Imponująca wiedza, umiejętność jej praktycznego zastosowania i przekazywania swoim uczniom. Łatwość rozwiązywania zawiłości prawnych i rzetelność w wywiązywaniu się ze wszelakich zobowiązań. Uznawanie i radość z osiągnięć innych, co jest tak istotne w naszej społeczności. Ogromny szacunek do współpracowników. Niezwykłe zaangażowanie w pracę zawodową i godzenie tego ze swoimi pasjami: starożytną architekturą, budownictwem monumentalnym, literaturą rosyjską i turystyką górską. Człowiek z klasą. Tak w wielkim skrócie można narysować sylwetkę Profesora Ryszarda Ubermana.

Człowiek wielkiego serca, przyjaciel, nauczyciel, naukowiec. Pasjonat historii, ale nade wszystko górnictwa skalnego i kamieniarstwa. Wychowawca kilku pokoleń skalników. Osoba o ogromnej wiedzy zarówno teoretycznej jak i praktycznej, ale co najważniejsze, człowiek obdarzony wyjątkowym talentem do jej przekazywania. Te słowa, które choć w namiastce, to jednak oddają charakter i sylwetkę Profesora.

W artykule przedstawiono wyniki aktualnie prowadzonych prac dotyczących diagnozowania układów napędowych maszyn górnictwa odkrywkowego. Praca porusza zagadnienia wykrywania uszkodzeń lokalnych i rozłożonych w wielostopniowych przekładniach zębatych stosowanych w układach napędowych przenośnika taśmowego oraz koła czerpakowego z uwzględnieniem nieprawidłowej pracy jarzma przekładni planetarnej a także uszkodzeń łożysk tocznych w tych przekładniach i w bębnach napędowych przenośnika. Zaprezentowano metody przetwarzania i analizy sygnałów diagnostycznych i sygnałów pomocniczych zorientowane na wykrywanie i diagnozowanie konkretnych form niesprawności oraz interpretację wyników (wnioskowanie diagnostyczne). Szczególny nacisk położono na problematykę diagnozowania maszyn w zmiennych warunkach eksploatacyjnych.

The paper deals with current results of research related to diagnostics of driving units used in mining machines. Main topics of this work are: local tooth damage detection and distributed faults detection in 2-stage gearboxes used in belt conveyor driving units and multistage gearboxes with planetary stage that are used in bucket wheel excavator. More precisely, faults that we are looking for can be related to improper work of shafts (especially we focus on arm in planetary stage), cooperated wheels, damaged or worn teeth, damages in bearings inside gearboxes as well as damages in bearings used in pulleys.
In this paper we present methods of processing and analysis of diagnostic and auxiliary signals that are oriented on detection and diagnosis of mentioned types of faults. At second stage interpretation of results (diagnostic reasoning) is discussed. A special attention is focused on diagnostics under time-varying operation, that occurs very often in mining machines operation and makes diagnosis very difficult.

Duże bilansowe zasoby węgla brunatnego w Polsce określane na około 25 mld Mg występujące głównie w sześciu zagłębiach, w tym trzech czynnych i trzech perspektywicznych, stawiają przed kadrą naukową i techniczną konieczność działania w wypracowaniu ekonomicznych i uwzględniających ochronę środowiska technologii wydobycia i przetwórstwa węgla brunatnego głównie przez ograniczenie emisji zanieczyszczonych gazów w spalinach elektrowni. O ile odnotowano poważne zmniejszenie emisji SO2 i NOx, to nie osiągnięto istotnego postępu w ograniczeniu CO2. Aktualnie wdrażaną technologią jest pewne ograniczenie emisji jednostkowej CO2 przez instalowanie zespołów energetycznych dużej mocy o wysokiej sprawności energetycznej. Ten kierunek został już w kraju zapoczątkowany w istniejących zagłębiach węgla brunatnego.
Planowane przez UE w bliskiej perspektywie 20% zmniejszenie emisji CO2 , a w przyszłości jeszcze większe jej ograniczenie, spowoduje zatrzymanie budowy nowych elektrowni w aktualnie realizowanej technologii. Komisja Europejska już na rok 2007 znacznie ograniczyła limit emisji CO2 dla energetyki polskiej. Równocześnie przyznała zbyt duże ilości uprawnień innym podmiotom. W rezultacie obecnie można nabyć uprawnienia do emisji tony CO2 za minimalną cenę około 10 eurocentów, co związane jest z ich krótkim terminem ważności do kwietnia 2008 roku. Szacuje się, że nowe uprawnienia określą znacznie mniejszą ilość emisji CO2. Spowoduje to istotny wzrost ceny zakupu uprawnień do emisji 1 tony CO2 powyżej 20 euro. W wyniku tego będzie trzeba zmniejszyć ilość produkowanej energii lub zwiększyć znacznie jej koszty produkcji. Stawia to przed przemysłem węglowo – energetycznym wielkie wyzwanie w zakresie wyboru strategii wykorzystania występujących w kraju olbrzymich zasobów węgla brunatnego oraz spowoduje konieczność wzięcia udziału w światowym wyścigu opracowywania nowych technologii umożliwiających istotne ograniczenie CO2. W publikacji podejmie się próbę przedstawienia ich rozwoju oraz stopnia spełnienia wymienionych uwarunkowań.

Large balance resources of brown coal amount 25 milliard tones and occur in six coal basins- three active and three prospective. The quantity of brown coal in Poland forces a research and technological personnel to intensive efforts aimed at elaboration of economical and ecological technologies of brown coal output and processing, particularly by limitation of emissions of polluted gases from power plants. Significant limitation of SO2 and NOx took place recently, but substantial limitation of CO2 hasn’t been still achieved. Presently implemented technologies are aimed at limitation of elementary emission of CO2 by installation of energy units with large power and high watt-hour efficiency. This direction has been initiated in existing brown coal basins in the country.
Planned by EU 20% limitation of CO2 in the nearest future and significantly greater restrictions in longer-term will stop building of new power plants. European Commission has already considerably restricted the limit of CO2 for Polish power industry for 2007. As a result, it is possible to acquire rights for emission of one tone of CO2, which amounts 10 Eurocents. Those rights are valid to April 2008. It is estimated, that new rights will define lower quantity of CO2 emissions. This may cause a significant increase of prices of the right to emit 1 tone of CO2 to more than 20 Euro. Limitation of electric energy production or increase of production costs will be a result of the price rise..This is a huge challenge for a coal and power industry in a range of selection of strategy of large brown coal reserves utilization. It also forces to participation in word competition in elaboration of new technology enabling considerable limitation of CO2. An attempt to present its development and fulfillment of requirements has been made in the paper.

W latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia korzystna koniunktura na siarkę na rynkach światowych uległa gwałtownemu załamaniu powodując najpierw zaniechanie wydobywania siarki w Polsce metodą odkrywkową a następnie radykalne ograniczenie jej wydobycia metodą otworową. W artykule omówiono stan oraz sposoby rekultywacji i zagospodarowania terenów pogórniczych likwidowanych kopalń siarki w Polsce.

In the 90’ of past century the international market for sulfur has collapsed suddenly what resulted in abandonment of sulfur extraction in open pit method in Poland and than radical limitation of its exploitation in bore hole method. In the paper the state, ways of reclamation and aftercare of after mining areas of liquidated sulfur mines in Poland were discussed.

O jakości węgla brunatnego decyduje szereg parametrów takich jak wartość opałowa, zawartość wilgoci całkowitej, zawartość popiołu oraz zawartość siarki całkowitej. Ze względów środowiskowych ważną cechą węgla brunatnego jest też zawartość węgla pierwiastkowego. Właściwości te są na bieżąco mierzone w działających przy kopalniach laboratoriach jakości węgla. Z uwagi na znaczną liczbę wykonywanych analiz do rutynowych badań jakości węgla brunatnego przydatne mogłyby być szybkie pośrednie metody analityczne taki jak spektroskopia w bliskiej podczerwieni (NIR). Celem niniejszego artykułu było przedstawienie zasady działania spektroskopii NIR oraz wstępne sprawdzenie przydatności tej metody do oznaczania wybranych właściwości węgla brunatnego.

Lignite quality is determined by several parameters such as calorific value, moisture, ash content and S concentration. Due to environment protection requirements, the content of C is also an important parameter of lignite. These properties are continuously measured in lignite quality laboratories of mines and power plants. Since in large numbers of samples must be analysed, simple and cost effective methods such as near infrared (NIR) spectroscopy could be useful. The objective of this work was to explain principals of NIR spectroscopy and present results of some initial studies on its applicability for lignite analysis.

Wśród wielu czynników stwarzających problemy kopalniom kruszyw łamanych, do ważnych należy zaliczyć trzy: sezonowość wydobycia i sprzedaży, jakość złoża oraz ceny kruszyw. Pierwszy z wymienionych czynników powoduje, że przychody ze sprzedaży, koszty, a także zysk wykazują bardzo znaczne wahania sezonowe. Wobec wysokich kosztów stałych stwarza to kopalniom istotne trudności w utrzymaniu płynności finansowej, zwłaszcza w okresach zimowych i późno jesiennych. Ma to również niekorzystny wpływ na zróżnicowane sezonowo wykorzystanie zdolności wydobywczych i w efekcie trudności z ustaleniem podstawowych kosztów wytworzenia. Jakość złoża determinuje możliwości produkcji określonych frakcji kruszyw. Ma to znaczenie w tych kopalniach, w których nie można produkować kruszyw najwyższych klas, tym samym ceny kruszyw są wówczas znacznie mniejsze, mimo iż koszty wydobycia i produkcji są najczęściej takie same bez względu na jakość złoża. W przypadku niższej jakości złoża kopalnia jest zmuszana sprzedawać znaczną część mieszanek aby uniknąć ewentualnych odpadów, co oczywiście również wpływa na ceny i rentowność. Nie bez znaczenia jest również konieczność stosowania w takich przypadkach rabatów, które powodują wzrost należności i dodatkowe trudności w utrzymaniu płynności. Artykuł omawia te zagadnienia wskazując na praktyczne możliwości złagodzenia wymienionych trudności.

Among numerous factors creating problems for the mines of broken aggregates there are three important ones, namely, seasonal output and sale, quality of bed and prices of aggregates. The first of the mentioned factors makes the revenues from sale, costs and profit show considerable seasonal oscillations. Due to high fixed costs it creates essential difficulties for the mines to maintain financial liquidity, particularly, in winter and late autumn.
It also affects unfavourably the different, as far as seasons are concerned, application of winding efficiencies and, as a result, difficulties in establishing the statutory costs of production. Quality of the bed determines the possibility of production of particular fractions of aggregates. It is important in these the se mines where the highest grade aggregates cannot be produced so the prices of aggregates are then considerably lower although the costs of the output and production are most often the same regardless the quality of the bed. In case of a lower quality bed the mine has to sell a considerable part of mixtures as to avoid possible wastes which, in consequence, also affects the prices and profitability. Not without a reason in such cases there is also a necessity of application of rabates that cause an increase in amounts dues and additional difficulties in maintaining liquidity. The paper discusses these problems pointing at the practical possibilities of softening the mentioned difficulties.