WPŁYW WSTĘPNEGO UTLENIENIA KARBONIZATÓW WĘGLA KAMIENNEGO T. 31 TLENEM POWIETRZA I KWASEM AZOTOWYM NA ROZWINIĘCIE STRUKTURY POROWATEJ PRODUKTÓW ICH AKTYWACJI PARĄ WODNĄ
EFFECT OF PRELIMINARY OXIDATION OF HARD COAL CHARS WITH AIR OXYGEN AND NITRIC ACID ON THE POROUS STRUCTURE DEVELOPMENT OF THEIR STEAM ACTIVATED PRODUCTS
Franciszek Czechowski – Instytut Nauk Geologicznych, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław
Henryk Błądek – Wałbrzyskie Zakłady Koksownicze „Victoria” S.A., Wrocław
Węgiel kamienny rozdrobniony do ziarna < 0,2 mm (kopalnia Wesoła, Górnośląskie Zagłębie Węglowe) oraz otrzymane karbonizaty wyjściowe w temperaturach 500, 700 i 900°C wstępnie utleniono tlenem powietrza oraz 65% kwasem azotowym. Scharakteryzowano ilościowo-jakościowe zmiany wydzielanych tlenków węgla podczas utleniania węgla i karbonizatów kwasem azotowym. Węgiel i karbonizaty oraz stałe produkty ich wstępnego utlenienia granulowano z lepiszczem smoły drzewnej. Węgiel i karbonizaty wyjściowe oraz utlenione, jak też ich odpowiedniki granulowane, karbonizowano wtórnie w temperaturze 900°C oraz aktywowano parą wodną do określonego ubytku masy. Rozwinięcie struktury porowatej karbonizatów wtórnych oraz aktywatów określono w oparciu o ich zdolność sorpcyjną ditlenku węgla i par benzenu. Stwierdzono, że na rozwinięcie struktury porowatej aktywatów wpływ ma rodzaj czynnika utleniającego użytego do wstępnego utlenienia węgla i karbonizatów oraz końcowa temperatura karbonizacji. Wstępne utlenienie węgla i karbonizatów tlenem powietrza prowadzi do stopniowego obniżania się parametrów struktury porowatej aktywatów wraz ze wzrostem końcowej temperatury karbonizacji węgla. Przeciwny kierunek zmian rozwinięcia struktury porowatej aktywatów stwierdzono dla odpowiednich materiałów wstępnie utlenionych kwasem azotowym. Wartości parametrów struktury porowatej aktywatów otrzymanych z utlenionych kwasem azotowym karbonizatów 700 i 900°C przewyższają odpowiednie wartości dla aktywatu otrzymanego z nieutlenionego karbonizatu 900°C. Większą mikroporowatość wykazują aktywaty otrzymane z karbonizatów utlenionych kwasem azotowym. Tendencje zmian parametrów struktury porowatej odpowiadających sobie aktywatów pylistych i granulowanych są zbieżne.
Bituminous coal powdered to grain size < 0.2 mm (the Wesoła mine, the Upper Silesian Coal Basin) and obtained carbonizates at the temperatures of 500, 700 and 900°C, were preliminarily oxidized with air oxygen and 65% nitric acid. The quantitative and qualitative changes of the released carbon oxides during the oxidation of coal and carbonizates with nitric acid were characterized. Coal and carbonizates as well as solid products of their preliminary oxidation were granulated with a wood tar binder. The raw and oxidized coal and carbonizates and their granulated counterparts were secondary carbonized at the temperature of 900°C and further activated with steam to a specified value of weight loss. The development of the porous structure of the secondary carbonizates and the activates was assessed on the basis of their sorption capacity towards carbon dioxide and benzene vapors. It was found that the development of the activates porous structure is influenced by the type of oxidizing agent used for the preliminary oxidation of the coal and carbonizates as well as the final carbonization temperature. Preliminary oxidation of coal and carbonizates with air oxygen leads to a gradual decrease of the activates porous structure parameters with the increase of the final coal carbonization temperature. The opposite trend of the activates porous structure development was found for the corresponding materials preliminarily oxidized with nitric acid. The values of the porous structure parameters of the activates obtained from oxidized with nitric acid carbonizates 700 and 900°C exceed the corresponding values for the activate obtained from preliminarily non-oxidized carbonizate 900°C. Greater microporosity demonstrate activates obtained from chars oxidized with nitric acid. The
OPRACOWANIE SKŁADU POLEPSZACZA GLEBOWEGO NA BAZIE BAZALTU, BIOWĘGLA I OTRĄB OWSIANYCH NA PLON PSZENICY JAREJ
ESTABLISHING THE COMPOSITION OF THE SOIL IMPROVER ON THE BASIS OF BASALT, BIOCARBON AND OAT BREAST FOR SPRING WHEAT CROP
Justyna Sobolczyk-Bednarek, Anna Choińska-Pulit, „Poltegor – Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Wojciech Łaba – Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Katedra Biotechnologii i Mikrobiologii Żywności
Praca obejmuje opracowanie różnych wariantów mieszanek polepszacza glebowego i testowania go w glebie, w celu poprawy plonu pszenicy jarej. W badaniach wykorzystano 3-czynnikowy układ doświadczalny według Boxa-Behnkena, w celu modelowania wpływu składników takich jak: biowęgiel, bazalt, otręby pszenne na parametry wzrostu roślin w glebie uniwersalnej. Możliwość zastosowania powyższych składników została potwierdzona poprzez wykonaną wcześniej analizę wieloelementową.
Prace badawcze polegały na monitorowaniu tempa wzrostu roślin, badania składu gleby po zakończeniu eksperymentu
oraz suchej i mokrej masy roślin po zakończeniu doświadczenia.
Badania potwierdziły zasadność stosowania dodatków do gleb, szczególnie jeśli chodzi o otręby pszenne i biowęgiel. Dodatek polepszacza nie wpłynął na zwiększenie zawartości metali ciężkich, co wskazuje na możliwości jego wykorzystania.
The work includes the development of various variants of soil improver mixtures and testing them in soil to improve the yield of spring wheat. The study used a 3-factor experimental system according to Box-Behnken in order to model the influence of components such as: biochar, basalt, wheat bran on plant growth parameters in a substrate based on universal soil. The applicability of the above ingredients has been confirmed by a multi-element analysis performed earlier.
The research work consisted in monitoring the plant growth rate, examining the soil composition after the end of the experiment,
and the dry and wet mass of plants after the end of the experiment.
The research confirmed the legitimacy of the use of soil additives, especially when it comes to wheat bran and biochar. The addition of an improver did not increase the content of heavy metals, which indicates the possibility of their use.
WERYFIKACJA METODYKI BADAWCZEJ DOTYCZĄCEJ OZNACZANIA SODU W WODACH PODZIEMNYCH Z ZASTOSOWANIEM TECHNIKI EMISYJNEJ SPEKTROSKOPII ATOMOWEJ, W OKRESIE WIOSENNYM I ZIMOWYM
VERIFICATION OF THE RESEARCH METHODOLOGY FOR THE DETERMINATION OF SODIUM IN GROUNDWATER USING THE ATOMIC EMISSION SPECTROSCOPY TECHNIQUE, IN SPRING AND WINTER
Amelia Zielińska – “Poltegor- Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
W artykule przedstawiono wyniki monitorowania zawartości jonów sodu w wodach podziemnych w zależności od pory roku (wiosna, zima), z dwóch rodzajów studni: kopanej oraz głębinowej, Scharakteryzowano punkty poboru próbek. Opracowano metodykę badawczą na podstawie normy PN-ISO 9964-3:1994, którą stosowano do oznaczania zawartości jonów sodu
The paper presents the results of monitoring sodium content in groundwater, depending on the season (spring, winter) from two types of wells: dug and deep well. Sampling points were characterized. The research methodology was developed on the basis of the PN-ISO 9964-3:1994 standard, which was used to determine the content of sodium ions.
OPTYMALIZACJA ROBÓT STRZAŁOWYCH Z UŻYCIEM NOWOCZESNYCH NARZĘDZI POMIAROWYCH
OPTIMIZATION OF MACRO-LEVELLING WORKS WITH EXPLOSIVE MATERIALS BY USING MODERN MEASURING DEVICES
Kamil Rogosz, Maria Brych – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Przeprowadzony zakres badań i zebrane doświadczenia pokazały, że w rejonach prowadzenia robót strzałowych gdzie obiekty chronione znajdują się względnie blisko źródła drgań, niezbędne jest stosowanie nowoczesnych narzędzi pomiarowych.
Łączenie fotogrametrii lotniczej krótkiego zasięgu, GPS, fotogrametrii naziemnej oraz skaningu laserowego pozwala na uzyskanie dokładnego modelu 3D, z możliwością jego uszczegółowienia w miejscach wrażliwych np. zabioru na całej długości otworu.
Umiejętne wykorzystanie dostępnych, nowoczesnych narzędzi pomiarowych prowadzi do uzyskania pożądanego efektu sejsmicznego, przy zachowaniu możliwości technologicznych prowadzenia robót strzałowych.
Buildings are often situated close to the blasting works which are a part of macro-levelling works. The aim of this paper is to describe using the modern measuring devices in macro-levelling design works for the protection inhabitant and buildings against influences of vibrations, flyrock and air blast. It is possible to lower the intensity of impacts by appropriately matched parameters: charges in the blast-hole, length of stemming, blast-hole diameter, burden, spacing between blast-holes and rows, etc. Combine spatial data from different sources: GPS, aerial photogrammetry and laser scanning system results make a convenient, high level of accuracy 3D visualization and digital terrain model on the basis of which it is possible to design safe macro-levelling works.
CZY WARTO WSPIERAĆ SZTUKĘ?
Autor: Anna Jutarska
Autorzy zdjęć: Ewa Pawlińska, Aleksandra Klimowska, Marta Ćwiąkalska