Michał Szepietowski
Poltegor - Instytut
Instytut Górnictwa Odkrywkowego
Wrocław

KOMPUTEROWY SYSTEM WSPOMAGANIA GOSPODARKI TAŚMAMI PRZENOŚNIKOWYMI

Poltegor Instytut przy współpracy z firmą Softprojekt opracował i wdrożył w kopalni Adamów komputerowy system gospodarki taśmami. Można go zastosować, po ewentualnym dostosowaniu do wymaganej organizacji, w każdym zakładzie eksploatującym przenośniki taśmowe.

System umożliwia łatwy i szybki dostęp do informacji oraz ich przetwarzanie i tworzenie odpowiednich zestawień, tabel (raportów). Specjalna aplikacja programowa umożliwia wizualizację graficzną układu przenośników i budowy ich obwodnic.

Baza danych

Baza danych jest tak skonstruowana, aby można było uzyskać informacje nie tylko na temat obecnego stanu danego odcinka taśmy, ale też dotyczące operacji dokonywanych na nim w przeszłości. W tym celu zagadnienie przechowywania informacji podzielono na trzy części:

• Informacje bieżące, takie jak: położenie danej taśmy, jej czas pracy, liczbę wykonanych regeneracji itp.
• Informacje o wykonywanych operacjach pogrupowane zgodnie z ich rodzajem.
• Dodatkowy zbiór danych umożliwiający szybkie odtworzenie historii operacji dokonanych na danej taśmie.

Przyjęto następujący schemat organizacyjny kopalni:

Rys 1.1 Schemat organizacyjny kopalni [1]

Jest to schemat przyjęty dla kopalni Adamów.

Koncepcja bazy opera się na założeniu, że na taśmie można wykonywać tylko z góry przyjęte, ściśle określone operacje:

• Przychód nowych taśm
• Przekazanie taśmy
• Montaż taśmy
• Demontaż taśmy
• Wykonanie i likwidacja złącz
• Cięcie taśmy
• Regeneracja
• Likwidacja taśmy

Ponieważ taśmy są ze sobą połączone, każda operacja jest dokonywana na odpowiednim odcinku. Wszystkie działania mają określone miejsce wykonania, np. regeneracja może mieć miejsce tylko na Oddziale Regeneracji Taśm REG.

Wprowadzanie danych

Program posiada bardzo rozbudowany system wprowadzania danych. Został on skonstruowany w taki sposób, by zminimalizować ilość parametrów koniecznych do wprowadzenia przez operatora. Wprowadzanie danych zostało zintegrowane na operacje. Operator musi wybrać rodzaj operacji, taśmę, ewentualnie obiekt oraz wprowadzić parametry charakterystyczne dla konkretnej operacji.

Oto przykłady okien dialogowych realizujących różne operacje na tasmach:

Rys. 2.1 Okno operacji Przekazanie Taśmy

Rys. 2.2 Okno operacji Cięcie taśmy

Rys. 2.3 Okno operacji Montaż taśm (operacja złożona)

Rys. 2.4 Okno operacji Demontaż taśm (operacja złożona)

Raporty

Program umożliwia tworzenie różnych zestawień informacji, tzw. Raportów. Zestaw raportów został utworzony zgodnie z życzeniem klienta. Możliwe jest dokonanie zestawienia taśm zgodnie z podanym kryterium (Rys. 3.1). Ta metoda umożliwia znalezienie konkretnej taśmy, wyświetlenie informacji o obiekcie, szukanie taśm o określonej długości, typie itp.

Rys 3.1. Okno do tworzenia zestawień taśm

W programie przewidziano następujące raporty:

• Historia taśmy - chronologiczne zestawienie wszystkich operacji dokonanych na taśmie od przychodu lub cięcia (powstaje wtedy nowa taśma) do chwili obecnej.
• Zestawienie operacji - wykaz ilości wykonywanych operacji danego typu na danym obiekcie (odkrywce).
• Zestawienie czasu pracy - długość taśm na danej odkrywce lub obiekcie o podobnym czasie pracy od przychodu lub od regeneracji.
• Karta wykonania złącza - dokument związany z wykonaniem danego złącza, informacje o warunkach wykonania i pracownikach wykonujących złącze.

Ilustracja graficzna

System wyposażono w dodatkowy program ilustrujący bieżący stan w sposób graficzny. Ze względów bezpieczeństwa nie daje on możliwości ingerencji w bazę danych.

Rys. 4.1 Graficzna ilustracja obwodnicy

Wymaga on ręcznego wrysowania położenia obiektów na obszarze odkrywki. Położenie to nie jest zapamiętywane w bazie, a jedynie w pliku na dysku twardym. Rysunek jest wielowarstwowy. Na jednej z warstw można umieścić mapę obszaru. Do tego celu można użyć rysunku Autocada lub podkładu rastrowego. Wrysowywane obiekty należy skojarzyć z obiektami istniejącymi faktycznie. Program sam pobiera odpowiednie informacje z bazy danych. Tak zdefiniowany obiekt wystarczy kliknąć, by otrzymać informacje o obwodnicy. Informacje te dostępne są w trybie graficznym (rys. 4.1). W ten sam sposób można z rysunku obwodnicy otrzymać informacje o konkretnej taśmie (rys 4.2).

Wszystkie rysunki są wektorowe i w pełni edytowalne (grubość, rodzaj, kolor linii itp). Można je przenosić poprzez schowek do innych programów, tak jak to ukazuje rysunek 4.1. Daje to możliwości wtórnego ich wykorzystania przy innych pracach.

Rys. 4.2 Okno informacji o taśmie

Podsumowanie

Program do gospodarki taśmami to doskonałe narzędzie do prowadzenia ewidencji taśm używanych na kopalni. Wielodostępna sieciowa baza danych pozwala na rozproszony dostęp do informacji.

W przyszłości program będzie rozwijany, tak by jak najlepiej spełniał oczekiwania użytkowników. Dotyczy to szczególnie dostosowania programu do specyfiki innych kopalni. Już istniejący trzon, jakim jest baza danych, pozwala na tworzenie nowych raportów zgodnych z życzeniem klienta. Możliwe jest też dostosowanie programu do współpracy z innymi systemami baz danych.

Ciekawym rozwiązaniem byłoby rozbicie programu do wprowadzania danych na oddzielne aplikacje magazyniera, wulkanizatora itd. Stworzenie takiego systemu wymaga wszakże odpowiedniej infrastruktury technicznej i zachowania zasad wielodostępu do bazy, tak by niemożliwe było jednoczesne dokonanie sprzecznych operacji z różnych miejsc.

Chcemy, by nasz program, tak jak wszystkie duże programy, był stale aktualizowany zgodnie z życzeniami użytkowników i dostarczany w nowej wersji jako upgrade. Taka idea pozwoli stosować system przez wiele lat i zapobiegnie wycofaniu go z użycia z powodu dezaktualizacji.

Literatura cytowana

[1] E. Sobczyński, System gospodarki taśm w Kopalni Węgla Brunatnego Adamów S.A., oprac. Poltegor-Instytut, nr arch. 4617/IGO.