DOKUMENTOWANIE ZŁÓŻ KOPALIN: STARE PROBLEMY – NOWE WYZWANIA. POKŁOSIE SEMINARIÓW METODYKI ROZPOZNAWANIA I DOKUMENTOWANIA ZŁÓŻ KOPALIN ORAZ GEOLOGICZNEJ OBSŁUGI KOPALŃ
REPORTING EXPLORATION RESULTS: OLD PROBLEMS – NEW CHALLENGES. THE AFTERMATH OF THE SEMINARS ON THE METHODOLOGY OF RECOGNIZING AND REPORTING EXPLORATION RESULTS AND GEOLOGICAL SERVICE OF MINES
Marek Nieć – Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN, AGH Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie
Jacek Szczepiński, Grażyna Ślusarczyk – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego we Wrocławiu
Seminaria „Metodyka rozpoznawania i dokumentowania złóż kopalin oraz geologicznej obsługi kopalń” odbywają się od 1988 roku w różnych regionach Polski i dotyczą zagadnień metodyki prac rozpoznawania i dokumentowania złóż kopalin, oceny możliwości ich zagospodarowania oraz obsługi geologicznej eksploatacji. Ich celem jest prezentacja i wymiana doświadczeń oraz wyników prac prowadzonych przez osoby związane naukowo i praktycznie z dokumentowaniem złóż, planowaniem racjonalnego ich wykorzystania i eksploatacją. Są to geolodzy, górnicy, projektanci, prawnicy, ekonomiści oraz przedstawiciele administracji państwowej.
Wygłaszane referaty są podstawą do dyskusji na temat bieżących problemów dokumentowania złóż oraz stosowania przepisów Prawa geologicznego i górniczego. Istotnym elementem seminariów są sesje terenowe, na których ich uczestnicy mogą zapoznać się z problemami geologii wybranych złóż, ich dokumentowania oraz obsługi geologicznej eksploatacji i uwarunkowaniami jej prowadzenia.
Ideą przewodnią seminariów jest wymiana doświadczeń praktyków i pracowników naukowych związanych z zagadnieniami dokumentowania złóż oraz popularyzacja nowych i innowacyjnych metod ich dokumentowania i racjonalnej gospodarki złożami.
Seminars „Methodology of exploration, reporting exploration results and mning geological survey” have been held since 1988 in various regions of Poland Their purpose is to present and exchange experiences and the results of works carried out by people who are scientifically and practically engagedin the reporting exploration results, planning rational use and exploitation of mineral deposits. They are geologists, miners, surveyors, lawyers, economists and representatives of the state administration. Presented papers are the basis for a discussion on the current problems in reporting exploration results and the application of the requirements of the Geological and Mining Law. An important element of the seminars are field sessions, during which their participants can learn about the problems of the geology of selected deposits, their reporting as well as the geological service of exploitation and the conditions for its conduct. The main idea of the seminars is to exchange the experiences of practitioners and scientists and to popularize new and innovative methods of reporting exploration results and rational deposit management.
KOMPLEKSOWE PODEJŚCIE DO ROZPOZNAWANIA I ZAGOSPODAROWYWANIA NIETYPOWYCH ZŁÓŻ BURSZTYNU ORAZ PROBLEMY LEGALNEJ BRANŻY BURSZTYNNICZEJ NA UKRAINIE
A COMPREHENSIVE APPROACH TO THE EXPLORATION AND DEVELOPMENT OF ATYPICAL AMBER DEPOSITS AND THE LEGAL ISSUES OF THE AMBER INDUSTRY IN UKRAINE
Olena Remezova, Victor Matsui, Uliana Naumenko, Tatyana Okholina, Halyna Kuzmanenko – Institute of Geological Sciences of the National Academy of Sciences of Ukraine, Kyiv, Ukraine
Niniejszy artykuł dotyczy problemów zagospodarowywania złóż bursztynu na Ukrainie. Bursztyn-sukcynit występuje na zboczach tarczy ukraińskiej, a obecnie podlega intensywnej eksploatacji, legalnej i nielegalnej, wyłącznie na terytorium Bursztynowego Dorzecza Prypeci (północne rejony obwodów wołyńskiego, kijowskiego, rówieńskiego i żytomierskiego). Na dużych obszarach Polesia ukraińskiego powstały tu eoceńsko-oligoceńskie przybrzeżnomorskie i lagunowo-deltowe złoża bursztynu-sukcynitu pierwszych zbiorników przejściowych, a także złoża rozsypiskowe, wielokrotnie wymywane i redeponowane w późniejszym oligocenie, neogenie i antropogenie. Zalegające pod powierzchnią pokłady złóż bursztynu na Polesiu pozwalają na ich wydobycie metodą odkrywkową, za pomocą odwiertów i metodą hydrauliczno-otworową. Bursztyn łatwo wydobywa się ze skał macierzystych, którymi są piaski, iły piaszczyste i iły, metodą hydromechaniczną z użyciem sit i sit bębnowych. W artykule opisano doświadczenia związane z wykonaniem wykopu poszukiwawczego i przemysłowego na złożu Wołodymyrec Wschodni. Analizowane są różne metody zagospodarowywania złóż bursztynu w zależności od warunków geologicznych, a także nakreślane są nowe zadania dla geologów. Zgodnie z ustawą nr 2240 (2019) wprowadzono jednolite zezwolenia na badania geologiczne zasobów bursztynu z późniejszym wydobyciem surowca przez pięć lat na działkach o powierzchni do 10 ha. Ustawa reguluje kwestie związane z dostępem do złóż bursztynu, wprowadza odpowiedzialność za niespełnianie wymogów rekultywacji gruntów oraz obowiązek rekompensaty za szkody
The paper addresses the problems of the development of amber deposits in Ukraine. Amber-succinite (AS) is found in the slopes of the Ukrainian Shield and is currently being intensively extracted, both legally and illegally, exclusively in the territory of the Pripyat Amber Basin (northern districts of the Volyn, Kyiv, Rivne, and Zhytomyr regions). Eocene-Oligocene coastal-marine and lagoon-deltaic deposits of AS of the first intermediate reservoirs had been established here over large areas of Ukrainian Polesia, alongside the placers repeatedly washed out and re-deposited in the later Oligocene, Neogene and Anthropogene. The near-surface bedding of amber deposits in Polesia allows them to be mined through open pits, pit-holes and boreholes by hydro-lifting. AS is easily extracted from amber matrix, which is sands, sandy clays and loam, hydromechanically using screens and colanders. The article describes the experience of digging an exploratory and industrial trench at the East Volodymyrets deposit. The different modes of development of amber deposits depending on geological conditions are analysed and new tasks for geologists are outlined. Bill No. 2240 (2019) introduces uniform permits for the geological survey of amber deposits with the subsequent extraction of amber for 5 years on allotments up to 10 ha. The Bill regulates land issues of access to amber deposits; it also introduces liability for non-compliance with land reclamation requirements and the obligation to compensate for damage.
DOKUMENTOWANIE GŁĘBOKICH ZŁÓŻ MIEDZI I SREBRA – KRYTERIA INWESTORSKIE
DOCUMENTING DEEP COPPER AND SILVER DEPOSITS – INVESTOR’S CRITERIA
Stanisław Speczik, Tomasz Bieńko, Alicja Pietrzela – Uniwersytet Warszawski, Mozów Copper Sp. z o.o., Warszawa
Krzysztof Zieliński – Mozów Copper Sp. z o.o., Warszawa
W artykule przedstawiono doświadczenia w dokumentowaniu głębokich złóż rud Cu-Ag na monoklinie przedsudeckiej, pozyskane w ramach projektu poszukiwań realizowanego przez spółki Miedzi Copper Corp. Program badań archiwalnych materiałów geologicznych, a następnie wierceń poszukiwawczo-rozpoznawczych (od 2013 r.) pozwolił na odkrycie trzech nowych złóż miedzi i srebra: Nowa Sól, Sulmierzyce Północ i Mozów. Dwa z nich zostały już udokumentowane: Nowa Sól w kategorii C2oraz Sulmierzyce Północ w kategorii C2+D, z czego ta pierwsza dokumentacja została już zatwierdzona przez organ administracji geologicznej. Na koncesjach wchodzących w skład złoża Nowa Sól trwają dalsze prace wiertnicze mające na celu udokumentowanie tego złoża w kategorii C1, umożliwiającej starania o pozyskanie koncesji wydobywczej.
Podstawowym problemem przy dokumentowaniu tych złóż było opracowanie własnych inwestorskich granicznych wartości parametrów definiujących złoże i jego granice, w związku z zaleganiem udokumentowanych złóż na głębokościach przekraczających 1500 m oraz rosnącą temperaturą i ciśnieniem górotworu. Parametry te zaproponowano na podstawie wykonanych przed rozpoczęciem prac wiertniczych opracowań typu „pre-feasibility study”, które wielokrotnie uaktualniano w związku ze zmieniającymi się warunkami ekonomicznymi oraz doświadczeniami z istniejących głębokich kopalń na świecie. W efekcie, wstępne założenia były wielokrotnie zmieniane, zaś wpływ nowych technologii na parametry graniczne okazał się istotniejszy od wcześniej przyjmowanych czynników, takich jak wyższa zasobność złoża, miąższość i zawartość procentowa składnika użytecznego.
Ponadto, dla oceny realnego wpływu parametrów takich jak siatka kilometrowa i ilość wykonanych otworów na dokładność liczenia zasobów i ich wielkość, wykonano analizę dotychczas udokumentowanych złóż Cu-Ag w obszarze przedsudeckim.
The paper presents experience in documenting deep copper and silver deposits of the Fore-Sudetic Monocline, gained during the implementation of a prospecting program conducted by companies from the Miedzi Copper Corp. group. Analyses of historical geological materials followed by a drilling program for prospecting and exploration (since 2013) led to the discovery of three new copper and silver deposits: Nowa Sól, Sulmierzyce North and Mozów. Two of them have already been documented: the Nowa Sól deposit in the C2 category and the Sulmierzyce North deposit in the C2+D categories, with the Nowa Sól documentation already approved by the geological administration authority.
Concessions included in the Nowa Sól deposit are objects of continuing drilling operations. Their aim is to document this deposit in the C1 category, which would allow an application for a mining concession. The basic problem with documenting these deposits includes the development of investor’s own threshold values of parameters that define a mineral deposit and its boundaries, due to the position of both documented deposits at depths exceeding 1500 m, as well as the increasing temperature and pressure of rock mass. These parameters were proposed on the basis of pre-feasibility studies prepared before the implementation of the drilling program, which had been updated several times in accordance with changing economic conditions and experiences earned from existing deep mines all around the world. As a result, the preliminary assumptions were modified multiple times, and the influence of new technologies on the threshold values of parameters turned out to be more important than previously considered factors, such as higher productivity of the deposit, thickness and percentage of a useful element. Furthermore, an analysis of Cu-Ag deposits documented so far in the fore-Sudetic area was performed in order to assess the factual impact of parameters like the kilometre grid and the number of drilled boreholes on the accuracy and amount of calculated resources.
OTO OPOKA, A NA NIEJ ZBUDOWANO – KAZIMIERZ DOLNY
HERE IS THE OPOKA ROCK – AND KAZIMIERZ DOLNY WAS BUILT ON IT
Bogusław Bąk, Barbara Radwanek-Bąk – Państwowy Instytut Geologiczny-PIB
Opoki i gezy są jednymi z charakterystycznych kopalin skalnych regionu lubelskiego. Skały te od dawna użytkowano tu, a także w regionie świętokrzyskim i łódzkim, w lokalnym budownictwie. Obecnie są one zapomniane, a ich znaczenie jest marginalne. Liczne badania i praktyka, potwierdzają również przydatność obu kopalin jako surowca do produkcji cementu, w tym gatunków specjalnych. Po wojnie wykorzystywano opoki na znaczną skalę do regulacji Wisły, ale ich znaczenie jako kamieni budowlanych niemal zanikło. Niektóre opuszczone kamieniołomy opok i gez przekształcono w cenne geostanowiska. Takie obiekty dawnego, historycznego już dziś górnictwa skalnego można podziwiać zwłaszcza w Kazimierzu Dolnym i jego okolicach. Przypominają one o wielowiekowych tradycjach wykorzystania tych specyficznych kopalin oraz stanowią istotny element dokumentujący georóżnorodność regionu. W okolicach Kazimierza Dolnego, który leży w obrębie tzw. Małopolskiego przełomu Wisły znajdują się jeszcze inne interesujące obiekty geoturystyczne (zwłaszcza geomorfologiczne), a wśród nich wysokie skarpy doliny Wisły, piaszczyste łachy tworzące malownicze wyspy na rzece oraz dobrze wykształcone i zachowane wąwozy lessowe. Innym przejawem bogatej georóżnorodności tych okolic jest obecność wód mineralnych i zmineralizowanych, które wydobywa się w Nałęczowie zarówno dla celów leczniczych uzdrowiska, jak i do produkcji znanej wody „Nałęczowianka”.
Opoka and gaize are one of the characteristic rocks in the Lublin region. These rocks have long been used here, as well as in the Świętokrzyskie and Łódź regions, in local construction. Now they are forgotten and their significance is marginal. In the light of results of several analysis, and practices both of them are suitable for cement production (for special cements too). After the war, opoka was used as a stone material for the Vistula river regulation, but its importance as building stones has almost disappeared. Some abandoned quarries were transformed into valuable geosites. We can visit today such objects of the former, historic rock mining in Kazimierz Dolny and its surroundings. They remind of centuries-old traditions of using these specific ricks and are an important element documenting the geodiversity of the region. In the vicinity of Kazimierz Dolny, which is located within the so-called Vistula River Gorge of Lesser Poland, there are also other interesting geotourism facilities (especially geomorphological) like: the high slopes of the Vistula valley, picturesque sandy islands on the river and well-developed and preserved loess gorges. Another manifestation of the rich geodiversity of this area is the presence of mineral and mineralized waters, which are used in Nałęczów for the therapeutic purposes of the spa as well as for the production of the well-known „Nałęczowianka” water
POLIMETALICZNE ŻYŁY WE WSCHODNIEJ CZĘŚCI ZŁOŻA RUD CU-AG LUBIN-MAŁOMICE (KGHM POLSKA MIEDŹ S.A.)
POLYMETALLIC VEINS IN THE EASTERN PART OF THE CU-AG ORE DEPOSIT LUBIN-MAŁOMICE (KGHM POLISH COPPER S.A.)
Piotr Zdobylak, Michał Krotofil, Mirosław Wójcik – KGHM Polska Miedź S.A., Oddział Zakłady Górnicze Lubin
Prezentowane opracowanie opisuje występowanie, na obszarze górniczym kopalni Lubin-Małomice, nietypowych dla złoża legnicko-głogowskiego masywnych nagromadzeń kruszcowych w formie pseudo-żył, soczew, gniazd oraz mineralizacji grubo impregnacyjnej. Nagromadzenia te związane są ściśle ze strefami występowania zdolomityzowanych wapieni organogenicznych na obszarach elewacji dna cechsztyńskiego zbiornika sedymentacyjnego.
The presented study describes the occurrence, in the mining area of the Lubin-Małomice ore deposit, of massive, metallic accumulations, unusual in the Legnica-Głogów deposit in the form of pseudo-veins, lenses, nests and thick impregnated mineralization.These accumulations are closely related to the zones of occurrence of dolomitized organogenic limestone in the areas of the elevation of the bottom of the Zechstein sedimentation basin.