complex network control systems like PROFIBUS and PROFINET.
CHARAKTERYSTYKA WSPÓŁCZESNYCH SYSTEMÓW MASZYNOWYCH STOSOWANYCH W GÓRNICTWIE ODKRYWKOWYM
CHARACTERISTIC OF MACHINES SYSTEMS USED IN OPENCAST MINING
Jerzy Antoniak – Politechnika Śląska, Gliwice
Złoża pokładowe i złoża żyłowe są eksploatowane metodą stosowaną w kopalniach odkrywkowych. Kopalnie te w zależności od wytrzymałości na ściskanie danej kopaliny są wyposażone w różne systemy maszynowe. Ogólna charakterystyka tych systemów jest treścią artykułu.
Bedded and vein deposits have been mined by opencast mining. Depending on compression strength of particular mineral products the mines are equipped in different machines systems. Characteristic of systems has been discussed below.
TERMIN „GOTOWOŚĆ” W ANGIELSKOJĘZYCZNEJ LITERATURZE INŻYNIERII GÓRNICZEJ
TERM ‘AVAILABILITY’ IN ENGLISH-LANGUAGE MINING ENGINEERING PUBLICATIONS
Jacek M. Czaplicki – Instytut Mechanizacji Górnictwa, Politechnika Śląska, Gliwice Mining Mechanization Institute, Silesian University of Technology
Od wielu lat język angielski jest podstawowym językiem publikacji naukowych. Istotnym walorem jest to, że istnieje język, który przyjęło się akceptować jako język wymiany najważniejszych informacji, jednakże istniejące status quo niesie za sobą pewne niebezpieczeństwo. Jeżeli w publikacji angielskojęzycznej pojawi się błędna bądź nieprawdziwa informacja i nie będzie ona skorygowana, wówczas – z uwagi na bardzo szeroki zakres odbiorców i wielki obszar oddziaływania – może to powodować generowanie również w szerokim zakresie dalszych błędnych informacji czy nieprawdziwych wnioskowań. W pracy dokonano przeglądu angielskojęzycznej literatury z zakresu inżynierii górniczej, głównie w odniesieniu do górnictwa powierzchniowego, traktującej o gotowości maszyn. Do każdego cytowania zamieszczono komentarz. Z przeglądu tego wynika jednoznacznie, że istnieje duża dowolność w definiowaniu tego pojęcia, wiele określeń jest błędnie sformułowanych, a dużo stwierdzeń dotyczących gotowości jest niepoprawnych. Istnieje szereg różnych miar gotowości, co wskazuje jednoznacznie, że jest to pewna właściwość obiektu technicznego. Jednakże gotowość jest traktowana jedynie jako pewna miara. W artykule przedstawiono poprawne podejście do tego zagadnienia bazując na teorii niezawodności. Artykuł kończy stwierdzenie, że w literaturze polskojęzycznej nie zanotowaliśmy takiego „nieporządku”, jak w literaturze angielskojęzycznej.
In the paper a comprehensive review of English-language literature concerning ‘availability’ in mining engineering – especially surface mining – is done. Presented citations univocally show that there are many different definitions of availability and a lot of wrong statements connected with it. There are many diverse measures of availability indicating that availability is a certain feature of item, not only a measure, how used to be treated in the literature. In the paper proper approach to the problem of availability is presented basing on theory of reliability employing probability theory tools.
STANY DYNAMICZNE MASZYN SYNCHRONICZNYCH DUŻEJ MOCY
DYNAMIC STATES OF LARGE POWER SYNCHRONOUS MACHINES
Piotr Kisielewski – Instytut Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych, Politechnika Wrocławska
W artykule przedstawiono dwuwymiarowy, polowo – obwodowy model turbogeneratora o mocy 500 MVA, w zastosowaniu do badania stanów dynamicznych pracy maszyny synchronicznej dużej mocy. Podczas rozwiązywania równań uwzględniono rzeczywiste charakterystyki materiałów, konfigurację uzwojeń oraz obwody tłumiące. Przedstawiono przebiegi czasowe prądów, momentu oraz prędkości w wybranych stanach dynamicznych.
This paper presents two-dimensional field-circuit model of 500 MVA turbogenerator. Model is designed to study dynamic states of large power synchronous machine. During solving field equations real physical characteristics of materials, configuration of windings and damper circuit are taken into account. Transient currents, torque and angular velocity in selected dynamic states were showed.
DŁAWIK Z LITYM RDZENIEM FERROMAGNETYCZNYM DO ROZRUCHU I HAMOWANIA ELEKTRYCZNEGO SILNIKÓW INDUKCYJNYCH PIERŚCIENIOWYCH
THREE PHASE REACTOR WITH FERROMAGNETIC CORE FOR START-UP AND ELECTRICAL BRAKING WOUND-ROTOR INDUCTION MOTORS
Janusz Jaszczyk – Partner Serwis Sp. z o.o., Legnica
W celu ograniczenia prądu rozruchowego oraz zwiększenia momentu rozruchowego do wartości uwarunkowanej rodzajem rozruchu, uruchomienia silników pierścieniowych dokonuje się za pomocą rozruszników włączonych w obwód wirnika. Znanym i nowoczesnym rozwiązaniem stosowanym do rozruchu silników indukcyjnych pierścieniowych jest zastosowanie dławików z litym rdzeniem ferromagnetycznym, noszących również nazwę rozruszników wiroprądowych. Prace nad dławikami prowadzone od szeregu lat w Instytucie Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Politechniki Wrocławskiej pozwoliły na ich zastosowanie również do podsynchronicznego hamowania elektrycznego układów napędowych z silnikami pierścieniowymi.
Middle and large drives which work in special technological processes or work in application with many start-ups and breakings require using start-up and braking devices. A well-known modern solution for start-up of asynchronous sleep-ring motors is reactors with solid ferromagnetic core, also known as addy current starters. Research on the reactors done for many years by Faculty of Electrical Engineering of Wrocław University of Technology made it possible to use them for sub-synchronous electrical braking of drives with sleep-ring motors. This article describes applications of electrical reactor with solid ferromagnetic core for start-up and electrical braking of sleep-ring asynchronous motor 630 kW exemplified with application of electrical reactor for counter-current braking in the bucket wheel drive in the process of braking with the addy starter.
SYSTEMY WAG TAŚMOWYCH I STATYCZNYCH W GÓRNICTWIE ODKRYWKOWYM
BELT SCALES AND STATIC WEIGHING SYSTEMS IN OPEN-PIT MINING INDUSTRY
Marcin Masek – Siemens Sp. z o.o., Warszawa
W artykule poruszono tematykę grawimetrycznych pomiarów ilości materiałów sypkich oraz kruszyw. Autor opisał szczegółowo metodologię doboru wag taśmociągowych. Przybliżone zostały najczęściej popełniane błędy przy wyborze miejsca montażu na przenośniku taśmowym oraz aktualne trendy w dziedzinie integracji układów ważenia z nadrzędnym systemem sterowania i wizualizacji.
The paper presents topic of mass dynamics and static weighing systems used for measurement of solids. Author describes methodology of belt scales selection. The most common mistakes during installation process are given and discussed. New trends in data acquisition from continuous weighing devices to control and visualization system are presented as well.
SILNIKI DWUBIEGOWE I ICH ZASTOSOWANIA
TWO-SPEED MOTORS AND THEIR APPLICATIONS
Jan Zawilak – Instytut Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych, Politechnika Wrocławska
W artykule przedstawiono możliwości zastosowania silników dwubiegowych z przełączalnymi uzwojeniami o zmienianych liczbach biegunów pola magnetycznego. Silniki takie mogą być zastosowane do napędów o wentylatorowej charakterystyce mechanicznej oraz o stałym momencie w funkcji prędkości obrotowej np. przenośnikach taśmowych. Pokazano wybrane aspekty ekonomiczne zastosowania dwubiegowych silników z przełączalnymi uzwojeniami.
This paper presents possibility of applications of two-speed motors with polechanging windings. Motors like these may be applied to drive devices with fan type or even constant torque-speed characteristic. Special economic aspects of using pole changing motors are shown.
SIMOCODE PRO W PRAKTYCE: STEROWANIE KRUSZARKĄ I PRZENOŚNIKIEM TAŚMOWYM W ZAKŁADZIE PRZERÓBCZYM KRUSZYW ŁAMANYCH
SIMOCODE PRO IN PRACTICE: OPERATION OF CRUSHING MILL AND BELT CONVEYOR IN CRUSHED AGGREGATE PROCESSING PLANT
Edmund Grabias – intec Automation Sp. z o.o., Wrocław
Dariusz Ways -Siemens Sp. z o.o., Wrocław
W artykule opisana jest aplikacja zrealizowana przy współpracy firm intec Automation i Siemens, związana z zabezpieczeniem oraz sterowaniem pracą napędów elektrycznych wybranych urządzeń technologicznych w Zakładzie Przeróbczym Kruszyw Łamanych. Całą instalację, zarówno w zakresie automatyki i aparatury łączeniowej zrealizowano na urządzeniach produkcji Siemens. Spośród znajdujących się na obiekcie około 150 napędów, jako najbardziej interesujące, do opracowania wybrano dwa urządzenia: kruszarkę oraz transporter taśmowy. Ponadto przedstawiono opis wybranych i zastosowanych w projekcie elementów związanych z parametryzacją SIMOCODE pro.
Przekazana w oparciu o wybrane elementy projektu informacja ma na celu pokazanie mechanizmów włączania w układ sterowania pracą napędów urządzeń SIMOCODE pro oraz przybliżenie ich zdolności programowych i komunikacyjnych i, co za tym idzie, możliwości wykonywania pewnych funkcji z pominięciem nadrzędnych systemów sterowania.
PRZEMIENNIKI SINAMICS S120 W APLIKACJACH NAPĘDOWYCH
FREQUENCY CONVERTERS SINAMICS S120 IN DRIVER APPLICATIONS
Grzegorz Drabik – Siemens Sp. z o.o., Katowice
W artykule opisano budowę przemienników częstotliwości SINAMICS S120, sposób konfiguracji stopni wejściowych w zależności od wymagań aplikacji napędowych oraz omówiono podstawowe zagadnienia występujące w aplikacjach z przemiennikami częstotliwości takie jak: zniekształcenia sieci zasilającej, współpraca z silnikami elektrycznymi.
The article describes construction of SINAMICS S120 frequency converters, configuration of input modules in dependence of drive applications requirements . In the article basic problems in drive applications with frequency converters, like line distortions and operation with electric motors was described.
WYBRANE PROBLEMY ZWIĄZANE Z ROZRUCHEM NAPĘDÓW ELEKTRYCZNYCH MASZYN PODSTAWOWYCH GÓRNICTWA ODKRYWKOWEGO
SELECTED ISSUES CONCERNING STARTING OF ELECTRIC DRIVE OF OPENCAST MINING BASIC MACHINES
Wojciech Roman – T-System Projekt Sp. z o.o., Łódź
W artykule przedstawiono wybrane, kolejne etapy prac rozruchowych napędów elektrycznych maszyn podstawowych górnictwa odkrywkowego – jako szczególnie ważnych i związanych z profilem działalności firmy – ale również bardzo ciekawych i stanowiących duże wyzwanie przed ekipą uruchamiającą. Ukazane są typowe usterki występujące podczas uruchomienia napędów regulowanych – te których można uniknąć i te, których przewidzieć się nie da. Przedstawiono również problemy występujące przy doborze algorytmów sterowania wybranymi napędami maszyny górniczej – na przykładzie napędów obrotu, zwodzenia i jazdy.
Selected, following stages of starting of electric drive of opencast mining basic machines have been presented in the paper. These issues, especially important and connected with company’s activity scope, are very interesting and are a challenge for a team of contractors.
ROLA I ZNACZENIE PROFILI APLIKACYJNYCH PROFIdrive W ŚWIETLE NOWOCZESNYCH ROZWIĄZAŃ PRZEZNACZONYCH DO ZASTOSOWANIA W SYSTEMACH NAPĘDÓW URZĄDZEŃ GÓRNICTWA ODKRYWKOWEGO
ROLE AND MINING PROFIdrive APPLICATION PROFILES IN TERMS OF MODERN SOLUTIONS THAT ARE DESIGNED FOR ADAPTATION IN DRIVE SYSTEMS FOR MINING APPLICATIONS
Mariusz Jabłoński – Katedra Informatyki Stosowanej, Politechnika Łódzka; SIMLOGIC, Łódź
Szymon Machtałowicz, Piotr Krajewski – SIMLOGIC, Łódź
Artykuł powstał w oparciu o tłumaczenia i praktyczne zastosowanie materiałów światowej organizacji PROFIBUS & PROFINET International dostępnych dla zrzeszonych członków oraz doświadczenia zawodowe autorów zajmujących się teleinformatyką w zastosowaniach do zadań automatyki przemysłowej (http://www.profibus.com). Na przykładzie standardu PROFIdrive, zaprezentowano możliwości opracowania specjalistycznych rozwiązań w zakresie realizacji projektów systemów napędowych takich jak np. SINAMICS, czy SIMOVERT oraz skomplikowanych technologicznie sterowań i programów technologicznych SIMATIC Technology, czy SIMOTION, komunikacji procesowej i diagnostyki w sieciach przemysłowych. Artykuł zawiera zarówno podstawowe informacje dotyczące samego systemu PROFIdrive, jak i prezentuje główne zasady opisujące jego strukturę, porusza aspekty systemu automatyki w integracji ze sterownikami SIMATIC, sieciami przemysłowymi oraz technikami napędowymi wraz z ich sposobem implementacji do kompleksowych systemów sieciowego sterowania PROFIBUS i PROFINET.
This article is based on translations and practical appliance of the world wide PROFIBUS & PROFINET International organization materials which are available for associated members and professional experience of authors that take up IT issues in the field of industry automation. Based on PROFIdrive standard, authors have shown the possibilities of technical solutions descriptions on project realization based on drive systems such as SINAMICS or SIMOVERT and complex technological control systems as well as technological programs such as SIMATIC Technology or SIMOTION, process communication and industrial networks. The article contains both basic information’s about the PROFIdrive system and it shows the main rules that describe its structure, it brings up the aspects of automation systems with SIMATIC controllers, industrial networks or drive technologies with the method of implementation to complex network control systems like PROFIBUS and PROFINET.
CHARAKTERYSTYKA WSPÓŁCZESNYCH SYSTEMÓW MASZYNOWYCH STOSOWANYCH W GÓRNICTWIE ODKRYWKOWYM
CHARACTERISTIC OF MACHINES SYSTEMS USED IN OPENCAST MINING
Jerzy Antoniak – Politechnika Śląska, Gliwice
Złoża pokładowe i złoża żyłowe są eksploatowane metodą stosowaną w kopalniach odkrywkowych. Kopalnie te w zależności od wytrzymałości na ściskanie danej kopaliny są wyposażone w różne systemy maszynowe. Ogólna charakterystyka tych systemów jest treścią artykułu.
Bedded and vein deposits have been mined by opencast mining. Depending on compression strength of particular mineral products the mines are equipped in different machines systems. Characteristic of systems has been discussed below.
TERMIN „GOTOWOŚĆ” W ANGIELSKOJĘZYCZNEJ LITERATURZE INŻYNIERII GÓRNICZEJ
TERM ‘AVAILABILITY’ IN ENGLISH-LANGUAGE MINING ENGINEERING PUBLICATIONS
Jacek M. Czaplicki – Instytut Mechanizacji Górnictwa, Politechnika Śląska, Gliwice Mining Mechanization Institute, Silesian University of Technology
Od wielu lat język angielski jest podstawowym językiem publikacji naukowych. Istotnym walorem jest to, że istnieje język, który przyjęło się akceptować jako język wymiany najważniejszych informacji, jednakże istniejące status quo niesie za sobą pewne niebezpieczeństwo. Jeżeli w publikacji angielskojęzycznej pojawi się błędna bądź nieprawdziwa informacja i nie będzie ona skorygowana, wówczas – z uwagi na bardzo szeroki zakres odbiorców i wielki obszar oddziaływania – może to powodować generowanie również w szerokim zakresie dalszych błędnych informacji czy nieprawdziwych wnioskowań. W pracy dokonano przeglądu angielskojęzycznej literatury z zakresu inżynierii górniczej, głównie w odniesieniu do górnictwa powierzchniowego, traktującej o gotowości maszyn. Do każdego cytowania zamieszczono komentarz. Z przeglądu tego wynika jednoznacznie, że istnieje duża dowolność w definiowaniu tego pojęcia, wiele określeń jest błędnie sformułowanych, a dużo stwierdzeń dotyczących gotowości jest niepoprawnych. Istnieje szereg różnych miar gotowości, co wskazuje jednoznacznie, że jest to pewna właściwość obiektu technicznego. Jednakże gotowość jest traktowana jedynie jako pewna miara. W artykule przedstawiono poprawne podejście do tego zagadnienia bazując na teorii niezawodności. Artykuł kończy stwierdzenie, że w literaturze polskojęzycznej nie zanotowaliśmy takiego „nieporządku”, jak w literaturze angielskojęzycznej.
In the paper a comprehensive review of English-language literature concerning ‘availability’ in mining engineering – especially surface mining – is done. Presented citations univocally show that there are many different definitions of availability and a lot of wrong statements connected with it. There are many diverse measures of availability indicating that availability is a certain feature of item, not only a measure, how used to be treated in the literature. In the paper proper approach to the problem of availability is presented basing on theory of reliability employing probability theory tools.
STANY DYNAMICZNE MASZYN SYNCHRONICZNYCH DUŻEJ MOCY
DYNAMIC STATES OF LARGE POWER SYNCHRONOUS MACHINES
Piotr Kisielewski – Instytut Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych, Politechnika Wrocławska
W artykule przedstawiono dwuwymiarowy, polowo – obwodowy model turbogeneratora o mocy 500 MVA, w zastosowaniu do badania stanów dynamicznych pracy maszyny synchronicznej dużej mocy. Podczas rozwiązywania równań uwzględniono rzeczywiste charakterystyki materiałów, konfigurację uzwojeń oraz obwody tłumiące. Przedstawiono przebiegi czasowe prądów, momentu oraz prędkości w wybranych stanach dynamicznych.
This paper presents two-dimensional field-circuit model of 500 MVA turbogenerator. Model is designed to study dynamic states of large power synchronous machine. During solving field equations real physical characteristics of materials, configuration of windings and damper circuit are taken into account. Transient currents, torque and angular velocity in selected dynamic states were showed.