ZARZĄDZANIE WODAMI PODZIEMNYMI POCHODZĄCYMI Z ODWADNIANIA KOPALNI ODKRYWKOWEJ
MANAGEMENT OF GROUNDWATER ORIGINATING FROM OPENCAST MINES DEWATERING
Jacek Szczepiński „Poltegor-Instytut”, Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Problematyka gospodarowania wodami stanowi jeden z najważniejszych elementów funkcjonowania kopalni i ma znaczący wpływ na koszty wydobycia surowca oraz postrzeganie branży górnictwa. Obniżenie zwierciadła wód podziemnych, niezbędne do prowadzenia eksploatacji, powoduje powstanie wokół odkrywki leja depresji. Jego zasięg decyduje o wpływie odwadniania na środowisko. Wykorzystanie wód pochodzących z odwodnienia złoża może przyczynić się do złagodzenia skutków jakie na środowisko wywołuje ten proces. Wymaga to stworzenia systemu zarządzania wodami kopalnianymi z wykorzystaniem symulacji numerycznych przepływu wód podziemnych oraz badań w sieci monitoringu wód podziemnych i powierzchniowych. Powinien on stanowić podstawowe narzędzie podejmowania decyzji środowiskowych, technicznych i inwestycyjnych na obszarach zagrożonych lub będących pod wpływem odwadniania.
The water management is one of the most important elements of a mine operation and has a significant impact on the costs of mining and the social acceptance of a mine. The lowering of the groundwater table for dewatering reasons creates a cone of depression around a pit. Its range determines the impact of drainage on the environment. The use of water from a mine dewatering may be used for mitigation of effects of drainage on the environment. This requires a mine water management system using numerical simulations as well as groundwater and surface water monitoring. It should be a basic tool for making environmental, technical and investment decisions in areas at risk and being under the influence of mine drainage.
ZASTOSOWANIE AUTOMATYCZNYCH REJESTRATORÓW POZIOMU WÓD PODZIEMNYCH W BADANIACH HYDROGEOLOGICZNYCH
APPLICATION OF AUTOMATIC GROUNDWATER LEVEL RECORDERS IN HYDROGEOLOGICAL RESEARCH
Grzegorz Firlit – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
W artykule przedstawiono przykłady zastosowania automatycznych rejestratorów poziomu wody w badaniach hydrogeologicznych. Wahania wód podziemnych wywołane czynnikami antropogenicznymi, takimi jak m. in. eksploatacja kopalin i wód podziemnych, piętrzenie wód powierzchniowych, mogą charakteryzować się częstą amplitudą zmian. Wykazano, że właściwy dobór częstotliwości pomiaru położenia zwierciadła wody podziemnej jest niezmiernie ważny w interpretacji obserwowanego zjawiska i jakości otrzymanych wyników. Automatyczne rejestratory umożliwiają ciągły pomiar położenia zwierciadła wód podziemnych, dzięki czemu są niezastąpionym narzędziem w badaniach monitoringowych.
The article presents examples of the use of automatic water level recorders in hydrogeological research. Fluctuations in groundwater caused by anthropogenic factors, such as exploitation of minerals and groundwater, damming of surface waters may be characterized by a frequent amplitude of changes. It has been shown that the correct selection of the frequency of measuring the level of the groundwater table is extremely important in the interpretation of the observed phenomenon and the quality of the obtained results. Automatic recorders enable continuous measurement of the groundwater table position, making
them an indispensable tool in monitoring research.
WPŁYW WYBRANYCH WARUNKÓW ATMOSFERYCZNYCH NA STATECZNOŚĆ ZBOCZY WYROBISK POEKSPLOATACYJNYCH KOPALŃ WĘGLA BRUNATNEGO WYPEŁNIANYCH WODĄ
THE INFLUENCE OF SELECTED WEATHER CONDITIONS ON THE SAFETY OF SLOPES OF POST EXPLOITATION LIGNITE PITS FILLING WITH WATER
Adam Bajcar – „Poltegor Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
W artykule opisano wybrane czynniki atmosferyczne mogące mieć wpływ na stateczność zboczy końcowych wyrobisk poeksploatacyjnych węgla brunatnego podczas wypełniania ich wodą. Scharakteryzowano czynniki takie jak falowanie, wpływ pokrywy lodowej oraz wiatr.
The article describes selected atmospheric factors that may affect the stability of the end slopes of lignite post mining pits during their filling with water. The main factors such as waves, the influence of the ice cover and the wind were characterized.
MODERNIZACJE WYBRANYCH FUNKCJI UŻYTKOWYCH BAZY JBDG DO REALIZACJI ZADAŃ W ŚRODOWISKU SYSTEMU GEOLOGICZNO-GÓRNICZEGO MINESCAPE
MODERNIZATION OF THE SELECTED UTILITY FUNCTIONS OF THE JBDG DATABASE FOR THE EXECUTION OF TASKS IN THE ENVIRONMENT OF THE MINESCAPE
GEOLOGICAL AND MINING SYSTEM
Andrzej Borowicz, Grażyna Ślusarczyk – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
W artykule przedstawiono rozbudowę funkcji użytkowych JBDG o dodatkowe rozwiązania programowe związane z geologiczno-górniczym systemem MineScape w zakresie eksportu i importu wykorzystywanych danych. W ramach modernizacji wybranych funkcji użytkowych bazy JBDG zmodyfikowano aplikację JbdgMine programu Aktualizacja oraz rozbudowano strukturę zapisu zbiorów powierzchni trójkątowych. Nowe rozwiązania programowe pozwalają na realizację zadań, zapewniając
poprawne interpretacje danych oraz zgodność formatów danych w obu systemach.
The article presents the extension of the JBDG database utility functions with additional software solutions related to the MineScape geological and mining system in the field of data export and import. As a part of the modernization of the selected utility functions of the JBDG database, the JbdgMine application of the Update program was modified and the structure of recording sets of triangular surfaces was expanded. The new software solutions enable the execution of tasks, ensuring correct data interpretations and compliance of data formats in both systems.
OKREŚLENIE STATECZNOŚCI NADWOZIA KOPARKI WIELONACZYNIOWEJ KOŁOWEJ SRS 1200
DETERMINATION OF THE BWE SRS 1200 SUPERSTRUCTURE STABILITY
Jerzy Alenowicz – „Poltegor-Instytut”, Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Podano przyczyny prowadzenia badań stateczności nadwozi koparek wielonaczyniowych kołowych. Przedstawiono sposób prowadzenia badań oraz metodę oceny stateczności. Podano przykład wykonanych badań na koparce SRs 1200. Zaprezentowano uzyskane wyniki. Stwierdzono, że stateczność nadwozia koparki SRs 1200 według obowiązujących norm jest zachowana.
The reasons for testing of the BWEs superstructures stability have been given. The way of conducting tests and the method for assessing stability have been showed. Examples of studies made on BWE SRs 1200 have been given. The obtain tests results have been presented. It has been found that the BWE SRs 1200 superstructure stability has been maintained in accordance with the applicable standards.
ROZWÓJ KONSTRUKCJI KÓŁ CZERPAKOWYCH KOPAREK EKSPLOATOWANYCH W KOPALNIACH ODKRYWKOWYCH WĘGLA BRUNATNEGO
DEVELOPMENT OF BUCKET WHEEL CONSTRUCTIONS OF EXCAVATORS OPERATING IN LIGNITE OPEN PIT MINES
Jerzy Alenowicz – „ Poltegor – Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Przedstawiono specyfikę budowy i użytkowania kół czerpakowych koparek eksploatowanych w kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego. Zaprezentowano rozwój konstrukcji kół czerpakowych. Pokazano sposoby mocowania kół czerpakowych na wale. Podano przykłady zastosowanych rozwiązań. Przedstawiono wytyczne do projektowania kół czerpakowych. Określono wymagania jakie powinny spełniać konstrukcje kół czerpakowych koparek eksploatowanych w utworach trudno urabialnych kopalń odkrywkowych węgla brunatnego.
The specifics of the construction and use of bucket wheels of excavators operating at lignite open pit mines are introduced. The development of bucket wheel construction is presented. The methods of fixing the bucket wheels on the shaft are shown. The examples of applied solutions are provided. Guidelines for designing bucket wheels are presented. The requirements that should be met by the construction of bucket wheels of excavators operating in hard mineable soils in lignite open pit mines are determined.
WSTĘPNE ROZPOZNANIE HAŁDY W WAŁBRZYCHU W REJONIE KOPALNI VICTORIA
PRELIMINARY RECONNAISSANCE OF THE HEAP IN WAŁBRZYCH IN THE AREA OF VICTORIA MINE
Amelia Zielińska, Kamil Piróg – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
W artykule przedstawiono działania „ Poltegor-Instytut” w ramach projektu MINRESCUE „Od odpadów wydobywczych po cenne zasoby: nowe koncepcje gospodarki o obiegu zamkniętym”. Przeprowadzono wstępne rozpoznanie hałdy zlokalizowanej w Wałbrzychu polegające na wykonaniu odwiertów, pobraniu próbek, a następnie poddaniu ich wstępnym analizom składu jakościowo-ilościowego.
The paper presents the activities of „Poltegor-Instytut” realized within „From Mining Waste to Valuable Resource: New concepts of the Circular Economy” MINRESCUE. A preliminary reconnaissance of the heap located in Wałbrzych was carried out, consisting in drilling boreholes, taking samples and then subjecting them to preliminary analyzes of their qualitative and quantitative composition.
PROJEKTY REALIZOWANE PRZEZ „POLTEGOR-INSTYTUT” W RAMACH PROGRAMU INTERREG EUROPA ŚRODKOWA
PROJECTS REALISED BY „POLTEGOR-INSTITUTE” WITHIN INTERREG CENTRAL EUROPE PROGRAM
Barbara Rogosz, Marta Resak, Jacek Szczepiński – „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław
Celem artkułu jest zaprezentowanie projektów zrealizowanych przez „Poltegor-Instytut” w ramach programu Interreg Europa Środkowa finansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
The main aim of the paper is to present projects realised by „Poltegor-Institute” within Interreg Central Europe Program.
WSPOMNIENIE O PROFESORZE JERZYM BEDNARCZYKU
MEMORIES OF PROFESSOR JERZY BEDNARCZYK
Zbigniew Bednarczyk,Dyrekcja i Pracownicy „Poltegor-Instytut” Instytut Górnictwa Odkrywkowego we Wrocławiu